Eski Yunan Başbakanı Antonis Samaras, Miçotakis hükümetini Yunanistan ile Kıbrıs arasında planlanan elektrik bağlantısı konusunda Türkiye'ye taviz vermekle suçladı. Samaras, Fransız bir araştırma gemisi yola çıkmadan önce Ankara'ya bilgi verilmesine kimin izin verdiğini de sordu. Cuma günü yaptığı açıklamada Miçotakis ve Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis'e altı soru yöneltti.
Samaras'ın eleştirisinin merkezinde, Fransa'nın Türkiye'ye gönderdiği nota verbale (resmi diplomatik nota) var. Samaras'a göre bu yazı, bildirimi kimin yetkilendirdiğini, Atina'nın neyi kabul ettiğini ve Ankara'nın Yunan deniz sahalarını ilgilendiren faaliyetlerde söz hakkı olup olmadığını ciddi sorular haline getiriyor. Gemi, elektrik kablosu için deniz tabanında araştırma yapan Abeille Marengo.
Samaras açıklamasında şöyle dedi: “25 Ekim’de, Türkiye’nin ‘bilgilendirilmek’ yönündeki talebini kabul etmenin olumsuz sonuçlarına karşı uyarmıştım. Ne yazık ki hükümet uzlaşmacılık politikasını seçti.”
Fransız bildirimiyle ilgili altı soru
Samaras, Fransa'ya Yunanistan adına Türkiye ile temas kurma yetkisini kimin verdiğini, bu kararın ne zaman ve kimin talimatıyla alındığını sordu. Diplomatik notun içeriğini kimin onayladığını ve Türk tarafına bildirim yapılmadan Fransız geminin neden hâlâ yola çıkmadığını da sorguladı.
Tartışmalı bir diğer nokta, denizde yapılan faaliyetler hakkında gemileri bilgilendirmek için kullanılan denizcilik uyarıları NAVTEX'lerin rolü. Samaras şunu sordu: “Türkiye Fransa tarafından bilgilendirildiyse, o zaman her bir NAVTEX’in amacı nedir?”
Eski başbakan bir adım daha ileri giderek, yazışmalar Yunan hükümetinin bilgisi dışında yapıldıysa Atina'nın neden Fransa'ya diplomatik protesto başvurusunda bulunmadığını ya da Fransız şirketin iznini askıya almadığını sordu.
Son sorusu karşılıklılıkla ilgiliydi: Atina, Türkiye'nin bilgilendirilme hakkı olduğunu kabul ediyorsa, Yunan hükümeti Türk faaliyetleriyle ilgili benzer bildirimler talep edecek mi?
Yeni bir İmia krizi uyarısı
Samaras en sert sözlerini Miçotakis ve Gerapetritis'e karşı kullandı. İkilinin, Türkiye'ye yeni tavizlere yol açabilecek gizli diplomasi yürüttüğünü öne sürdü. “Miçotakis ve Gerapetritis’in gizli diplomasisi bizi başka bir Madrid’e, başka bir Helsinki’ye ve başka bir İmia’ya doğru sürüklüyor” dedi.
Bu göndermeler, modern Yunan-Türk ilişkilerinin en tartışmalı dönemlerini hatırlatıyor. Özellikle 1996'daki İmia krizi, egemenlik anlaşmazlığının iki NATO müttefikini silahlı çatışmanın eşiğine getirdiği bir dönem olarak biliniyor.
Samaras ayrıca hükümetin Yunan deniz alanlarının birbiriyle yarışan egemenlik iddialarına konu olmasına izin verdiğini, Türkiye'nin ‘tamamlanmış olgular’ yaratma girişimlerine de göz yumduğunu söyledi.
Hükümetin yaklaşımını “Ege’nin Prespa Anlaşması” olarak niteledi. Bu ifade, Yunanistan'ın Kuzey Makedonya ile adı konusundaki uzun süreli anlaşmazlığını çözen ve ülkede siyaseten ayrıştırıcı etkisi olan anlaşmaya gönderme yapıyor. Samaras, Atina'nın dış politikasının fiilen üçüncü taraflara devredildiğini savundu ve Yunanistan'ın müttefiklerini de sorumluluktan kaçmakla suçladı.
Açıklamasını hükümete yönelik yeni bir uyarıyla bitirdi. “Birçoğumuz konuştu” dedi. “Dinlemeyenlerin vay haline.”
Bu açıklama, Samaras ile Miçotakis arasındaki giderek sertleşen çatışmada yeni bir tırmanışa işaret ediyor. İkisi arasındaki dış politika anlaşmazlıkları, aralarındaki siyasi kavganın belirleyici özelliği haline geldi. 2012-2015 yılları arasında başbakanlık yapan Samaras, 2024'te hükümetin dış politikasını alenen eleştirmesinin ardından iktidardaki Yeni Demokrasi Partisi'nden ihraç edildi. O tarihten bu yana Miçotakis'i Türkiye'ye karşı aşırı uzlaşmacı bir yaklaşım benimsemekle defalarca suçladı. Son açıklaması, Samaras'ın Yeni Demokrasi'nin sağında yeni bir siyasi parti kurmaya hazırlandığı yönündeki spekülasyonların sürdüğü bir dönemde geldi.
