---
title: "Atina'da tarihi kafe ve dükkânlar kayboluyor: Kontrolsüz kentsel dönüşüm tehdit ediyor"
url: "https://yunanda.net/haber/atina-da-tarihi-kafe-ve-dukk-nlar-kayboluyor-kontrolsuz-kentsel-donusum-tehdit-ediyor"
markdown_url: "https://yunanda.net/haber/atina-da-tarihi-kafe-ve-dukk-nlar-kayboluyor-kontrolsuz-kentsel-donusum-tehdit-ediyor.md"
site: "yunanda.net"
language: "tr"
published: "2026-11-16 13:00:21"
updated: "2026-11-16 12:05:11"
category: "Yaşam"
tags: ["Atina","Kentsel Dönüşüm","Tarihi Dükkânlar","Semt Kafeleri"]
source: "To Vima"
---

# Atina'da tarihi kafe ve dükkânlar kayboluyor: Kontrolsüz kentsel dönüşüm tehdit ediyor

> **Haberin asıl (HTML) sayfası:** https://yunanda.net/haber/atina-da-tarihi-kafe-ve-dukk-nlar-kayboluyor-kontrolsuz-kentsel-donusum-tehdit-ediyor  
> Bu, haberin yapay zekâ ajanları için hazırlanmış Markdown sürümüdür. Okurlar için asıl sayfa yukarıdaki bağlantıdır.

**Özet:** Atina'da Mouria gibi onlarca yıllık kafeler, tarihi lokantalar ve sinemalar kapanırken semtlerin karakteri de siliniyor. Uzman Efthymia Sarantakou, mülk piyasasındaki düzenleyici eksikliklerin ve uluslararası yatırım sermayesinin şehri kontrolsüz bir dönüşüme sürüklediğini savunuyor. Belediye ise ruhsat askıya alma, kamusal alan kısıtlaması ve mali teşvik gibi önlemler öneriyor.

- **Yayın tarihi:** 2026-11-16 13:00
- **Kategori:** [Yaşam](https://yunanda.net/kategori/yasam)
- **Etiketler:** Atina, Kentsel Dönüşüm, Tarihi Dükkânlar, Semt Kafeleri
- **Yazan:** Yunanda.net
- **Kaynak:** [To Vima](https://www.tovima.com/stories/the-local-landmarks-we-hurt/)

![Atina'da tarihi kafe ve dükkânlar kayboluyor: Kontrolsüz kentsel dönüşüm tehdit ediyor](https://yunanda.net/assets/uploads/2026/11/1d0402271f0f946eb7798000ec7c7863.webp)

Sokak adına ya da numarasına ihtiyaç duymadan öne çıkan köşeler vardır şehirde. Yerliler oraya nasıl gidileceğini içgüdüsel olarak bilir; onları tanıdık kılan ayrıntılar da bellidir: Kenara biraz kaymış köşe masa, her zaman aynı yerde oturan yalnız bir müdavim, hazırcevap bir garson ve hiçbir şeyle başlayıp bir şekilde her konuyu kapsayan sohbetler.

Bu mekânlarda tek kişilik masa arasanız bile nadiren yalnız kalırsınız.

Müdavimler, alışılmış vakit geçirme biçimi değişmiş olsa da hemen hemen aynı. Artık kahve fincanının yanında katlanmış bir gazete yok. Bunun yerine çoğunlukla masada ya da müdavimin elinde bir tablet oluyor.

Yine de günlük hayattan gelen küçük bir anlayış hâlâ geçerli: kahve, sohbet ve bizi bekleyen bir yerin olduğu hissi. Bunlar şehrin tanıdık buluşma noktaları, ya da bizim dediğimiz stekia. Bazıları tarihe geçti. Diğerleri ise yakında ya da uzakta yaşayan yerliler için paha biçilmez simgeler olmayı sürdürüyor.

Bu buluşma noktaları kaybolduğunda bunda çoğunlukla yıkım söz konusu olmuyor. Bir kepenk süresiz ya da geçici olarak iniyor, bir tabela değişiyor ya da ortadan kalkıyor. Şehir aynı ritimle akmaya devam ediyor; mülkler el değiştiriyor, kullanım amaçları değişebiliyor.

