Dokuz AB ülkesi, aralarında Fransa'nın da bulunduğu yoğun havalimanlarında yeni sınır kontrollerini uygulamaya koymak için daha fazla zamana ihtiyaç duyduklarını belirterek AB vatandaşı olmayanlar için parmak izi uygulamasını ertelemeye devam ediyor. Londra merkezli Sunday Times'ın haberine göre Fransa, Belçika, Hollanda, Almanya, Yunanistan, Malta, Portekiz, İtalya ve İsviçre'ye kontrolleri "sınır akışkanlığını korumak" amacıyla erteleme izni verildi; gazete gerekçe olarak sınır kuyrukları ve sistemdeki teknik sorunları gösterdi.
6 Eylül'de tam olarak yürürlüğe girmesi planlanan giriş-çıkış sistemi EES, 2024'teki Olimpiyatlar da dahil olmak üzere büyük etkinlikler çevresinde ziyaretçi yoğunluğunu önlemek için birden fazla kez ertelendi. Üyelere yaz boyunca yoğun dönemlerde kontrolleri askıya almalarına olanak tanıyan 150 günlük geçiş süresi 6 Eylül'de sona erdi; dokuz ülke ise Avrupa Komisyonu'na gerekli teknoloji ve sistemler düzgün çalışana kadar yeni kontrolleri tam olarak uygulamayacaklarını bildirdi.
Şimdi Fransa, Yunanistan, Portekiz ve İtalya gibi tatil merkezleri de dahil olmak üzere dokuz ülke Brüksel'e daha fazla zamana ihtiyaçları olduğunu bildirdi. Almanya, Malta, Hollanda, İsviçre ve Belçika da ek süre talep etti. Başlangıçta sorunlar yaşayan İspanya ise EES'i tam olarak uyguluyor. Sunday Times'a göre Brüksel gecikmeyi gayriresmi olarak kabul etti; Avrupa Komisyonu ise konuya ilişkin yorum yapmaktan kaçındı.
AB tarafından ilk kez 2017'de kabul edilen EES, geçen ekimde resmen başlatıldı ve nisan ayında tam operasyonel hale gelmesi bekleniyordu ancak özellikle Yunanistan ve Portekiz'de yaşanan erken sorunlar üye devletler için ek bir erteleme getirdi. Sistem, Schengen bölgesine giriş-çıkış yapan AB dışı ülke vatandaşlarından parmak izi ve yüz taraması talep ediyor.
Bu yaz Yunanistan'da bazı havalimanlarında tıkanıklık yaşandı ve yetkililer yeni sistemi uygulamaya çalışırken Arnavutluk, Kuzey Makedonya, Bulgaristan ve Türkiye ile olan kuzey sınırlarında uzun darboğazlar oluştu.
AB kaynaklarına göre sistem yaklaşık 200 milyon kayıt ve Schengen bölgesine girişine izin verilmeyen 70 bin kişiyle başarılı sayılıyor; bu sayı hazirandaki 43 bin 700'ün üzerinde.
Bunlar arasında vizesi olmayanlar, 180 günlük izin süresini aşanlar veya 90 günlük izin süresini aşan Britanyalılar bulunuyor.
Sahte pasaport veya kimlik belgeleri kullanan suçlular da yakalandı; parmak izi ve yüz görüntüsü kayıtları kişilerin farklı pasaportlar kullanmasını ortaya çıkardı.
Bu dokuz üye devletteki gecikmeler ülke geneli değil. Parmak izi uygulaması Brüksel'deki Eurostar terminalinde ve Antwerp limanında başladı ancak tüm havalimanlarında değil.
Frankfurt ve Schiphol gibi Avrupa'nın en yoğun uluslararası merkezlerinden ikisi de biyometrik veri alıyor ancak küçük havalimanları tam olarak hazır olmayabilir.
Kaynaklar, 1.500 sınır geçiş noktasından sadece 12 havalimanının hâlâ sorun yaşadığını söylüyor.
Fransa ayrıca, Fransız polisinin AB dışı bir ülkede sınır kontrolü yapma ayrıcalığına sahip olduğu Dover Limanı'nda da kontrolleri başlatmadı.
Teknik olarak parmak izi ve yüz görüntüsü almayanlar artık EES'in askıya alınma hakkını ortadan kaldıran AB düzenlemesini ihlal ediyor ancak Brüksel'deki kaynaklar bunların cezalandırılmayacağını doğruladı.
Bu yazın başlarında AB, havalimanlarından birinin tatil sezonunun zirvesinde saatte 3 bin yolcunun gelebildiği küçük bir bölgesel tesis olduğunu ancak biyometrik veri toplamak için sadece dört kabin bulunduğu için değerlendirilemediğini kaydetti.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği IATA, temmuz ayında İspanya, İtalya, Yunanistan ve Belçika'da yolcuların bağlantılarını kaçırdığını belirterek tam askıya alınma talep etti; Ryanair ise Málaga ve Palma dahil havalimanlarında "kuyruk kaosu" uyarısında bulundu.
Kaynaklara göre, yolcuların seyahat öncesinde yüz görüntülerini ve pasaport bilgilerini kaydetmelerine olanak tanıyan ön onay uygulaması Travel to Europe yakında yedi ülke için çalışacak.
Şu ana kadar uygulama sadece İsveç ve Portekiz'de faaliyette görünüyor.
