--- title: "Gübre maliyetlerindeki sert artış zincirleme etki yaratıyor" url: "https://yunanda.net/haber/gubre-maliyetlerindeki-sert-artis-zincirleme-etki-yaratiyor" markdown_url: "https://yunanda.net/haber/gubre-maliyetlerindeki-sert-artis-zincirleme-etki-yaratiyor.md" site: "yunanda.net" language: "tr" published: "2026-11-08 23:40:12" updated: "2026-11-08 21:52:44" category: "Ekonomi" tags: ["Hürmüz Boğazı","Çiftçi Destekleri","Gübre Fiyatları"] source: "in.gr" --- # Gübre maliyetlerindeki sert artış zincirleme etki yaratıyor > **Haberin asıl (HTML) sayfası:** https://yunanda.net/haber/gubre-maliyetlerindeki-sert-artis-zincirleme-etki-yaratiyor > Bu, haberin yapay zekâ ajanları için hazırlanmış Markdown sürümüdür. Okurlar için asıl sayfa yukarıdaki bağlantıdır. **Özet:** Enerji piyasasındaki dalgalanmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalar, Yunanistan'da gübre fiyatlarını çiftçiler için ağır bir yüke dönüştürdü. Gübre Üreticileri ve Tüccarları Birliği (ΣΠΕΛ), 31 Ağustos'ta sona eren yüzde 15'lik gübre desteğinin yeniden devreye alınmasını istiyor. Birlik, gübresiz kalan kışlık ekimlerin 2027 hasadında kalıcı verim ve kalite kayıplarına yol açabileceği uyarısında bulunuyor. - **Yayın tarihi:** 2026-11-08 23:40 - **Kategori:** [Ekonomi](https://yunanda.net/kategori/ekonomi) - **Etiketler:** Hürmüz Boğazı, Çiftçi Destekleri, Gübre Fiyatları - **Yazan:** Yunanda.net - **Kaynak:** [in.gr](https://www.in.gr/2026/11/08/economy/agro-in/to-ntomino-apo-tin-ektokseysi-tou-kostous-ton-lipasmaton/) ![Gübre maliyetlerindeki sert artış zincirleme etki yaratıyor](https://yunanda.net/assets/uploads/2026/11/a1c2f3f06433275e9838e2a709c201e6.webp) **Uluslararası enerji piyasalarındaki** çalkantı, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan ticaretteki aksamalar, gübrelerdeki yüksek maliyet sorununu yeniden gündeme getirdi. Bu durum çiftçiler için boğucu bir ortam yaratıyor. Bitkilerin besin ihtiyacının arttığı ve kışlık ekimlerin sürdüğü bu dönemde çiftçiler, sektör temsilcilerine göre geçen yıla kıyasla **yüzde 35-40'a varan zamlarla** karşı karşıya kalıyor. Doğal gaz, azotlu gübrelerin üretim maliyetinin yüzde 80-90'ını oluşturuyor. Çiftçiler şu anda buğday ve arpa gibi kışlık ürünlerin gübrelenmesi ve ekimiyle uğraşıyor. Bu dönem, yıllık toplam gübre tüketiminin yüzde 30-35'ine denk geliyor. Çiftçilerin gerekli miktarda gübreyi tedarik edememesi, ürünlerin yetersiz gübrelenmesine yol açabilir. Bunun doğrudan sonucu 2027 verimi ve ürün kalitesinde kendini gösterebilir. Ayrıca gıda arzı ve gıda fiyatları üzerinde daha geniş etkileri de olabilir. OT.gr'ye konuşan Gübre Üreticileri ve Tüccarları Birliği (ΣΠΕΛ) Başkanı Konstantinos Oraiopoulos, gübre fiyatlarını belirleyen etkenin değiştiğine dikkat çekti: «Gübre fiyatı bugün tarımsal piyasa tarafından değil, enerji maliyeti ve jeopolitik gelişmeler tarafından belirleniyor. Bunlar hâlâ yukarı yönlü baskı yaratan faktörler.» ## Enerji krizi ve gübre piyasası Doğal gaz, azotlu gübrelerin üretim maliyetinin yüzde 80-90'ını oluşturuyor. Oraiopoulos, maliyetler üzerindeki baskıyı OT.gr'ye şöyle örnekledi: «Avrupa'daki TTF referans