Avrupa Komisyonu, Yunanistan'ın 2026 ile 2032 yılları arasındaki yeşil dönüşüm sürecinde dezavantajlı haneleri, ulaşım kullanıcılarını ve mikro işletmeleri desteklemeyi amaçlayan 4,77 milyar Euro'luk Sosyal İklim Planı'nı onayladı.
Yunanistan, binalar ve ulaşım sektörlerindeki yeni karbon fiyatlandırmasının yaratacağı yükü hafifletmek için önemli bir AB fonu kaynağı güvence altına aldı. Ancak işin detaylarına indiğimizde bazı soru işaretleri ortaya çıkıyor.
Yaklaşık 5 milyar Euro'yu bulan bu plan, dezavantajlı haneleri ve işletmeleri artan enerji ve ulaşım maliyetlerine karşı korumak için tasarlandı. Peki, önerilen yenileme çalışmaları ve sübvansiyonlar vaat edilen rahatlamayı gerçekten sağlayacak mı, yoksa daha derin yapısal sorunların üzerini mi örtecek?
2032 yılına kadar devam etmesi planlanan programın kapsamı oldukça geniş. Asıl merak edilen konu, Yunanistan'ın uygulama sürecindeki karmaşık adımları yönetip yönetemeyeceği ve fonların en çok ihtiyacı olanlara ulaşıp ulaşamayacağı. Bu fonlar, hanelerin enerji veya ulaşım yoksulluğu durumunu köklü bir şekilde değiştirebilecek mi, bunu zaman gösterecek.
Yunanistan, binalar ve karayolu ulaşımı sektörlerini de kapsayacak şekilde genişletilen yeni AB Emisyon Ticaret Sistemi (ETS2) karbon fiyatlandırmasının sosyal etkilerini azaltmak için tasarlanan Sosyal İklim Fonu kapsamında planı onaylanan beşinci AB ülkesi oldu.
Toplam tutarın yüzde 75'ini oluşturan 3,58 milyar Euro'luk kısmı AB sağlarken, kalan 1,19 milyar Euro'luk kısmı Yunanistan karşılayacak.
Plana göre, 2,91 milyar Euro binalar sektörüne, 1,46 milyar Euro ise karayolu ulaşımına ayrılacak. Bu destekler özellikle verimsiz konutlarda yaşayan, toplu taşıma imkanlarının kısıtlı olduğu bölgelerde ikamet eden ve uzak ya da kırsal alanlarda bulunan haneler başta olmak üzere, enerji veya ulaşım yoksulluğu çeken haneleri hedefliyor.
Tahminlere göre, yaklaşık 1,76 milyon hane enerji açısından verimsiz konutlarda yaşarken, 1,47 milyon ulaşım kullanıcısı da dezavantajlı grupta yer alıyor.
Program sayesinde 2032 yılına kadar yaklaşık 460 bin hane ve 300 bin ulaşım kullanıcısının enerji veya ulaşım yoksulluğundan kurtulmasına yardımcı olunması bekleniyor.
Binalar için yapılacak en büyük yatırım olan 1,75 milyar Euro, 62 bin konutta enerji verimliliği yenilemelerini ve ısı pompaları ile güneşli su ısıtma sistemleri dahil en az 200 bin enerji tasarruflu cihazın kurulumunu destekleyecek. Uygun bulunan haneler ayrıca kendi elektriklerini üretmeleri için güneş paneli desteği de alacak.
Ayrıca 487,5 milyon Euro'luk bir bütçe ile sosyal konut projeleri finanse edilecek. Bu kapsamda sıfır emisyonlu binalarda 2 bin 350 yeni konut inşa edilecek ve kamu binalarının yenilenmesiyle 450 konut daha hayata geçirilecek.
