LONDRA (AP) — Polis ve diğer yetkililerin hata ve usulsüzlükleri örtbas etmesini engellemeyi amaçlayan bir yasa, ülkenin en ölümcül spor faciasının ardından başlatılan adalet kampanyasından 37 yıl sonra Salı günü İngiliz milletvekilleri tarafından onaylanacak.
Kamu Görevi (Hesap Verebilirlik) Yasası, kamu görevlilerine, itibarlarına zarar verse bile kamu trajedileri hakkında gerçeği söyleme konusunda yasal bir dürüstlük yükümlülüğü getiriyor.
Yasa, daha çok Hillsborough Yasası olarak biliniyor. 1989'da Sheffield'daki Hillsborough Stadyumu'nda yaşanan izdihamda 97 Liverpool taraftarı hayatını kaybetmişti. 2012'deki bağımsız soruşturma, polisin kendi hatalarını örtbas ettiğini ve ölümler için asi taraftarları suçladığını ortaya çıkarmıştı.
Tasarı, İngiliz casusluk birimlerini kapsayıp kapsamayacağı konusundaki anlaşmazlık nedeniyle gecikmenin ardından Salı günü Avam Kamarası'ndaki süreci tamamlayacak. Ailelerin baskısı sonrası hükümet, istihbarat servislerinin de dürüstlük yükümlülüğü kapsamına alınmasını kabul etti, ancak ulusal güvenliği etkileyebilecek bilgilerin ifşa edilmesi için 'güvenli bir süreç' uygulanacak.
Tasarı, Parlamento'nun üst kanadı Lordlar Kamarası tarafından onaylandıktan sonra yasalaşacak.
Görevden ayrılan Başbakan Keir Starmer, 2024 seçim kampanyasında bu yasayı çıkaracağına söz vermişti. Starmer, lider olarak son icraatlarından biri olarak Salı günü Avam Kamarası'nda tasarıyla ilgili oturumu açacak.
Pazartesi günü başbakanlık görevini devralması beklenen halefi Andy Burnham ise uzun süredir acılı aileler adına kampanya yürütüyordu.
Burnham, Liverpool Echo gazetesine yazdığı yazıda, 'Bu anı Hillsborough ailelerine borçluyuz. 37 yıl boyunca bir yalanı kabul etmeyi reddettiler. Güçlü kurumlar onlara karşı cephe oluşturduğunda dimdik ayakta durdular. Olağanüstü bir cesaret gösterdiler ve asla pes etmedikleri için Hillsborough'nun çok ötesine uzanan bir miras bırakacaklar. Kamu ile devlet arasındaki ilişkiyi nesiller boyunca yeniden şekillendirmeye yardımcı oluyorlar' dedi.
54 bin kapasiteli Hillsborough Stadyumu, 15 Nisan 1989'da Nottingham Forest maçı için neredeyse tamamen doluydu. 2 binden fazla Liverpool taraftarının kalenin arkasındaki ayakta durma bölümüne akın etmesine izin verilmişti. Kurbanlar metal çitlere çarpıp ezildi, birçoğu da boğularak can verdi.
Ölü sayısına 2021'de yaraları nedeniyle hayatını kaybeden bir taraftar da dahil.
1980'lerde İngiliz futbolunda holiganizmin yaygın olduğu dönemde polis, sarhoş, biletsiz ve gürültücü Liverpool taraftarlarını suçlayan bir anlatı yaratmıştı. Bu anlatı, ancak kurban ailelerinin yıllar süren kampanyasıyla çürütüldü.
1991'deki ilk soruşturma ölümlerin kaza olduğu sonucuna varmış, aileler bu sonucu kabul etmemişti. 2012'de, daha önce gizli belgeleri inceleyen ve polisin hata ve usulsüzlüklerini ortaya çıkaran kapsamlı bir soruşturmanın ardından bu bulgular bozuldu.
2016'da ikinci bir soruşturmada jüri, kurbanların polis, ambulans servisi ve stadyumu işleten Sheffield Wednesday Futbol Kulübü'nün ihmalleri nedeniyle 'yasadışı yollarla öldürüldüğüne' karar verdi. Jüri, taraftarların davranışlarının ölümlere katkıda bulunmadığını tespit etti.
2023'te hükümet, ailelere on yıllar boyunca yapılan muamele ve rapora yanıt vermedeki gecikme için özür diledi.
Polis denetleme kurumunun geçen yıl tamamladığı soruşturma, 12 polis memurunun ölmemiş veya emekli olmamış olsalardı ağır görev suçu işlemlerine tabi tutulacağı sonucuna vardı.
