Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias, ABD'nin Türkiye'ye F-35 savaş uçakları satmasına karşı olduklarını açıkça belirterek, bu adımın Doğu Akdeniz'deki istikrarı zedeleyebileceği uyarısında bulundu. Atina'da düzenlenen 30. Yıllık Hükümet Yuvarlak Masa Toplantısı'nda konuşan Dendias, Yunanistan'ın Washington'un beşinci nesil stealth uçakların satışını onaylamasını ya da Türkiye'nin yerli savaş uçağı programı için motor tedarik edilmesini hoş karşılamayacağını söyledi.
Dendias, "Açık olayım. Yunanistan, Türkiye'nin F-35 almasından mutlu değil. Yunanistan, Türkiye'nin yeni nesil bir uçak için motor almasından da mutlu değil. ABD'nin ne yaptığına ve kime sattığına karışmayız. Bu ABD hükümetinin işidir. Biz sadece tek bir soru soruyoruz: Bu, ABD'nin gerçek çıkarlarına hizmet ediyor mu, etmiyor mu? Bu soruya Amerikan halkı ve hükümeti cevap vermelidir" ifadelerini kullandı.
Yunanistan'ın ABD'nin savunma ihracatı konusundaki karar verme hakkına saygı duyduğunu ancak daha geniş stratejik sonuçların dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Dendias, NATO'nun güvenliğinin Doğu Akdeniz'deki istikrarın korunmasına bağlı olduğunu savundu. Dendias, "Doğu Akdeniz'deki bir ülkeye, bu programın başka bir müttefik üyeye karşı kullanılmayacağına dair güvence verilmeden bir silah programı sağlamak, ABD'nin çıkarına mıdır, değil midir?" diye sordu.
Dendias'ın açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump'ın Ankara'daki NATO zirvesi öncesinde Türkiye'ye yönelik yaptırımları kaldırarak F-35 satışını kolaylaştırabileceğini ima etmesinin ardından geldi. Ancak Türkiye'nin F-35 programına dönüşü, Ankara'nın Rus yapımı S-400 füze savunma sistemini satın alması nedeniyle önemli yasal engellerle karşı karşıya. Türkiye, 2019 yılında Trump'ın ilk döneminde programdan askıya alınmıştı. ABD Kongresi, Türkiye'nin S-400'leri elinde tutması halinde F-35 satışını yasaklayan bir yasa çıkarmıştı. Kongre, Rus sisteminin ABD yapımı savaş uçakları için güvenlik riski oluşturduğunu belirtmişti. Ankara ise iki sistem arasında teknik bir çelişki olmadığını savunarak konuyu incelemek üzere ortak bir komisyon kurulmasını önermiş ve program kapsamındaki tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirtmiştir. Türk hükümeti, askıya almanın program kurallarını ihlal ettiğini ve uçakların tedarikinin NATO'yu bir bütün olarak güçlendireceğini savunmaya devam etmektedir.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis de F-35 satışına ilişkin endişelerini dile getirirken, Trump'ın açıklamalarına doğrudan yorum yapmaktan kaçındı. Ankara'daki NATO zirvesinde konuşan Miçotakis, ittifak birliğinin uluslararası hukuka saygı ve tüm üyelerin güvenlik endişelerinin dikkate alınmasına bağlı olduğunu söyledi. Miçotakis ayrıca Türkiye'nin, Yunanistan'ın Ege Denizi'ndeki kara sularını 12 deniz miline çıkarmasını savaş sebebi sayma tehdidine atıfta bulundu. Atina, bu genişletmenin uluslararası hukuk kapsamındaki hakkı olduğunu savunuyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise Miçotakis ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun F-35 satışına yönelik eleştirilerine sert yanıt verdi. Erdoğan, "Her iki açıklamanın da benim dünyamda yeri yok" dedi. Miçotakis'in "böyle bir hata yapmaması gerektiğini" belirten Erdoğan, Türkiye'nin Yunanistan'ın kendi savunma alımlarına itiraz etmediğini vurgulayarak, "Biz hiçbir zaman Sayın Miçotakis'e 'Yunanistan için bu savunma sistemlerini neden satın alıyorsun?' demedik. O bizim komşumuz. Bunları söyleyebilirdik ama gerek yok. Alabilir ve satabilir" ifadelerini kullandı. Erdoğan, Trump'ın F-35 konusunda Türkiye'ye "bir söz verdiğini" ve Ankara'nın "olumlu bir karar" beklediğini söyledi.
Türkiye Savunma Bakanlığı da Trump'ın açıklamalarını memnuniyetle karşıladığını belirterek, CAATSA yaptırımlarının ve savunma sanayiine yönelik "tüm açık veya örtülü kısıtlamaların" kaldırılmasını beklediklerini açıkladı. Bakanlık, yaptırım ve kısıtlamaların "ittifak ruhuyla bağdaşmadığını" ve Ankara'nın müttefikler arasında "karşılıklı güven ve dayanışma"dan yana olduğunu vurguladı. Yunanistan'ın itirazlarına yanıt olarak ise "Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kendilerine tehdit oluşturmayan hiç kimse için tehdit olmadığını bir kez daha hatırlatıyoruz" denildi.
Yunanistan, kendi F-35 tedarik sürecini ise sürdürüyor. ABD, 2024 yılında Atina'nın silahlı kuvvetlerini modernize etme çabaları kapsamında Yunanistan'a 40 adede kadar F-35 savaş uçağı satışını onaylamıştı.
