Enerji fiyatlarındaki artış Yunan tüketicilerini “yakıyor ve kavuruyor”. Benzinin litre ortalaması 2 avroyu aşarken toptan elektrik fiyatı megavatsaat başına 200 avronun üzerinde seyrediyor. Petrol ve doğal gaz da yüksek seviyede. Bu koşullarda haneler günlük yaşamlarını yeniden düzenliyor, çünkü bu kışın zor geçeceği bekleniyor.
Yunan hanehalkı, evlerindeki ısıtmayı kısan Avrupalılar arasında ilk beşte yer alıyor.
Yalnızca 2026 yılının Eylül-Ekim dönemine bakıldığında elektrik fiyatları yüzde 4,7, doğal gaz fiyatları yüzde 15,3 arttı. Yıllık bazda ise ısıtma petrolü yüzde 37,5, doğal gaz yüzde 80, katı yakıtlar yüzde 8,5, benzin yüzde 25 ve motorin yüzde 39,4 zamlandı. Tüm bunlar devletin sübvansiyonuna ve rafinerilerdeki indirimlere rağmen yaşandı.
Bu durum, Yunanlıların neredeyse on kişiden sekizi için satın alma gücünün azalması anlamına geliyor. Hanelerin yüzde 41’i ısıtmasını azalttı. Dikkat çekici olan şu ki, Avrupa Yatırım Bankası verilerine göre Yunanlıların yüzde 33’ü geçen yıl içinde bir elektrik faturasını borçlandığını, ekonomik yardım talep ettiğini ya da ödemesini geciktirdiğini belirtti. AB-27 ortalaması yüzde 16.
Avrupa Yatırım Bankası (AYB) Başkan Yardımcısı Yannis Tsakiris, “Yunan hanehalkı, Avrupa’da enerji fiyatlarındaki artıştan en çok zarar görenler arasında yer alıyor” dedi. Tsakiris, Yunanistan’ın bol güneş potansiyelinden yararlanmanın ithal fosil yakıtlara bağımlılığı ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara maruziyeti azaltmak için stratejik bir fırsat olduğunu vurguladı.
Araştırmaya göre Yunanlıların yüzde 81’i, uzun vadeli enerji fiyatı ve yaşam maliyeti artışını tehlikeli görüyor. AB genelinde bu oran yüzde 79. Yunanlıların yüzde 80’in üzerindeki kesimi ise petrol ve doğal gaz ithalatına bağımlılığın artmasını da risk olarak gösteriyor.
Alım gücüne darbe
Son bir yılda doğal gaz, araç yakıtı, ısıtma petrolü ve elektrik fiyatlarındaki artışlar, Yunanlıların yüzde 78’inin satın alma gücünü büyük ölçüde düşürdü. Bu oran AB’deki en yüksek oranlar arasında. Yunanlıların yüzde 32’si ise etkilenmenin “çok büyük ölçüde” olduğunu söylüyor. Bu dönemi atlatmak için Yunanlıların yüzde 52’si gıda ya da sağlık için yaptığı günlük harcamaları kıstığını belirtiyor. AB ortalaması yüzde 38. Ayrıca yüzde 41’i ısıtmayı azalttı (AB-27 yüzde 34).
Özel araçlara da fren
Ulaşıma gelince, Yunanlıların neredeyse dörtte üçü (AB-27’de bu oran yüzde 60) fiyat artışlarının araç kullanma biçimlerini değiştirdiğini söylüyor. Yüzde 45’i alışveriş, doktor randevusu ya da resmi işler gibi temel ihtiyaçlar için yaptığı seyahatleri azalttı. Yüzde 34’ü hafta sonu gezisinden, tatilden ya da akraba ve arkadaş ziyaretinden vazgeçtiğini belirtiyor. Yüzde 25’i yakıt tasarrufu için daha yavaş kullanıyor, yüzde 31’i ise tek başına araçla yaptığı yolculukların yerini ortak araç kullanımı, toplu taşıma ya da bisikletin aldığını söylüyor.