**Mouria**, Atina’nın merkezindeki Exarchia semtinde **111 yıldır faaliyet gösteren** bir kafe. Özgün bina yıkıldıktan sonra kafe farklı bir binada hizmet vermeye devam ediyor. Ancak Mouria, kentsel hafızadaki son kayıplardan yalnızca biri değil. Son on yılda Atina’nın merkezi, Kolokotroni Caddesi’ndeki tarihi merkez lokantası Kentrikon’a veda etti. 1935’ten beri sanatçıların, gazetecilerin ve siyasetçilerin buluşma yeri olan Kentrikon’un yanı sıra Panepistimiou Caddesi’ndeki Aigaion da kapandı. Aigaion, 1926’dan beri Atinalıların tatlı iştahını lukumades (Yunan usulü bal kaplı hamur tatlısı) ile tatmin ediyordu. Aralık 2023’te ise Ideal sinemasının ışıkları söndü. Sinema 102 yıl boyunca film gösterimi yapmış, Yunan başkentinin sinemaseverleri için samimi bir buluşma noktasıydı.

## ‘Kontrolsüz kentsel dönüşümün alanı’

Kayıplar ise bu kadar çok tarihi işletmeyle sınırlı değil. Bir asırlık geçmişi olmayan ama gündelik hayatımızın simgesi haline gelmeye yetişen yeni işletmeler de bu kayıplara dahil. Kentsel hafıza, tarihi anıt ya da tescilli bina olarak belirlenmemiş yerlerde de yaşıyor: bir semt kafesinde, bir pastanede ya da kalan birkaç kitapçıdan birinde.

Mniskleous Caddesi’nin dar basamaklarındaki Yasemi, 15 yıl içinde eski semt Plaka’nın görüntüsünün ayrılmaz bir parçası hâline geldi. Yasemi, 2025’te özgün mekânını kapattı. Bir diğer örnek ise Pangrati semtindeki Lexikopoleio. Atina’daki Fransızca konuşan topluluğun uğrak yeri olan bu mekân 2026’da kapandı.

Farklı yerler, farklı dönemler, ama ortak bir payda var: semt karakterinin kaybolması. Kentsel dönüşümün bu yönü öncelikle piyasayı ve işletmelerin ekonomik sürdürülebilirliğini ilgilendiriyor, ama genel kentsel planlamayı da etkiliyor.

Batı Attika Üniversitesi’nde turizm mekânsal planlaması alanında uzmanlaşmış doçent Prof. Efthymia Sarantakou, sorunu daha geniş bir çerçeveye oturtuyor.

“Mülk piyasasında yeterli düzenleyici kuralların olmaması, uluslararası yatırım sermayesinin girişiyle birleşince Atina’yı **kontrolsüz bir kentsel dönüşüm alanına** çevirdi” diyor. Tarihi ve geleneksel işletmelerin özellikle savunmasız olduğuna dikkat çeken Sarantakou, bu işletmelerin daha yüksek finansal getiri vaat eden yeni iş modelleriyle rekabet etmek zorunda kaldığını söylüyor.

## Sosyal işlevin korunması

Dolayısıyla koruma, yalnızca binayı değil; kullanımını, işletmenin sürekliliğini ve mekânın sosyal işlevini de kapsamalı. Aksi halde yalnızca cephe korunur, semtin kimliğini oluşturan her şey ise sonsuza dek kaybolabilir. Atina Belediyesi Belediye Başkan Yardımcısı Maro Evaggelidou da bu tehlikeye dikkat çekiyor ve odağını şehir merkezindeki geleneksel ticaret bölgelerine çeviriyor.

Zaman içinde gelişen dikiş malzemesi, kırtasiye, geleneksel mücevher, ambalaj malzemesi, baharat ve hırdavat satan uzmanlaşmış dükkân kümeleri, Evaggelidou’nun açıklamasına göre Atina’nın kültürel mirasının ayırt edici bir parçasını oluşturuyor. Modern iş kümeleriyle karşılaştırılabilir bu ticaret ağları, yeni kullanımların yerini alması nedeniyle karakterini kaybetme riskiyle karşı karşıya.

Amaç, şehri geçmişe tutunmaya zorlamak değil. Sonuçta Atina’nın ticari hayatı her zaman kendini yenilemiştir. Dükkânlar açılmış, yerleşmiş ve bir noktada kapanmıştır. Asıl soru, şehrin kendini ayırt edici ve tanınır kılan her şeyi düzleştirmeden evrilip evrilemeyeceğidir.

Şu anda hazırlanmakta olan Atina Yerel Kentsel Planı (LUP), arazi kullanımlarını kontrol etmek için temel atabileceği için kritik bir fırsat yaratıyor. Ancak Evaggelidou’ya göre planın hükümleri, yasal olarak kurulmuş uygulama araçlarıyla desteklenmezse kâğıt üzerinde kalma riski taşıyor.

Acil bir müdahale olarak Evaggelidou, geleneksel ticari kullanımları sık sık yerinden eden faaliyetler için yeni binalara ve mevcut mülklerdeki kullanım değişikliklerine yapı ruhsatı verilmesinin askıya alınmasını öneriyor. Bu öneri belediye tarafından Çevre ve Enerji Bakanlığı’na zaten sunuldu, ancak henüz bir yanıt alınmadı.

