Lefkoşa - İşgal altındaki Mağusa'ya sadece birkaç metre mesafedeki Deryneia'da, sürgündeki Mağusa Belediyesi'nin “Mağusa bir hashtag değil. O sizin tarihinizdir” sloganıyla düzenlediği anma etkinliklerinde, şehrin göçmen sakinleri memleketlerine döneceklerine dair yıllık sözlerini yineledi.
Etkinlikler, sürgündeki Mağusa Belediyesi ile Sırbistan'ın Ljubovija belediyesi arasındaki kardeş şehir töreniyle başladı ve sınır kasabası Deryneia'daki Mağusa Belediyesi Kültür Merkezi'nde düzenlenen ana işgale karşı etkinlik ile zirveye ulaştı.
Kardeş şehir töreninin ardından Mağusa sakinleri, diğer vatandaşlarla birlikte Deryneia geçiş noktasına yürüdü ve BM Barış Gücü'ne (UNFICYP) bir karar tasarısı sundu. Tasarıda bir kez daha Türkiye'ye Mağusa'daki yasa dışı eylemlerine son vermesi, uluslararası hukuka ve BM kararlarına saygı duyması ve Kıbrıs sorununun kapsamlı bir şekilde çözülmesine katkı sağlaması çağrısında bulunuldu.
Tasarıda, kapalı Maraş bölgesinin BM yönetimi altında yasal sakinlerine iadesi talep edilirken, halka ve siyasi liderlere Mağusa'nın iadesini güvence altına alma çabasında birleşmeleri çağrısı yapıldı.
Karar tasarısının sunulmasının ardından, 1974'te hayatını kaybedenleri, hem öldürülen sivilleri hem de vatanlarına dönemeden sürgünde hayatını kaybedenleri anmak için Mağusalıları onurlandıran anıtta bir anma töreni düzenlendi.
“İşgal Normalleşemez”
Merkezi işgale karşı etkinlik, Deryneia'daki belediye Kültür Merkezi'nde gerçekleşti ve Kıbrıs'taki işgalin asla normal kabul edilmemesi gerektiği mesajı verildi. Etkinliğin “Mağusa'yı Seviyorum” sloganı, şehrin halkının kalbindeki kalıcı yerinin bir sembolü olarak toplantı boyunca yankılandı.
Mağusa Belediye Başkanı Dr. Simos Ioannou, sadece belediye başkanı olarak değil, aynı zamanda bir mülteci ve Maraş yerlisi olarak özellikle duygusal bir konuşma yaptı. Geçmiş 52 yılı bekleme, verilen sözlerin tutulmaması ve hiç solmayan umut yılları olarak nitelendirdi. Mağusa'nın “Kıbrıs'ın anahtarı ve kalbi” olmaya devam ettiğini vurgulayan Ioannou, işgal altındaki şehirdeki yeni oldubittilerin, BM Güvenlik Konseyi'nin 550 ve 789 sayılı kararlarının uygulanmasını her zamankinden daha acil hale getirdiği uyarısında bulundu.
Cumhurbaşkanı Hristodulidis: “Mağusa'ya Dönüş Mümkün”
Etkinliğin ana konuşmacısı Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, göçmen sakinlerin hissettiği derin adaletsizlik duygusunu kabul ederek, bu duyguların Kıbrıs'ı işgalden kurtarma kararlılığını güçlendirdiğini söyledi.
“Elli iki yıldır Mağusa, işgal altındaki tüm kasaba ve köylerimiz gibi, tek bir gün bile hayallerimizde yokluğunu hissettirmedi” dedi.
Konuşmasının devamunda Cumhurbaşkanı, Mağusa halkının ve tüm mültecilerin duygularını ve endişelerini tam olarak paylaştığını belirterek, bir çözümü müzakere etme konusundaki kararlılığını yineledi:
“Müzakere etme, talepte bulunma ve uzlaşma cesaretine ve kararlılığına sahibim. Kıbrıs sorununu çözmek en asil hırsım ve hayatımın misyonu olmaya devam ediyor. Zamana dayanamayacak bir çözümü imzalayan Cumhurbaşkanı olmayacağım, bölünmenin Cumhurbaşkanı da olmayacağım.”
