Kıbrıs'ın Baf kentinde düzenlenen bir konferansta konuşan AB yetkilileri, birliğin adalar ve kıyı topluluklarını güçlendirmek için ilk kez kapsamlı stratejiler hazırladığını duyurdu. Ulaşım bağlantılarının iyileştirilmesi, enerji yalıtımının sona erdirilmesi ve daha fazla konut inşa edilmesi, bu stratejilerin temel hedefleri arasında yer alıyor.
AB genelinde 4.000'den fazla adada yaklaşık 17 milyon kişi yaşıyor. Bu adalar arasında İrlanda, Malta ve Kıbrıs gibi üye ülkeler de bulunuyor. Ayrıca 22 üye ülkenin kıyılarında 95 milyon kişi daha yaşamını sürdürüyor.
Avrupa Parlamentosu Başkan Yardımcısı Younous Omarjee, "Adalar geçmişte ihmal edildi, ancak artık bu dönem sona eriyor" dedi.
AB Komisyonu Uyum ve Reformlardan Sorumlu Başkan Yardımcısı Raffaele Fitto, stratejilerin adalar ve kıyı topluluklarının karşılaştığı benzersiz zorluklara parçalı yaklaşımlar yerine kapsamlı bir çözüm getirmeyi amaçladığını söyledi.
Anakara pazarlarına uzaklık ve hava-deniz bağlantılarına bağımlılık nedeniyle adalarda ulaşım, konut ve kamu hizmetlerinin maliyetleri anakaraya göre çok daha yüksek. Fitto, "Buna adalılık maliyeti diyoruz. Milyonlarca AB vatandaşı ve işletmesi, sırf yaşadıkları ve çalıştıkları yer yüzünden her gün bu bedeli ödüyor" ifadelerini kullandı.
Ada stratejisi dört temel sütun üzerine inşa edilmiş durumda: Ulaşım bağlantıları ve dijital altyapının iyileştirilmesi, iklim değişikliği etkileri ve enerji ihtiyaçlarıyla mücadele, nüfus azalması ve konut kıtlığının giderilmesi, güvenlik ve kriz hazırlığının artırılması.
Fitto, "Baltık'tan Akdeniz'e kadar adalar jeopolitik zorlukların ön saflarında yer alıyor" diye konuştu.
Stratejiler kapsamında hangi projelere fon sağlanacağı henüz netlik kazanmış değil. Bu kararlar, birliğin yeni bütçesi açıklandıktan sonra üye ülkelerin sunacağı tekliflerle belirlenecek. Fitto, tuzdan arındırma tesisleri ve konut projelerinin öncelikler arasında olacağını söyledi.
Balıkçılık ve Okyanuslardan Sorumlu AB Komiseri Costas Kadis, AB kıyı topluluklarının birliğe yılda yaklaşık 265 milyar avro (302 milyar dolar) katkı sağladığını, ancak bu toplulukların iklim değişikliği, demografik düşüş, uygun fiyatlı konut eksikliği ve hizmetlere erişim zorluğu gibi sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirtti.
Kıyı toplulukları stratejisi, ekonomik faaliyetleri çeşitlendirerek bu bölgelerin tek bir gelir kaynağına bağımlılığını azaltmayı ve yeni iş fırsatları yaratmayı hedefliyor. Kadis, strateji kapsamında karbon emici kıyı sulak alanları, bataklıklar ve mangrovlar için mavi karbon kredisi programı oluşturulmasının önerildiğini açıkladı.
Diğer öneriler arasında AB'yi okyanus gözlem ve araştırmasında lider konuma getirecek OceanEye projesi ile hem balıkçılık hem de turizmde kullanılabilecek çok amaçlı teknolojiler ve gemilerin teşvik edilmesi yer alıyor.
Strateji ayrıca Avrupa Yatırım Bankası işbirliğiyle yapılacak yatırımlar sayesinde kıyı topluluklarının iklim değişikliği ve aşırı hava olaylarına karşı daha dirençli hale getirilmesini öngörüyor.
