STOCKHOLM (AP) — İsveç'te seçmenler Pazar günü sandığa gitti. Seçim, muhafazakâr bir liderin iktidarda kalıp sert sağ partinin ilk kez bakanlık görevleri kazanıp kazanmayacağını, yoksa merkez solun iktidara dönüp dönmeyeceğini belirleyecek.
Başbakan Ulf Kristersson, aynı zamanda NATO'nun en yeni üyesi olan Avrupa Birliği ülkesi İsveç'te ikinci dört yıllık dönem için görev başında kalmaya çalışıyor. Bu arada selefi görevi geri almayı umuyor.
Uzmanlar kampanyanın parçalı ve tutarsız olduğunu söylüyor. Sağlık hizmetinin nasıl organize edileceği gibi politika soruları, hangi partilerin hükümet kurabileceğine ilişkin sorular tarafından gölgelendi.
“Suç azaldı, enflasyon azaldı. Bu konular insanların gerçekten tartıştığı şeyler değil” diyen Stockholm Üniversitesi'nde seçmen davranışları sosyoloğu ve Floransa'daki Avrupa Üniversitesi Enstitüsü'nde siyaset bilimci Zeth Isaksson, “İnsanlar kimlerin hükümette olacağını tartışıyor ve seçim bununla ilgili” ifadelerini kullandı.
İsveç Demokratları partisinin lideri Jimmie Åkesson, İsveç'teki genel seçimden bir gün önce 12 Eylül 2026 Cumartesi günü Stockholm'ün bir banliyösü olan Rinkeby'de oy kullandı. (Claudio Bresciani/TT via AP)
Kristersson 2022'den bu yana üç partili merkez sağ koalisyonla İsveç'e liderlik ediyor. Parlamentoda çoğunluk için aşırı sağ kökenli olmasına rağmen siyasal ana akıma doğru kayan göç karşıtı İsveç Demokratları'nın dış desteğine ihtiyaç duyuyor. Sağ yeniden seçilirse bu kez bakanlık görevleri bekleyebilir.
Merkez sol Sosyal Demokratların temsilcisi Magdalena Andersson ile karşı karşıya. Andersson, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana İsveç hükümetlerine daha sık liderlik eden partinin üyesi. 2021'den son seçime kadar başbakanlık yaptı.
13 Eylül 2026 Pazar günü İsveç'in Malmö kentindeki belediye binasında bir sandık başında oy zarfı sandığa atıldı. (Johan Nilsson/TT News Agency via AP)
İki büyük siyasi blok var: sağda dört parti, solda dört parti. Büyük soru hangi partinin kazanacağı değil, hangi tarafın çoğunluk oluşturabileceği. Bireysel partilerin parlamentoya girebilmesi için oyların en az yüzde 4'ünü alması gerekiyor.
2022'de oyların yüzde 20,5'ini alarak sağın en büyük partisi olan İsveç Demokratları, iktidar değişmezse bakanlık koltuğu bekleyebilir.
Kristersson Nisan ayında, sağın çoğunluğu varsa muhafazakâr Moderates partisinin İsveç Demokratları'nı hükümete almasına izin vereceğini açıkladı. İsveç Demokratları daha güçlü bir parti olsa bile başbakanın kendisi olacağı belirtildi.
Seçmenler 13 Eylül 2026 Pazar günü İsveç'in Enköping kentinde bir okulda kurulan sandık başında oy kullandı. (Fredrik Sandberg/TT News Agency via AP)
İsveç Demokratları 1980'lerde neo-Naziler de dahil olmak üzere sağcı aşırı gruplarda aktif olan kişiler tarafından kuruldu. 2005'ten bu yana liderliğini yapan Jimmie Åkesson döneminde söylemlerini yumuşattılar ve açıkça ırkçı üyeleri ihraç ettiler. Parti böylece marjinal bir oluşumdan büyüyen bir partiye dönüştü.
İsveç Demokratları'nın rolü, Avrupa'da popülist sağın kazançları karşısında önem kazanıyor. Bu kapsamda 6 Eylül'de Almanya'da yapılan bölgesel seçimde aşırı sağ Alternatif için Almanya partisi birinci geldi.
Nüfusu yaklaşık 10,6 milyon olan ülkede 349 sandalylık parlamentoya, Riksdag'a yapılacak seçimde oy kullanma hakkı bulunan kişi sayısı 8 milyondan fazla. İsveç Seçim Kurumu'na göre ilk ön sonuçlar yaklaşık saat 21.00'de (1900 GMT) açıklanacak.
