Estonya'nın başkenti Tallinn'in yaklaşık 40 kilometre dışındaki Pihali köyünde bulunan Kirikla Ortodoks Manastırı, geçen yıl kuruldu. Avrupa'nın en seküler toplumlarından birinde açılan bu manastır, Estonya Apostolik Ortodoks Kilisesi'nin on yıllar sonra kurduğu ilk manastır oldu.
Sovyetler Birliği'nin dağılmasından bu yana kilise, Moskova Patrikhanesi'ne bağlı ayrı bir Ortodoks kilisesiyle bir arada varlığını sürdürüyor. Moskova Patrikhanesi'ne bağlı kilisenin Baltık ülkesinde daha fazla üyesi bulunuyor. Buna rağmen Estonya Apostolik Ortodoks Kilisesi, kendi sınırları içinde erkek manastır topluluğunu yeniden inşa etmek için uzun süredir çaba gösteriyordu.
41 yaşındaki başrahip Piskopos Damaskinos ve beraberindeki rahip Paisios, yeni manastırın çiftlik evinde yaşayan, çalışan ve ibadet eden ilk keşişler oldu. Estonya Apostolik Ortodoks Kilisesi sisteminde halen 60'tan fazla kilise ve bir rahibe manastırı bulunmasına rağmen, son Ortodoks keşişler 80 yıldan uzun süre önce, iki dünya savaşı arasındaki bağımsızlık döneminde Estonya'da yaşamıştı.
Uzun zamandır beklenen manastırın geri dönüşüyle birlikte Damaskinos ve Paisios'un şapeldeki günlük duaları Baltık ülkelerinin ötesine uzanıyor. Damaskinos, "Manastırın anlamı küresel boyutta da geçerli çünkü tüm dünya için dua ediyoruz" dedi.
Manastır hayatı gençlerin ilgisini çekiyor
Ayin sonrası geniş kenarlı hasır şapka ve siyah bir cüppe giyen Damaskinos, çiftlik evinin dışındaki bahçede bir çiçek tarhını temizlerken, 31 yaşındaki Paisios da bu yaz keşişlere yardım etmeye gelen genç gönüllülerle birlikte patates tarlasında çalışıyor. Manastırda boş zaman neredeyse hiç yok; çünkü iş, ayinler, dualar ve manevi sohbetlerle dönüşümlü olarak ilerliyor. Telefona bakacak vakit bile pek kalmıyor. Dışarıdaki stresli ortamdan korunan keşişler, bu yoğun tempoya rağmen kendilerini dinlenmiş hissediyor.
Paisios, bu yaşam tarzının manastıra gelen genç ziyaretçilerin ilgisini çektiğini belirterek, "Telefonu bir kenara bırakmanın, bütün gün telefona odaklanmamanın, sosyal medyadan ve her şeyden uzaklaşıp gerçek dünyada olmanın ve insanlarla bağlantı kurmanın ne kadar güzel olduğunu söylüyorlar" diye ekledi.
Yaklaşık 1,3 milyon nüfuslu Estonya oldukça seküler bir toplum. Ancak Tartu Üniversitesi'nden kilise tarihi doçenti Priit Rohtmets, Sovyet döneminde dinin damgalandığı ve çoğu manastırın kapatıldığı dönemde yetişmemiş genç Estonyalılar arasında dine ilginin arttığına dair ilk işaretleri gördüğünü söylüyor. Rohtmets, "Dinle ilgili kötü bir deneyimleri yok, dinle ilgili hiç deneyimleri yok. Bu da dini topluluklara bir şans veriyor" dedi.
Dinde ve rutinde mutluluk
Bir kişinin keşiş olmak istemesi halinde önce acemi olarak üç yıla kadar manastırda kalması ve diğer keşişlerle aynı günlük rutini izlemesi gerekiyor. Başrahip acemiyi hazır gördüğünde yoksulluk, iffet ve itaat yeminleri ediyor, yeni bir isim alıyor ve hayatının geri kalanında keşiş olarak yaşamayı taahhüt ediyor.
Ortodoks rahiplerin aksine, keşişler bekâr kalmak ve manastırlarda yaşamak zorunda. Damaskinos ve Paisios şu anda Kirikla Manastırı'nın tek keşişleri olsa da piskopos sayı konusunda endişeli olmadığını söylüyor. "Endişelendiğimiz şey keşişlerin ruhsal kalitesi. Keşişlerin tüm dünya için dua etme görevini gerçekten ciddiye almaları" dedi.
Keşişler, Damaskinos'un ilk olarak Yunanistan'daki Aynoroz'da bir keşiş olarak öğrendiği ritimleri takip ediyor. Aynoroz, 1000 yılı aşkın süredir Hristiyan Ortodoks manastırcılığının merkezi konumunda. Gün, sabah grup ayininden önce yalnız dualarla başlıyor ve bahçe işleri ya da inşaat gibi günlük işlerle devam ediyor. Tek boş zaman, ikinci ayinden sonra akşam saatlerinde oluyor.
Keşişler yeni evlerine henüz yerleşirken belirli günlerde kapılarını açıyor. Sosyal medya aracılığıyla ziyaretçileri ve hacıları ayinlerine katılmaya, yoğun dünyadan uzaklaşmaya ve farklı bir yaşam tarzı görmeye davet ediyorlar. Damaskinos, "Manastır hayatı zordur ama tüm bu zorlukların içinde gerçek mutluluğu buluruz. Umarım insanlar buraya geldiklerinde temsil ettiğimiz mutluluğu görürler" diye konuştu.
Kardeşliği inşa etmek
Kirikla Manastırı ülkedeki tek Ortodoks manastırı olsa da diğer inançlar Estonya'da kendi manastır topluluklarını kurmuş durumda. Bir Dominiken tarikatı 1996'da Tallinn'deki küçük bir manastıra geri döndü ve Aegna Adası'nda bir Theravada Budist manastırı bulunuyor. 2026'da Avrupa'da yeni bir manastır kurmak nadir görülen bir durum. Bazı manastırlar, daha az keşiş yemin ettiği için tamamen kapanıyor. Bu nedenle Kirikla Manastırı'nın küçük ölçekli de olsa başarısı, Ortodoks inananlar ve din bilginleri için umut verici.
Manastırın henüz çiftlik evi dışında başka bir binası olmasa da (çiftlik evi yerel bir iş insanı tarafından bağışlanmıştı) Damaskinos'un önceliği geleceği planlamak. Gelir elde etmek için keşişler bahçe ürünlerini ya da mum veya tütsü gibi el işlerini satabilir. Ancak piskopos fiziksel dünyadan çok ruhani dünyayla ilgileniyor. "Binaları bitirmekten çok kardeşliği inşa etmeyi bitirmek beni daha çok ilgilendiriyor. Bu hiç bitmeyen bir iş ama en azından Estonya'da manastır geleneğinin devamı için iyi bir temel oluşturuyor" dedi.