Mağusa'nın Kıbrıs'ın mücadelesinin bayrağı olduğunu vurgulayan Hristodulidis, şehrin iadesinin hala mümkün olduğunu savundu.
Etkinliğe katılanlar arasında Meclis Başkanı Annita Demetriou, hükümet bakanları, Yunanistan Parlamentosu temsilcileri, Sırbistan ve Birleşik Krallık'tan heyetler, Lefkoşa'da bulunan yabancı büyükelçiler, Yunan şehirlerinin belediye başkanları, siyasi parti liderleri ve diğer yetkililer yer aldı.
İşgale Karşı Etkinliğin Üzerinde Türk İnsansız Hava Araçları Uçtu
Yetkililer, 1 Ağustos akşamı işgal altındaki bölgelerden kalkan insansız hava araçlarının Deryneia'daki Mağusa Belediyesi'nin işgale karşı etkinliğinin yapıldığı mekana yakın uçmasıyla BM tampon bölgesinde statükonun defalarca ihlal edildiğini kaydetti.
İlgili makamlar olayı araştırıyor ve tampon bölgenin yerleşik statüsünün ihlali olarak değerlendirdikleri durum nedeniyle resmi protesto vermeyi planlıyor.
İddialara göre İHA'lar, işgal altındaki bölgelerde Türk Silahlı Kuvvetleri Günü'nü anmak için ayrı bir Türk etkinliğinin düzenlendiği yerden kalktı ve işgale karşı toplanmaya çok yakın uçarak Kıbrıs makamları arasında endişe yarattı.
İHA'lar Türk Askeri Günü Etkinliğinden Kalktı
Mevcut bilgilere göre İHA'lar, hem Deryneia geçiş noktasına hem de işgale karşı etkinliğin devam ettiği Mağusa Belediyesi Kültür Merkezi'ne kısa bir mesafedeki işgal altındaki Kato Deryneia'daki bir toplanmadan kaynaklanıyordu.
Türk toplanmasının katılımcıları, Türkiye'de Türk Silahlı Kuvvetleri Günü olarak kutlanan 1 Ağustos'u anıyordu.
Etkinlik sırasında yüksek sesle Türk şarkıları ve askeri marşlar yayınladı ve işgale karşı toplanmada net bir şekilde duyuldu; katılımcılar bunu çalışmaları kesintiye uğratma girişimi olarak gördü.
Hristodulidis Olayı Kınadı
2 Ağustos'ta Kykkos Manastırı'nda Kıbrıs Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı Başpiskopos III. Makarios'un anma törenine katıldıktan sonra konuşan Cumhurbaşkanı Hristodulidis, Deryneia'daki olayları şiddetle kınadı.
“Her şeyden önce, bu tür eylemleri kınıyorum. Bence bu, özellikle Mağusa Belediyesi'nin işgale karşı etkinliği sırasında gerçekleşen ilk ihlal” dedi.
Sorunun sadece İHA'larla sınırlı olmadığını sözlerine ekledi.
“Sadece İHA'lar değildi. Fark ettiğim şey -en azından bu etkinliğe katıldığım süreden beri ilk kez- Türk askeri marşlarının çalınmasıydı. Bu açıkça toplantıya müdahale etme ve taciz etme yoluydu.”
Cumhurbaşkanı ayrıca, Kıbrıs sorununu çözme çabalarında ilerleme kaydedildikçe, Kıbrıs'ın bölünmesini destekleyenlerin engeller ve zorluklar yaratmaya devam edeceğini belirtti.
“Hedefimize bağlı kalmaya devam ediyoruz” diye vurguladı.
Zamanlamanın kasıtlı olup olmadığı sorulduğunda Cumhurbaşkanı Hristodulidis şu yanıtı verdi: “Türk işgal güçleri belirli mesajlar vermek istemiş olabilir. Bu eylemin arkasında kimin olduğunu, öncesinde ne olduğunu, emri kimin verdiğini veya neden olduğunu bilmiyorum. Bildiğim tek şey, bu eylemlerin kınanabilir olduğu. Bunlar için kesinlikle hiçbir haklılık yok.”