Avrupa Birliği, çevrim içi alışveriş platformu AliExpress'e sahte ve yasa dışı ürünler satması nedeniyle rekor düzeyde bir para cezası uyguladı. Avrupa Komisyonu'nun açıklamasına göre, Alibaba Grubu bünyesindeki Çinli şirket, 550 milyon avro ceza ödemek zorunda kaldı. Cezanın gerekçesi olarak, sahte giysiler, güvenli olmayan oyuncaklar ve tehlikeli kozmetik ürünlerinin haftalarca platformda yasa dışı şekilde satışta kalması gösterildi.
Avrupa Komisyonu'na göre, Alibaba Group bünyesindeki şirket, AB'deki tüketicileri bu tür ürünlerden korumak için yeterli önlem almadı. Komisyon, platformda yasa dışı ürün satan bazı satıcıların AliExpress tarafından cezalandırılması gerekirken yaptırımdan kurtulduğunu belirtti. Açıklamada, söz konusu satıcıların çoğu zaman ticarete devam edebildiği ifade edildi.
Çevrim içi devin ayrıca, potansiyel olarak yasa dışı ürünleri incelemek için yeterli personele sahip olmadığı belirtiliyor. Avrupa Komisyonu'na göre, denetçiler aşırı iş yükü altında. Dahası, yasa dışı ürünlerin platformdan kaldırılmadan önce AliExpress tarafından önerildiği ya da tanıtıldığı ifade ediliyor. AB düzenleyicilerinin Brüksel'de yaptığı testler, şirketin izleme çabalarına rağmen çok sayıda sahte tişört, ayakkabı ve güvensiz çocuk oyuncağının hâlâ dolaşımda olduğunu ortaya koydu.
AB: AliExpress'te sahte ürünler özel bir sorun
Brüksel'deki otorite, platformdaki sahte ürün yaygınlığına dikkat çekti. Avrupa Komisyonu'na göre, bu tür ürünlerin satıcıları, tasarım, güvenlik testi ve inovasyona yatırım yapan saygın şirketleri fiyat kırma yoluyla zor durumda bırakıyor. Komisyon, bu durumun söz konusu şirketleri bu tür yatırımlardan kaçınan ürünlerle rekabet etmeye zorladığını belirtti. AB Dijital Komiseri Henna Virkkunen, AliExpress'in davranışının Avrupa'daki tüketicileri tehlikeye attığını ve tüm yasalara uyan şirketlere karşı haksızlık oluşturduğunu söyledi.
AliExpress, Almanya perakende sektöründe de endişeye neden olan Asyalı çevrim içi perakendecilerden biri. Sektör devi Amazon'un yanı sıra Temu, Shein ve AliExpress gibi platformlar Avrupa'da giderek daha önemli bir rol oynuyor. Almanya E-Ticaret ve Mesafeli Satış Derneği'ne göre, bu sağlayıcılar ikinci çeyrekte Almanya'daki çevrim içi perakende cirosunun %5,3'ünü oluşturdu; bu rekor bir seviye olarak kaydedildi. Söz konusu platformlar özellikle düşük fiyatları nedeniyle tercih ediliyor.
Sonuç olarak Avrupa gümrük makamları, yurt dışından gelen artan paket akınıyla karşı karşıya. Bu istenmeyen ucuz ithalatla mücadele etmek için bu ayın başından itibaren AB genelinde değeri 150 avroya kadar olan her pakete 3 avroluk bir harç uygulanıyor.
AliExpress 2025'te taviz vermişti
Şimdi milyonlarca avroluk cezayla sonuçlanan AliExpress aleyhindeki süreçte, Çinli çevrim içi perakendeci aslında bir yıldan biraz daha uzun bir süre önce tavizler vermişti. Şirket özellikle ilaç ve gıda takviyeleri gibi yasa dışı ve potansiyel olarak tehlikeli ürünlere karşı önlem almak istemişti. O dönemde Avrupa Komisyonu şirketin bu taahhütlerini başlangıçta kabul etmiş ancak tüm endişelerinin giderilmediğini belirtmişti.
AliExpress'in, Brüksel'e bir iyileştirme eylem planı sunmak için 20 Ekim tarihine kadar süresi bulunuyor. Avrupa Komisyonu önerilen önlemleri onaylarsa, bunların uygulanması için bir süre belirleyecek. Brüksel, AliExpress'in konuyla ilgili yeterli iş birliği yapmadığı kanısına varırsa, AB günlük para cezaları da uygulayabilir.
Rekor ceza, ancak maksimumun çok altında
Süreç, Şubat 2024'te yürürlüğe giren ve çevrim içi devlere karşı güçlü bir araç olması amaçlanan Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında yürütülüyor. DSA'ya göre büyük platformların önemli ölçüde daha katı düzenlemelere uyması gerekiyor. Aksi takdirde, grubun toplam küresel yıllık cirosunun %6'sına kadar -bu durumda Alibaba'nın cirosu- yüksek para cezalarıyla karşı karşıya kalıyorlar.
Bir AB yetkilisi, AliExpress'e verilen cezanın DSA kapsamında bugüne kadarki en yüksek ceza olmasına rağmen, yedi milyar avronun üzerindeki olası azami cezanın çok altında olduğunu söyledi. Avrupa Komisyonu'na göre, dikkate alınan Alibaba Grubu'nun yıllık cirosu yaklaşık 120 milyar avro seviyesinde.
Mayıs sonunda Temu'ya 200 milyon avro ceza
AliExpress aleyhindeki sürece benzer şekilde, Çinli çevrim içi pazar yeri Temu hakkındaki dava da yakın zamanda milyonlarca avroluk bir cezayla sonuçlandı. Yaklaşık iki ay önce Avrupa Komisyonu, şirketten yine yasa dışı ürün satışı nedeniyle 200 milyon avro talep etti. Brüksel'deki otorite, AB'deki tüketicilerin Temu'da yasa dışı ürünlerle karşılaşma olasılığının yüksek olduğunu belirtmişti.