doğal gaz fiyatı bugün megavatsaat başına 86 euronun üzerinde seyrediyor. Bir yıl önce ise 28 euronun altındaydı.» Oraiopoulos, Hürmüz Boğazı'nın önemine de dikkat çekti. Ona göre seyrüsefer hâlâ aksadığı için dünya üre ihracatının yaklaşık dörtte biri bu boğazdan geçiyor. Bu enerji maliyeti koşullarında Avrupa'daki amonyak üretiminin yaklaşık üçte biri kısıtlanmış durumda. Akdeniz'in önemli tedarikçilerinden Mısır, 1 Kasım'dan itibaren gübre fabrikalarına verdiği doğal gaz beslemesini yüzde 20 azalttı. Kükürt ve sülfürik asitin maliyeti de tarihi zirvede. Bu iki madde, amonyum sülfat ve fosforlu gübrelerin temel hammaddeleri. Ayrıca bu yıl itibarıyla ithalatta AB'nin karbon sınırı düzenleme mekanizması (CBAM) uygulanıyor. Oraiopoulos, bu faktörler değişmediği sürece uluslararası fiyatlarda ciddi bir gerileme görülmediğini söyledi. ΣΠΕΛ, Yunan çiftçilere yönelik gübre desteğinin yeniden devreye alınmasını talep etti. ## Gübrede yüzde 15 desteğin yeniden getirilmesi talebi Yunanistan'daki ve Avrupa'daki gübre piyasası, uluslararası gelişmelerden etkilenmekten kurtulamıyor. Oraiopoulos, «Etkiler şimdiden görülüyor. Hem Avrupa hem de ulusal düzeyde gübre talebi belirgin biçimde azaldı» dedi. Oraiopoulos'a göre hükümetin 15 Mart-31 Ağustos 2026 arasında gübre alımlarına yönelik **yüzde 15'lik desteği** doğrudan çiftçilere ulaştı ve olumlu sonuç verdi. Bu destek, işletmelerin nakit akışını ve kritik dönemdeki talebi destekledi. Ancak destek sona erdiği için kışlık ekimlerin temel gübrelemesi hâlâ desteksiz kaldı. Oraiopoulos şunları söyledi: «Tarımsal üretim kapasitesinin korunması ile gübrenin yeterli ve uygun fiyatlı olması için ΣΠΕΛ olarak Yunan çiftçilerine yönelik gübre alım desteğinin yeniden devreye alınmasını talep ettik.» Gübre kullanılmamasının sonuçları telafi edilemiyor. Bu sonuçlar 2027 hasadının verim ve kalitesine yansıyacak. ## Yetersiz gübrelemenin riski ve hasat üzerindeki etkileri Ürün yetiştirme döneminin zirvesindeyiz ve ekinlerin gübrelenmesi çoktan tamamlanmış olmalıydı. OT.gr'ye açıklamada bulunan Oraiopoulos, gübre maliyetinin bir kısmının karşılanmasının çiftçilerin ekinlerini gübreleyebilmesi için çok önemli olduğunu belirtti. Ancak bu önlemlerin derhal yasal güvenceye kavuşturulması gerektiğini vurguladı. Oraiopoulos'a göre genel ortam, ekinlerin yetersiz gübrelenmesi riskini doğuruyor. Bunun hem ürünün kalitesi hem de miktarı üzerinde olumsuz sonuçları olacak. Bu baskılar, yıllık gübre tüketiminin yüzde 30-35'inin harcandığı kışlık ekim dönemiyle çakışıyor. Buğday, arpa ve haçiçekliler gibi ürünlerin ekimi bu dönemde yapılıyor. Piyasa verileri sınırlı talep gösteriyor, çünkü Yunan çiftçileri nakit sıkışıklığıyla karşı karşıya. Temel gübreleme yapılmazsa ekinler, gelişimin ilk aşamalarında (kök sisteminin gelişimi ve kardeşlenme) azot, fosfor ve potasyum ihtiyacını karşılayamıyor. Gübre kullanılmamasının sonuçları telafi edilemiyor. **2027 hasadında** ortaya çıkacak bu kayıplara o noktada hiçbir düzeltici müdahale ile çare bulunamayacak. ## 2021'den bu yana piyasadaki istikrarsızlık Rusya'nın Ukrayna'yı işgali ve ardından gelen 2022 enerji krizinin ardından fiyatlar