Avrupa'nın en popüler turistik destinasyonları, hava yoluyla gelen turist sayısındaki hızlı artışın konut kiraları üzerinde yarattığı baskıyla karşı karşıya. Transport & Environment (Ulaşım ve Çevre) için hazırlanan yeni bir NEF çalışması, 2026 ile 2031 yılları arasında hava yoluyla gelen turizm büyümesinin yıllık konut kiralarını nasıl etkileyebileceğini modelliyor. Bu modellemeye göre en yüksek mutlak artış 251 Euro ile İrlanda'da görülecek. Onu 217 Euro ile İspanya, 193 Euro ile Portekiz, 163 Euro ile Yunanistan ve 132 Euro ile İtalya takip ediyor. Araştırma, bu ülkelerin uluslararası ziyaretçilere yoğun bağımlılığı, büyük hava giriş kapılarına sahip olması ve kısa süreli konaklama baskısına maruz kalması gibi ortak risk faktörlerini paylaştığını ortaya koyuyor. Ancak hava turizmindeki bu patlama, yalnızca ekonomik bir büyüme değil, aynı zamanda konut piyasalarında yapısal bir dengesizliğe yol açıyor. Kıyı turizm merkezleri ve tarihi şehir merkezlerinde kısa süreli kiralamaların artması, uzun vadeli konut arzını azaltırken, havalimanı genişletme yatırımları da talebi körüklüyor.
Araştırma, Avrupa'nın turizm büyüme modelinin artık sadece gelen yolcu sayılarına değil, aynı zamanda konut, altyapı, iş gücü ve toplumsal kabul gibi sınavlara da odaklandığını vurguluyor. Tablodaki verilere göre İrlanda'da turist varış değişimi yüzde 10,2, yıllık kira değişimi 251 Euro, ortalama ev fiyatı değişimi 5 bin 500 Euro olarak öngörülüyor. İspanya'da bu rakamlar sırasıyla yüzde 11,8, 217 Euro ve 3 bin 500 Euro; Portekiz'de yüzde 12,6, 193 Euro ve 4 bin 100 Euro; Yunanistan'da yüzde 13,0, 163 Euro ve 4 bin 100 Euro; İtalya'da ise yüzde 9,0, 132 Euro ve 2 bin 300 Euro seviyesinde. Uzmanlar, Dublin, Barselona, Balear Adaları, Lizbon, Madeira, Girit, Venedik gibi talebin yüksek olduğu kentsel veya ada destinasyonlarında baskının çok daha fazla hissedilebileceği konusunda uyarıyor. Artan küresel hareketlilik ve havalimanı genişletmeleriyle desteklenen talep, bu şehirlerde konut krizini derinleştirirken, yerel halkın artan kiralara karşı protestoları da yaygınlaşıyor.
Çalışma, havayolları, havalimanları, oteller, kısa süreli kiralama platformları, yatırımcılar ve destinasyon yöneticileri için önemli bir risk haritası oluşturuyor. Büyüme hâlâ gelir getirebilir ancak kontrolsüz büyüme aynı zamanda kısıtlamaları, protestoları, planlama engellerini, vergileri ve itibar baskısını da tetikleyebilir. Araştırma, Avrupa genelinde devam eden havalimanı genişletme yatırımlarına rağmen, konut sıkıntısı, altyapı yükü ve çevresel etkiler nedeniyle yerel protestoların arttığı bir dönemde geliyor. Kısa süreli kiralama dönüşümleri, özellikle kıyı bölgelerinde ve tarihi merkezlerde uzun vadeli konut arzını daraltırken, bu durum yapısal bir dengesizlik yaratıyor. Bu, Avrupa'nın en popüler tatil destinasyonlarının artık sürdürülebilir turizm, ulaşım planlaması ve toplumsal refahı ziyaretçi sayıları kadar önemsemesi gereken yeni bir aşamaya girdiğini gösteriyor.
