Kıbrıs'ın açık deniz sahalarından çıkarılacak ilk doğalgaz sevkiyatı, Mısır'da sıvılaştırıldıktan sonra gemiyle Yunanistan'a taşınacak ve buradan Dikey Koridor üzerinden Avrupa'ya ulaştırılacak. Bu plan, Atina'da düzenlenen Doğu Akdeniz Doğalgaz Forumu (EMGF) konferansında ele alınan bilgiler arasında yer aldı.
Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou, EMGF toplantısı kapsamında Kıbrıs Enerji, Ticaret ve Sanayi Bakanı Michalis Damianos ile Mısır Petrol ve Maden Kaynakları Bakanı Karim Badawi ile bir araya gelerek planı görüştü.
Plan, Doğu Akdeniz gaz sahalarını zorlama olmaksızın, uluslararası hukuka ve ticaret kurallarına uygun prosedürlerle Avrupa'nın Dikey Doğalgaz Koridoru'na bağlamayı amaçlıyor. Yetkililer, bu çerçevenin Batılı büyük enerji şirketlerinin projeye katılmasına da imkân tanıyabileceğini bildirdi.
Önerilen güzergâh Avrupa için sembolik ve stratejik önem taşıyor. Kıbrıs gazı Yunanistan üzerinden Avrupa'ya girecek; bu da arz güvenliğini güçlendirecek ve Avrupa'nın enerji kaynakları konusundaki kendine yeterliliğini artıracak.
Projenin merkezinde Kıbrıs'ın münhasır ekonomik bölgesindeki Kronos gaz sahası yer alıyor. Sahayı Mısır'ın Zohr sahasına bağlayacak deniz altı boru hattının iki yıl içinde tamamlanması bekleniyor. Gaz daha sonra Mısır'ın Dimyat kentindeki doğalgaz sıvılaştırma tesisine aktarılacak, oradan da LNG gemileriyle Yunanistan'a taşınacak.
Damianos, Kronos'tan gaz akışının 2028'in ilk yarısında başlayacağını söyledi.
Papastavrou, ülkelerin karşılıklı yarar sağlayan bir yaklaşım izlediğini belirtti. EMGF'nin, bölgenin ABD ve Avrupa Komisyonu'nun desteğiyle geleceğini kendi ellerine aldığını, sorun ve tehditleri ise marjinalize ettiğini gösterdiğini ifade etti.
Yunanistan'ın enerji projeleri genişliyor
Helleniq Energy Üst Yöneticisi Andreas Siamisis, şirketin İyon Denizi'nde ve Girit'in güneyinde yürüttüğü hidrokarbon arama projelerine değindi.
İyon Denizi'ndeki bir araştırma sondajının 2027 ilkbaharında başlaması bekleniyor, Girit'in güneyindeki sismik araştırmalar ise önümüzdeki aylarda başlayacak.
Siamisis, Selanik–Üsküp petrol ürünleri boru hattının kuzeye doğru uzatılması planlarına da değindi. Geliştirme süreçleri uzun süren enerji yatırımlarının ilerleyebilmesi için Avrupa Birliği'nin yeşil dönüşüm stratejisini bir an önce sonuçlandırması gerektiğinin altını çizdi.
Energean Üst Yöneticisi Mathios Rigas, şirketin İsrail'in doğalgazının yüzde 40'ını ürettiğini ve Mısır'da güçlü bir varlığa sahip olduğunu, bu ülkede 150 milyon dolarlık yeni yatırımlar planladığını söyledi.
Rigas, Energean'ın ExxonMobil ve Helleniq Energy ile ortak geliştirdiği İyon Denizi'ndeki 2. Blok'ta planlanan arama sondajına da değindi. Başarılı bir sondaj sonucunun Yunanistan'ı doğalgazda kendine yeterli hale getireceğini ve ülkeyi ihracatçı konumuna taşıyacağını kaydetti.
ABD ve Chevron bölgesel iş birliğinin altını çizdi
ABD Enerji Bakanlığı özel temsilcisi Joshua Volz, doğru düzenleyici çerçeveyi oluşturmak ve kuralları uyumlaştırarak yatırımı kolaylaştırmak konusunda hükümetlerin rolüne dikkat çekti.
Chevron'un Orta Doğu ve Kuzey Afrika arama direktörü Andrew Deighan, şirketin Mısır, İsrail, Kıbrıs, Yunanistan, Libya, Malta, Suriye ve Türkiye'deki varlığına işaret etti.
Deighan, Doğu Akdeniz gazı geliştikçe enerji şirketlerinin bölge genelindeki hükümetlerle yakın iş birliği yapması gerektiğinin altını çizdi.
