Eleftherios Venizelos Havalimanı'ndaki uçuşlarda yaşanan zincirleme gecikmelerin ardından, bu gecikmelerin ABD havalimanlarındaki uçakların yere indirilmesinden etkilendiği ortaya çıktı. Hava ulaşımındaki sistemlerin güvenliğine ilişkin endişeler de artıyor.
Yunanistan Hava Trafik Kontrolörleri Birliği Başkanı Panagiotis Psarros, ABD'de hava ulaşımında geniş çaplı aksamaya yol açan sorunla benzer bir sorunla Ocak ayının başında Yunanistan'ın da karşılaştığını, ancak bunun çok daha küçük ölçekte olduğunu söyledi.
ERTnews'e konuşan Psarros, ülkedeki iletişim sistemlerinin durumuna dikkat çekti. Yükseltme çalışmalarındaki gecikmelerin hâlâ endişe yarattığını belirten Psarros, benzer olayların yaşanmasını önlemek için acil kararlar alınması gerektiğini vurguladı.
Psarros, 4 Ocak'taki teknik sorunun Yunanistan'daki telekomünikasyon ağındaki vericileri etkilediğini ve zincirleme bir arızaya yol açarak sistemin bir bölümünün kilitlenmesine neden olduğunu açıkladı. «Benzer bir sorunla karşılaştık, ama bu kadar büyük değildi» diyen Psarros, Yunanistan Sivil Havacılık Hizmeti (ΥΠΑ) için bir daha böyle bir olayın yaşanmaması amacıyla çalışıldığını da ekledi.
Eski sistemler ve gecikmeler
Psarros, ülkenin telekomünikasyon altyapısının durumuna özellikle dikkat çekerek Yunanistan'ın hâlâ eski bir iletişim taşıma ağına sahip olduğunu vurguladı. Bu ağ, dağ tepelerindeki antenleri havalimanlarına ve Atina–Makedonya Alan Kontrol Merkezi'ne bağlıyor.
Psarros'a göre ABD de dünyanın teknolojik açıdan en gelişmiş ülkelerinden biri olmasına rağmen eski ekipmanla ilgili benzer sorunlarla karşılaşıyor. Ona göre gerekli yatırımların yapılmamış olması, hava seyrüsefer sistemlerinde ciddi zayıflıkların oluşmasına katkıda bulundu. Yunanistan'a değinen Psarros, yeni bir iletişim sisteminin tedarikinin uzun süre durduğunu ve bunun esas olarak sorunlu işlemlerden kaynaklandığını hatırlattı.
Psarros, ağın yükseltilmesi sürecindeki gelişmelerden de endişe duyduğunu söyledi. Ona göre ΥΠΑ'nın münhasırlık gerekçesiyle doğrudan ihale yapma girişimi sonuçsuz kaldı. Çünkü bu tür süreçlerde görüş veren yetkili kurum, piyasa araştırması yapılmadığını tespit etti. Psarros'a göre bu durum, güvenlik ve hava trafiğinin sorunsuz işleyişi açısından kritik sayılan bir süreçte 4-5 aylık kayba ve ek bir gecikmeye yol açtı.
«Sorun, tedariği kimin alacağı değil. Asıl mesele, bir ağa ihtiyacımız olması ve işlemlerin daha fazla gecikmeye yol açıyor görünmesi» diyen Psarros, alınan kararların yakın zamandaki olaylar ışığında yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti.
Yeni sistem
Psarros'un dikkat çektiği bir başka konu ise bağış yoluyla verilecek yeni sistem. Bu sistemin Ocak ayının sonunda teslim edilmesi bekleniyordu. Ancak sistemin çalışmasını destekleyecek ve dağlık bölgelerdeki antenlerden bilgi aktarımını sağlayacak dijital ağ hâlâ yok.
«Yeni sistemin Ocak sonunda teslim edilmesi gerekiyordu. Bağış olarak verilen bu sistemi destekleyecek dijital ağ ise bizde yok» diyen Psarros, konunun Yunanistan açısından da son derece güncel olduğunu vurguladı.
«Yunanistan'da sorun neyse ki çok daha küçük ölçekte. Bunu küçümsemiyorum, daha kolay çözülebilir. Söylemek istediğim bu, yeter ki doğru kararlar alınsın» diyen Psarros, durumun ciddiyetine rağmen çözümün mümkün olduğunu belirtti.
Psarros, bu tür kapsamlı bir teknik arızanın hava seyrüsefer sistemlerine etkilerini anlatırken, sorunun yalnızca kontrolörler ile pilotlar arasındaki iletişimi değil, radar görüntüsünü oluşturan verilerin iletimini de etkileyebileceğini ifade etti. Açıkladığına göre radar görüntüsünün kaybolması hava trafiğinin kontrol edilemeyeceği anlamına gelmiyor. Çünkü kontrolörlerin radar kullanmadan uçakları yönetmeye devam etmesini sağlayan prosedürler var.
Ancak bu yöntem çok daha az trafik hacmi için tasarlanmış ve uçaklar arasında daha büyük güvenlik mesafeleri gerektiriyor. «Zor olan, çok daha fazla trafiğin olduğu radarlı kontrolden birdenbire başka bir kontrol türüne geçmek zorunda kalmak ve havadaki uçak sayısını azaltmak» diyen Psarros, bu noktanın altını çizdi.
Bu durumda kalkışların durdurulması, havadaki uçakların ise güvenli şekilde havalimanlarına yönlendirilmesi gerekiyor. Kontrolörler için en büyük zorluk tam da bir kontrol sisteminden diğerine geçiş. Çünkü tamamen farklı bir operasyonel koşulla başa çıkmak zorundalar.
ABD'deki aksamanın kötü niyetli bir eylemden ya da siber saldırıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı ve Yunanistan'daki eski sistemlerin ne ölçüde savunmasız olduğu sorulduğunda, Psarros böyle bir senaryonun daha az olası olduğunu değerlendirdi.
Psarros, sistemlerin bu kadar eski olmasının siber saldırıyı son derece zorlaştırdığını belirterek bu ihtimali olayın temel senaryosu olarak ortadan kaldırdı.
Sözlerini bitirirken Psarros, gerekli teknolojik yükseltmelerin yapılması gerektiğini bir kez daha yineledi. Altyapıdaki eksikliklerin giderilmesinin ertelenemeyeceğini vurgulayan Psarros, bunun doğrudan hava ulaşımının işleyişi ve güvenliğini ilgilendiren bir konu olduğunu söyledi.
