Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis, Britanya Müzesi'nde tutulan Partenon heykellerinin geri alınması yönündeki taleplerini yoğunlaştırma sözü verdi. Miçotakis, İngiltere Başbakanı Andy Burnham'ın Downing Street'e geçmeden önce iade çalışmalarına büyük destek verdiğinin de altını çizdi.
Kyriakos Miçotakis, daha önceki bir İşçi Partisi hükümetinde kültür bakanlığı yapan Burnham ile bir araya geldiğinde konuyu en güçlü şekilde gündeme getireceğini belirtti.
(Kaynak haberin ara başlığı: Yunanistan paha biçilmez eserleri geri verdi ve İngiltere'nin de Partenon heykelleri için aynı adımı atması gerektiğini ima etti)
Miçotakis, Atina'da katıldığı bir konferansta Londra ile yürütülen görüşmeler sorulduğunda, ''Ne yazık ki ilerleme sağlanamadı'' dedi. Görüşmeler, MÖ 5. yüzyıla ait heykellerin karşılığında başka bir hazine dolusu antik eserin gönderilmesini öngören sözde ''karma'' (hybrid) bir anlaşmayı kapsıyordu.
''Taleplerimizin yoğunluğunu çok açık biçimde artıracağız; sadece Britanya Müzesi nezdinde değil, İngiltere hükümeti nezdinde de. İzleyicilere hatırlatmak isterim ki İngiltere'nin yeni başbakanı, başbakan olmadan önce Partenon heykellerinin iadesini tartışmasız biçimde destekliyordu.''
Miçotakis böylece ilk kez, Britanya Müzesi'nin başkanı George Osborne yönetiminde yürütülen müzakerelerin yol alamadığını kabul etmiş oldu.
Miçotakis, tansiyonu yükselterek eserlerin akıbetinin, Burnham'ın İngiltere'nin AB ile daha yakın bağlar kurulması yönündeki açıklamasıyla da bağlantılı olduğunu ima etti. Partenon'u süsleyen anıtsal bir friz için yontulan kabartmalar, yaklaşık 200 yıl önce Osmanlı İmparatorluğu'ndaki İngiltere Büyükelçisi Lord Elgin'in girişimiyle tartışmalı biçimde götürüldüklerinden bu yana Atina ve Londra arasında bölünmüş durumda.
Yunan lider, ''Birleşik Krallık'ın Avrupa ailesinden ayrılmasından üzülen bizler, İngiltere Başbakanı'nın sözlerini büyük ilgiyle takip ettik'' dedi ve ''İngiltere ile Avrupa arasında daha güçlü bir ilişki'' olasılığına işaret etti.
''Partenon heykelleri bu tartışmanın bir parçası olacak. Bu yalnızca Yunanistan'ın değil, Avrupa'nın da meselesidir.''
Bu sert sözler, Atina'da Burnham'ın heykeller konusundaki geri dönüşüne yönelik örtbas edilmeyen bir küçümseme havasında geldi. Yunan yetkililer, görevi devralmasından birkaç gün sonra tutumunu bu kadar açık biçimde değiştirip ilk röportajlarından birinde anlaşmazlığın ''çözülmesi gereken bir Britanya Müzesi meselesi olduğunu'' söylemesinden özel hayal kırıklığı duyduklarını dile getirdi.
Uzun süredir iade yanlısı olarak görülen Burnham'ın antik eserin Atina'ya iade edilmesine desteği 25 yıl öncesine uzanıyor. Yunan yetkililer, onun başbakanlığa yükselmesini tartışmayı sona erdirmek için şimdiye kadarki en iyi fırsat olarak görüyordu.
Burnham, 2023'te Greater Manchester belediye başkanıyken daha önce hiç gitmediği kadar ileri gitti ve sosyal medyada şöyle yazdı: ''Hiçbir şart koşmadan geri gönderin. Ve İngiltere'nin dünyada nasıl görüldüğünü değiştirmek için kültürden yararlanalım.''
Konuyla ilgili ardışık hükümetlere hukuki danışmanlık yapan iyi konumlu bir Yunan kültür mirası uzmanı, ''Tutumundaki bu değişiklik büyük hayal kırıklığına yol açtı'' dedi ve ''Bunda 'hain Albion' ruhundan fazlası vardı'' diye kaydetti.
Britanya Müzesi, frizin yaklaşık 160 metrelik bölümünü 1816'dan bu yana bünyesinde barındırıyor. İflas eden Elgin'in heykelleri satmak zorunda kaldığı bu alım, o dönemde bile İngiltere hükümeti tarafından tartışmalı bir edinim olarak görülüyordu.
Merkez sağ hükümeti, kampanyayı şaheserlerin Akropolis manzarası önünde yeniden birleştirilmesi fikrine odaklanacak şekilde yeniden kurgulayan Miçotakis, salı günü yaptığı açıklamada İngiltere'deki değişen tutumların göz ardı edilemeyeceğini söyledi.
Miçotakis, Atina'daki Ulusal Arkeoloji Müzesi'nin kısa süre içinde kapatılıp yenilenecek olmasının, Yunanistan dışında hiç sergilenmemiş değerli eserlerin heykeller karşılığında İngiltere'ye gönderilmesine imkân vereceğini belirtti ve ''kazan-kazan'' çözümü için hâlâ alan bulunduğunu ifade etti.
''Heykellerin Atina'da yeniden bir araya getirilmesi, Yunanistan ile Birleşik Krallık, özellikle de Yunanistan ile Britanya Müzesi arasında eşsiz bir kültürel ortaklığa da emsal oluşturur'' diyen Miçotakis, sözlerini şöyle sürdürdü: ''İngiltere Başbakanı ile görüştüğümde bu konuyu son derece güçlü biçimde dile getireceğim. Bence zamanı geldi. İngiliz kamuoyu heykellerin birleştirilmesini destekliyor ve ben de tam da şimdi bu yönde adım atmanın zamanı olduğuna inanıyorum.''
