1958 yılında, Attika'nın doğu kıyısında bulunan Brauron'daki Artemis Tapınağı'nda kazı yapan arkeologlar, 2 bin 400 yılı aşkın süredir toprak altında kalmış görkemli bir mermer kabartma buldu. M.Ö. 420-410 yıllarına tarihlenen bu Klasik Yunan şaheseri, Zeus, Leto, Apollon, Artemis ve İphigenia'yı bir arada betimleyen ender bir tanrı topluluğunu gözler önüne seriyor.
Kazıdan kalma arşiv fotoğraflarında, dört arkeoloğun yüzyılların biriktirdiği toprağı levhadan özenle temizlediği görülüyor. Kabartma ilk bakışta aşınmış gibi görünse de olağanüstü bir işçilik sergiliyor. Figürler, M.Ö. 5. yüzyıl sonu Attika sanatının karakteristik özelliği olan akıcı kumaş kıvrımları ve zarif duruşlarla betimlenmiş.
Brauron Mermer Kabartmasındaki Yunan Tanrıları
Kabartma soldan sağa doğru incelendiğinde birleşik bir ilahi alayı ortaya çıkıyor. Uzanmış bir Zeus, eşi Leto'nun yanında otoriter bir şekilde dinleniyor. Oğulları Apollon merkezde duruyor. Sağda ise Artemis dinamik bir duruş sergiliyor. Yanında mitolojik kahraman İphigenia bulunuyor. İphigenia, Aulis'te kurban edilmekten kurtulmuş ve kültün baş rahibesi olarak atanmıştı.
Kabartma, kutsal alanın temel işlevi için doğrudan sanatsal bir bağlam sunuyor. Vahşi doğa, doğum ve genç kızlar tanrıçası Artemis Brauronia'ya adanmış olan Brauron, geçiş törenleri için kutsal bir yerdi. Tapınaktaki ibadetin merkezinde, dört yılda bir düzenlenen Arkteia festivali vardı. Bu festivalde, yedi ila on yaş arasındaki genç Atinalı kızlar, kutsal alanda 'arktoi' (küçük ayılar) olarak kalırdı. Safran rengi cübbeler giyen, kutsal danslar yapan ve ritüel olarak ayı taklidi yapan kızlar, tanrıçanın koruması altında çocukluk statülerini geride bırakarak güvenle kadınlığa adım atarlardı.
Günümüzde kabartma, Brauron Arkeoloji Müzesi'nde sergileniyor. Klasik dönem kabartma heykelciliğinin günümüze ulaşan en güzel örneklerinden biri olan eser, antik Attika sanatı ile geçmişin kutsal ritüelleri arasında kalıcı bir bağ kuruyor.