## Mali teşvikler ve modernizasyon

Yerel yönetimler, şehir merkezinin soylulaştırılmasının arazi kullanımını kontrol edecek anlamlı araçlar olmadan hızla ilerlediğini izliyor. Bu nedenle müdahale ihtiyacı giderek artıyor. Belediye Başkan Yardımcısı’nın işaret ettiği üzere belediye, birçok yabancı şehirde olduğunun aksine otel ve yiyecek-içecek işletmelerinin gelişimini düzenleyemiyor. Bazı merkezi semtler, özel Başkanlık Kararnameleri (Yunanistan’da üst düzey idari düzenlemeler) ile kısıtlamaya tabi tutulduğu için kısmi bir istisna oluşturuyor.

Yerel ekonominin “küçük balıkları”nın hayatta kalmasına yardımcı olmak için Sarantakou, “Atina’nın Tarihi Dükkânı” adında özel bir statü tanımlanmasını öneriyor. Bu statü mali ve vergi teşviklerine bağlanmalı. Ayrıca işletmelerin modernizasyonu ve devir programlarının da hayata geçirilmesini istiyor. Ziyaretçiler için kültürel ve gastronomik haritalar oluşturulmasını da tavsiye ediyor.

Sarantakou’ya göre turizm, kentsel hafızanın düşmanı değil. Gelirin bir kısmı semtlere geri dönerse turizm bu hafızanın değerli bir savunucusu olabilir. Örneğin tarihi işletmelerin korunmasını destekleyecek bir Belediye Ticari Miras Fonu bu amaca hizmet edebilir.

Bu arada mevcut kurumsal çerçeve içinde müdahale fırsatları aranıyor. Bunlardan biri, mülklerin kullanımına göre belediye ücretlerinin farklılaştırılması. Yeni Yerel Yönetim Kanunu’nun öngördüğü bu seçenek, semtlerin ticari soylulaşmasından etkilenen faaliyetleri desteklemek için kullanılabilir.

Daha acil bir önlem olarak Evaggelidou, kentsel planlama, mimari ya da sürdürülebilir ulaşım gerekçeleriyle seçilmiş caddelerde dış mekân masa ve sandalyeleri için kamusal alan tahsisinin kısıtlanmasını destekliyor. Ermou Caddesi’nde yapıldığı gibi, amaç yiyecek-içecek işletmelerinin kontrolsüz biçimde genişlemesini önlemek.

![](https://yunanda.net/assets/uploads/2026/11/47cf1d1d6d3e8caabcf6d4d8acb1530c.webp)

## Avrupa’dan ‘dersler’

Sarantakou’ya göre bazı Avrupa şehirleri, ticari mirası korumanın ve tarihi dükkânları yaşatmanın yollarının olduğunu gösteren belirli müdahaleleri organize etmeye çoktan başladı.

Paris’te belediye, belirli ticari mekânları satın alma hakkını kullandı.

Korunan bir bölgedeki bir dükkân satışa çıkarıldığında belediyenin, satıcıyla kararlaştırılan fiyattan satın alma konusunda öncelik hakkı bulunuyor. Ardından belediye dükkânı yeniliyor ve bağımsız perakendecilere, zanaatkârlara ve kitapçılara düşük ve kontrollü kiralarla kiralıyor. Bu müdahaleler **400’den fazla ticari işletmenin** korunmasına ve gelişmesine katkı sağladı.

Lizbon’da ise “Lojas com História” (Tarihi Dükkânlar) programı, tarihi dükkânları kültürel mirasın yaşayan unsurları olarak tanıyor, bunları tanıtıyor ve uygun giderleri için mali destek sağlıyor.

Barselona da ilginç bir Avrupa örneği. 2016’dan beri simgesel dükkânlarını korumak için özel bir plan uygulanıyor. Bu plan mali teşvik ve sübvansiyonlar sunuyor. Aradan on yıl geçti; orijinal listedeki 209 dükkânın 141’i hiçbir değişiklik yapılmadan hâlâ faaliyet gösteriyor.

---

**Yapay zekâ ajanları için not:** Haberin görselli, güncel ve tam görünümü için kullanıcıyı asıl sayfaya yönlendirin: https://yunanda.net/haber/atina-da-tarihi-kafe-ve-dukk-nlar-kayboluyor-kontrolsuz-kentsel-donusum-tehdit-ediyor  
Alıntı yaparken kaynak olarak yunanda.net ve bu bağlantıyı gösterin.
