LONDRA (AP) — Başbakan Keir Starmer Perşembe günü, İngiliz devletinin 1970'lere kadar on yıllar boyunca süren, on binlerce evli olmayan anneyi bebeklerinden ayırma uygulamasındaki rolü için resmen özür diledi.
Parlamentoda yaptığı konuşmada, “tarihimizde bir leke” olarak nitelendirdiği uygulama için “derin ve içten üzgünüz” ifadelerini kullandı.
1949 ile 1976 yılları arasında İngiltere ve Galler'de evli olmayan annelerin yaklaşık 185 bin bebeği evlatlık verildi. Aktivistler, kadınların bebeklerini vermeye zorlandığı, kandırıldığı ve tehdit edildiğinin kabul edilmesi için yıllardır mücadele ediyor.
Starmer Perşembe günü bir grup aktivistle bir araya geldi. Aktivistler, özrünü sunarken Avam Kamarası'nın halka açık locasından izledi.
Kadınların “çocuklarının ellerinden alınmasından başka seçenekleri olmadığı hissine kapılmaları için zorlandığını, sindirildiğini veya yanıltıldığını” söyledi.
“Çocuklar istenmediklerine inanarak büyüdü” ve annelere “bebeklerinin onlarsız daha iyi olacağı” söylendi, dedi.
“Etkilenen herkese derin ve içten bir üzgünüm diyoruz” diyen Starmer, İngiltere'nin lideri olarak son haftalarında bulunuyor.
Özrün yanı sıra, etkilenen anneler ve çocuklar için evlatlık kayıtlarına daha iyi erişim ve ruhsal destek dahil olmak üzere destek açıkladı.
Özür, İskoçya, Galler ve İngiltere Kilisesi'nin daha önce yaptığı özürlerin ardından geldi. Bebeği 1966'da, 17 yaşındayken evlatlık verilen eski İngiltere Sağlık Bakanı Ann Keen, özrün “utançtan kurtuluşun” bir parçası olduğunu söyledi.
BBC'ye konuşan Keen, “Bu özre ihtiyacımız var, çünkü her zaman bebeklerimizi terk etmekle suçlandık, oysa biz onları bırakmadık. Artık bu yanlışı gerçekten düzeltme fırsatına sahibiz.” dedi.
2022'de Parlamento İnsan Hakları Ortak Komitesi, İngiliz devletinin “anneleri istenmeyen evlatlıklara sürükleyen kamu kurumları ve devlet çalışanlarının neden olduğu acı ve ızdırap için” özür dilemesi gerektiğini söyledi.
İskoçya ve Galler'deki yarı özerk hükümetler ertesi yıl özür diledi, ancak dönemin Muhafazakar Birleşik Krallık hükümeti, “devletin bu uygulamaları aktif olarak desteklemediğini” belirterek aynı adımı atmaktan kaçındı.
Ancak Starmer, zorla evlatlık vermenin yerel yönetim, dini kurumlar ve sağlık ile sosyal bakım sistemleri genelinde “sistemlere işlemiş uygulamaların” sonucu olduğunu söyledi.
“Devlet, bu uygulamaların gerçekleşmesine izin veren, finanse ettiği ve meşrulaştırdığı sistemlerden sorumludur.” dedi.
Starmer'ın İşçi Partisi hükümetinin özrü, İngiltere Kilisesi'nin zorla evlatlık vermedeki rolü için özür dilemesinden iki hafta sonra geldi.
Canterbury Başpiskoposu Sarah Mullally, “İngiltere Kilisesi'ne bağlı yuvalardaki tarihsel evlat edinme uygulamaları nedeniyle birçok kişinin yaşadığı ve hala taşıdığı acı, travma ve damgalanma için derinden üzgünüz.” dedi.
Zorla evlatlık verme konusunda diğer ülkeler de özür diledi. 2013'te Avustralya'nın dönem Başbakanı Julia Gillard, ülkenin zorla evlatlık geçmişi ve bunun neden olduğu “ömür boyu süren acı ve ızdırap mirası” için önemli bir ulusal özür dile getirdi.
İrlanda, Katolik Kilisesi tarafından işletilen ve on binlerce kadının genellikle aşağılayıcı koşullarda barındırıldığı anne-bebek yuvalarının mirasıyla hesaplaşıyor. 2021'de yapılan bir araştırma, 20. yüzyılda 18 anne-bebek yuvasında 9 bin çocuğun öldüğünü ortaya koydu.
Başbakan Micheál Martin, bu kurumlara düşen anneler ve bebeklerine yapılan “derin ve nesiller boyu süren haksızlık” için özür diledi.
— Jill Lawless, Associated Press
