Macaristan, Tuna Nehri'nin rekor düşük seviyesi nedeniyle 44 yıllık tarihinde ilk kez tek nükleer santralini tamamen kapatıyor. Bu durum enerji arzını zorlarken, ülke ekonomisi ve Başbakan Péter Magyar için büyük bir sınav oluşturuyor.
Başbakan Magyar'ın açıklamasına göre, Paks santralinde halen çalışan iki reaktörden biri Pazar günü erken saatlerde kapatılırken, son reaktör de gün içinde devre dışı bırakıldı. Magyar, su seviyelerinin giderek düşmesi nedeniyle santralde soğutma suyu sıkıntısı yaşandığını ve tesisin 2.000 megavatlık kapasitesinin ancak onda birinden biraz fazlasıyla çalıştığını belirtti.
Orta Avrupa'nın büyük bölümünde devam eden kuraklık sonucu nükleer santralin kapatılmasıyla ülke, 44 yıllık tarihinde ilk kez bu tür bir durumla karşı karşıya kalıyor. Budapeşte'nin yaklaşık 120 kilometre güneyinde bulunan santral, ülkenin elektrik üretiminin yüzde 40'ını karşılıyor.
Komşu ülke Romanya da Cuma günü kendi nükleer santralinde üretimi düşürmek zorunda kalınca enerji sektöründe alarm durumu ilan etti. Macaristan hükümeti, açığı kapatmak için elektrik ithalatını artırırken, otomobil ve batarya üreticileri de dahil olmak üzere büyük sanayi şirketlerinden gönüllü olarak tüketimlerini azaltmalarını istedi. Yetkililer, gerekirse zorunlu kesintilere de gidilebileceği uyarısında bulundu.
Tüm bu gelişmeler, Viktor Orban'ı deviren ezici seçim zaferinden dört aydan kısa bir süre sonra Magyar'ın liderliği için büyük bir sınav niteliği taşıyor.
Bu arada Yunanistan, Pazar günü birden fazla cephede yangınlarla mücadele ederken, hasarın giderek büyüdüğü bildiriliyor. Orman ve tarım arazilerinin kül olduğu yangınların ardından Başbakan Kiryakos Miçotakis, önümüzdeki günlerin 'son derece zor' geçeceği uyarısında bulundu.
Miçotakis, Yunanistan'ın saatte 100 kilometreye ulaşan 'aşırı hava koşulları ve rüzgarlarla' karşı karşıya olduğunu söyledi. Facebook hesabından yaptığı açıklamada, 'Rüzgarlar bu kadar şiddetli estiğinde, emrimizdeki düzinelerce uçak bile güvenli bir şekilde çalışamaz. Doğanın ve hava olaylarının yoğunluğunun her türlü insan planlamasını ve operasyonel kapasiteyi aştığı anlar vardır' ifadelerini kullandı.
İtfaiye yetkilileri, başkent Atina'ya 70 kilometre mesafedeki popüler sahil köyü Porto Germeno çevresinde alevlerle mücadele eden yaklaşık 500 itfaiyecinin bulunduğunu bildirdi. Ekipler, yangının bir dağı tırmanmasının ardından şehrin batı banliyölerine yaklaşmasını engellemeye çalışıyor.
Kuzey Mora Yarımadası'ndaki Aigialia'da ise yaklaşık 100 itfaiyeci başka bir yangınla mücadele ediyor. Cumartesi günü geç saatlerde İyonya Denizi'ndeki Kefalonya adasında da yeni bir yangın çıktı.
Ulusal Gözlemevi'nin iklim takip birimi meteo.gr, ilk tahminlere göre Korint Körfezi çevresinde çıkan ve Porto Germeno'yu da saran ayrı yangınlarda 6.500 hektardan fazla alanın kül olduğunu açıkladı. Porto Germeno ve diğer köyler, yangının Cuma günü çıkmasıyla boşaltıldı ancak yerel yetkililer, yüzlerce evin hasar gördüğünü veya yıkıldığını söylüyor.
Selanik Aristoteles Üniversitesi Orman Yönetimi Laboratuvarı'ndan Nikos Georgopulos, 'Gördüklerimize inanamadık, yangın son derece hızlı yayıldı. Porto Germeno'da üç yıl önce küçük bir yangın çıkmıştı. Şimdi alevler yine üzerine geldi' dedi.
Bu hafta başında Girit ve Paros adalarındaki yangınların meteo'ya göre 6.000 hektarlık alanı daha etkilediği belirtildi. Ancak Ulusal Gözlemevi'nde kıdemli araştırmacı ve yangın meteoroloğu Theodore Yannaros, Porto Germeno çevresindeki yangınların 10.000 hektarı aşkın bir alanı etkilediğini söyledi. Yannaros, 'Maalesef, bu yangının dev yangın (megafire) olarak sınıflandırılması kuvvetle muhtemel (hatta neredeyse kesin)' dedi.
İtfaiyeciler her gün onlarca yangınla karşılaşırken, Yunanistan Sivil Koruma Bakanı Evangelos Turnas, Cumartesi günü itfaiye teşkilatının 'sınırlarına dayandığını' söyledi. Bu hafta görev başında üç itfaiyeci hayatını kaybetti; ikisi Girit'te, biri Mora Yarımadası'nda.
Turnas, şiddetli rüzgarların 'uçakların su alamaması veya aşırı türbülans nedeniyle su bırakamamasıyla sonuçlanan son derece zor koşullar' yarattığını belirtti. Rüzgarlar Cumartesi gecesi hafiflese de, Sivil Koruma Bakanlığı Pazar günü Büyük Atina bölgesi, yakındaki Viotia ve Eğriboz Adası'nın neredeyse en yüksek yangın riski altında olduğunu duyurdu.
Akdeniz bölgesinin geri kalanı gibi iklim krizinden sert bir şekilde etkilenen Yunanistan, yüksek sıcaklıklar, sık sık yaşanan sıcak hava dalgaları ve kuraklık nedeniyle her yaz orman yangınlarıyla boğuşuyor.
