SAO PAULO (AP) — Brezilya hükümeti ve ülkenin et, kümes hayvanları, yumurta, bal ve diğer hayvansal ürün ihracatçıları, Avrupa Birliği'nin (AB) süresi dolan bir son tarihin ardından Perşembe günü adeta seferber oldu. AB, hayvanlarda antibiyotik ve antimikrobiyal ilaç kullanımına ilişkin endişeler nedeniyle bu ürünlerin ithalatını askıya aldı.
Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva'nın Tarım Bakanlığı, Perşembe günü yaptığı açıklamada, tatmin edici bir çözüme ulaşılamaması halinde karşı önlemleri değerlendireceklerini duyurdu.
Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, "Brezilyalı yetkililer, bu önlem alınmadan önce diyalog kurulmamasından duydukları rahatsızlığı dile getirdi" denilirken, ithalatın askıya alınmasının "Brezilya ile AB arasındaki stratejik ortaklığın derinliğiyle bağdaşmadığı" vurgulandı.
AB, Salı günü duyurduğu ve iki gün sonra yürürlüğe giren bu kararla Brezilya'ya yaptırım uyguladı. Dünyanın en büyük sığır eti ihracatçısı olan Brezilya, hükümet verilerine göre 2025 yılında AB'ye yaklaşık 1 milyar dolar değerinde 108 bin ton sığır eti ihraç etti.
AB, Mayıs ayında yaptığı açıklamada Brezilya'yı, belirli hayvansal ürünleri bloğa ihraç etme yetkisine sahip ülkeler listesinden çıkarmıştı. AB, Brezilya'nın hayvancılık üretiminde antibiyotik büyüme destekleyicileri ve diğer kısıtlı ilaçlara karşı AB standartlarını karşıladığına dair yeterli güvence veremediğini savunmuştu.
Hükümetle AB müzakerelerinde teknik destek sağlayan Brezilya Et İhracatçı Endüstrileri Birliği (ABIEC), bu adımın yerel üreticiler için endişe verici olduğunu ve Brezilya sığır etinin 170 ülkeye yapılan ihracatındaki kalitesinin tanınmadığını belirtti.
ABIEC açıklamasında, "Brezilya sığır eti yetkilendirildiği pazarlarda satılmaya devam edecek ancak farklı destinasyonlar farklı ürünler ve kesimler gerektirdiğinden Avrupa pazarı için otomatik bir ikame bulunmuyor" ifadelerini kullandı.
Brezilya Tarım ve Hayvancılık Konfederasyonu da Çarşamba günü geç saatlerde başkanının imzasıyla Dışişleri Bakanlığı'na bir belge göndererek, AB'nin askıya alma kararının "Brezilya'nın meşru olarak beklediği ticari faydaların açıkça iptali ve zedelenmesi sonucunu doğurduğunu" kaydetti.
Konfederasyon, AB'nin Brezilya'nın sağlık denetim sisteminin titizliğini dikkate almadığını ve bu tür bir ticari dengesizlik için telafi sağlaması gerektiğini de sözlerine ekledi.
Tarım Bakanlığı Perşembe günü yaptığı açıklamada, Brezilya'nın "ulusal yasal çerçevede öngörülen karşılıklılık önlemleri, Mercosur-Avrupa Birliği anlaşması ve çok taraflı ticaret sisteminde belirlenen ilgili mekanizmalar dahil olmak üzere dengeli ticaret koşullarını sağlamak için uygun araçlara başvurma hakkını saklı tuttuğunu" belirtti.
AB, Associated Press'ten gelen yorum taleplerine yanıt vermedi.
Avrupa Komisyonu Sözcüsü Eva Hrncirova ise Salı günü, AB'nin antimikrobiyal kurallarına uyan ülkelerin yeni listesinin 3 Eylül'de yürürlüğe gireceğini ve bu durumun Brezilya aleyhindeki süreci tetiklediğini söyledi.
Et ithalatı, Ocak ayında AB ile Brezilya, Arjantin, Paraguay ve Uruguay'dan oluşan bir ticaret bloğu olan Mercosur arasında imzalanan serbest ticaret anlaşmasına yönelik Avrupa'daki muhalefetin ana kaynaklarından biri oldu. Brezilya, AB'nin askıya alma kararından etkilenen tek Mercosur üyesi.
Fundacao Getulio Vargas'ta ekonomist ve profesör olan Robson Goncalves, AB'nin Mercosur anlaşması tam olarak yürürlüğe girene kadar Brezilya'ya karşı ek önlemler uygulamaya devam edeceğini öngördüğünü belirtti.
Anlaşma, Avrupa Adalet Divanı'nın vereceği karara kadar geçici olarak uygulanıyor.
Goncalves, "Bunlar, Avrupa tarım işletmelerini Mercosur tarım işletmelerinin rekabetinden korumak için atılan son adımlar" dedi ve Brezilya ihracatını durdurmak için kullanılan mekanizmayı, ticaret anlaşması henüz tam olarak uygulanmadığı için AB'nin "siyasi bir önlemi" olarak nitelendirdi.
Goncalves, "Önümüzdeki birkaç yıl içinde benzer diğerleri de gelecek" diye konuştu.