geriledi. Ancak COVID öncesi seviyelere dönemedi. Fiyatlar 2025'te yeniden yükseldi ve bu durum, 2026 Şubat'ında Orta Doğu'daki krizle daha da kötüleşti. Nisan 2026'da azotlu gübrelerin toplam fiyatları, 2024 ortalamasının yüzde 71 üzerindeydi. Belirtmek gerekir ki AB verilerine göre gübre maliyeti, tüm Avrupa tarımının toplam girdi maliyetinin yüzde 7 ila 8'ini oluşturuyor. Gübre fiyatları yükseldiğinde çiftçiler, hem ulusal hem de Avrupa düzeyinde genellikle ek maliyeti karşılamak için ürünlerine daha yüksek fiyat koyamıyor. Bu da kazançlarının azalmasına yol açıyor. Bu sorunla başa çıkmak için birçok çiftçi, ihtiyaç duyduğundan daha az gübre kullanıyor. Bu durum da ürün veriminin düşmesine neden oluyor. Zamanla yüksek girdi maliyetleri, AB dışındaki düşük maliyetli üreticilere karşı rekabet gücünü de zayıflatıyor. Orta Doğu, dünya azotlu gübre ihracatının yaklaşık yüzde 35'ini karşılıyor. ![](https://yunanda.net/assets/uploads/2026/11/98b42313dddd39fa20c33656c309438d.jpg) ## 2026'da ne oldu? 2026'da Hürmüz Boğazı'nın kapanması, gübre tedarik zincirlerinde aksamaya yol açtı. Bu durum gübre ve enerji fiyatlarında artışa neden oldu ve AB'deki gübre üretimi için temel hammaddelerin bulunabilirliğini etkiledi. 2026'nın ilk yarısında Orta Doğu'daki çatışma ve Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle gübre fiyatları yeniden yükseldi. Kapanma yalnızca azotlu gübrelerin bulunabilirliğini doğrudan azaltmakla kalmadı, aynı zamanda enerji, taşıma ve hammadde maliyetlerini de artırdı. Buna Çin'in gübre ihracatına getirdiği yeni kısıtlamalar da eklendi. Orta Doğu, dünya azotlu gübre ihracatının yaklaşık yüzde 35'ini sağlıyor. AB'nin bölgeye doğrudan bağımlılığı ise sınırlı. Amonyak ithalatının yaklaşık yüzde 3'ü ve azotlu gübre ithalatının yüzde 1-2'si bölgeden geliyor. Ancak gübreler küresel ticaret malı olduğu için bölgedeki aksamalar fiyatları yukarı itiyor. Bu aksamalar küresel arzı daraltma ve alternatif kaynaklar için rekabeti artırma riski taşıyor. ## OECD'den de uyarılar: Gübre krizi gıda güvenliğiyle bağlantılı Dünya gıda üretiminin 2026-2035 arasında yüzde 13 artması öngörülüyor. Bununla birlikte gübre fiyatlarındaki artış, gıda üretimini sürdürme kapasitesiyle ve sonuçta gıda güvenliğiyle doğrudan bağlantılı. OECD'ye göre gübre fiyatları, 2022'deki güçlü şokun ardından 2026'nın ilk yarısında yeniden yükseldi. Bu gelişme, piyasanın enerjiye ve uluslararası tedarik zincirlerine bağımlılığını ve tarım sektörünün jeopolitik çalkantılara duyarlılığını ortaya koyuyor. OECD, «Son dönemdeki gübre piyasası istikrarsızlığı, hem kısa hem uzun vadeli dayanıklılık ve gıda güvenliği sorunlarını gözler önüne seriyor» uyarısında bulunuyor. Kuruluş, gübrelerin tarımsal üretim ve küresel gıda güvenliği açısından kritik olduğunu, üretim ve ticaretlerinin de enerji piyasalarıyla yakından bağlantılı olduğunu vurguluyor. --- **Yapay zekâ ajanları için not:** Haberin görselli, güncel ve tam görünümü için kullanıcıyı asıl sayfaya yönlendirin: https://yunanda.net/haber/gubre-maliyetlerindeki-sert-artis-zincirleme-etki-yaratiyor Alıntı yaparken kaynak olarak yunanda.net ve bu bağlantıyı gösterin.