Yunanistan'ın gıda ve yiyecek hizmetleri sektöründeki küçük ve orta ölçekli işletmeler, uluslararası vizyonu olan kurumsal oyunculara dönüşüyor.
Büyük özel sermaye ve risk sermayesi fonları, borsada işlem gören yatırım holdingleriyle birlikte, dondurulmuş hamur ürünlerinden peynire, hazır salatalardan üst segment dondurmaya ve hızla büyüyen sokak yemeği konseptlerine kadar gıda değer zincirinin her halkasına önemli sermaye aktarıyor. Pratikte bu, köklü işletmelerin geleneksel aile yönetimi modelini bırakıp büyük çok uluslu grupların katı yapılarını, şeffaflık anlayışını ve profesyonel yönetim uygulamalarını benimsemesi anlamına geliyor.
Fonların ilgisi, ülkedeki pazarın yapısıyla yakından bağlantılı. Yunanistan'daki sağlıklı ve kârlı gıda işletmelerinin büyük çoğunluğu, aile sahipliğindeki küçük ve orta ölçekli şirketler. Bu işletmeler, enflasyonist baskı dönemlerinde bile öngörülebilir nakit akışı sağlayan savunmacı sektör özelliklerine ve istikrarlı satışlara sahip. Buna rağmen kritik bir yol ayrımında bulunuyorlar. Ya bir sonraki kuşağa devir sorunuyla karşı karşıya kalıyorlar ya da yurt dışına açılmak için gereken ölçek, sermaye ve örgütsel yapıdan yoksunlar.
Yerli yatırım fonları bu boşluğu doldurmak için devreye giriyor. Büyük uluslararası grupların genellikle tercih ettiğinden daha küçük işlemleri değerlendirebilme esnekliğine sahip olan fonlar, gerekli sermayeyi sağlayarak üretim otomasyonunu finanse ediyor, stratejik birleşmelerle ölçek ekonomisi yaratıyor ve Akdeniz diyetinin küresel cazibesinden yararlanarak uluslararası perakende ağlarına kapı açıyor.
Anlaşmalar
Son beş yılda yapılan ilk yatırımların ardından birçok yatırım fonu, yatırım döngülerinin sonuna yaklaşıyor ve çıkış aşamasına geçiyor. Bu sırada yeni ve güçlü oyuncular sahneye giriyor. Ortaya, ardışık anlaşmalardan oluşan oldukça ilginç bir tablo çıkıyor.
En son hamle, Rodoula S.A.'da hisse satın alan Halcyon Equity Partners'tan geldi. Bu stratejik yatırım, aynı fonun daha önce gerçekleştirdiği Ergon Foods, Kayak S.A. ve taze makarna zinciri Mailo's satın almalarına eklendi. Mailo's satın alımı bu yılın haziran ayında gerçekleşti.
Bu arada, Periklis Mazarakis'in liderliğinde 250 milyon euro topladığı yeni kurulan Golden Age Capital fonu şimdiden yatırımlara başladı. Fon, portföyüne ızgara restoran zinciri O Proedros'u ekledi ve Orta Doğu'ya uluslararası genişleme planlıyor.
Aynı dönemde EOS Capital Partners, 2026'nın başında süt ürünleri üreticisi Farma Koukaki'de çoğunluk hissesinin satın alınmasını tamamladı. EOS Hellenic Renaissance Fund II aracılığıyla ayrıca 2021'den beri Elikonos Capital'in elinde bulunan Megas Yeeros'taki azınlık hissesini de satın aldı.
Elikonos ise 2026'nın temmuz ayında Girit'li fırın üreticisi To Manna N. Tsatsaronakis'e, ekim ayında da tarımsal gıda şirketi A. Vezyroglou S.A.'ya yatırım yaptı.
Öte yandan köklü diğer yatırım gruplarında büyük bir elden çıkarma dalgası sürüyor. DECA Investments, Minerva ve Atalanti'deki Hellenic Brewery'den çıkış hazırlığında. Şirket, Diorama II fonunu daha önce ithalat şirketi Leader'a yerleştirdi. VNK Capital ise Palirria Souliotis'ten çıkış sürecini yürütüyor.
Girişim ekosistemi bile milyonlarca euroluk yatırım çekiyor. Bitki bazlı dondurma üreten Yunan girişimi Plan(e)t Foods, SPOROS Platform gibi platformlardan sermaye topladı. Bu durum, gıda üretimindeki yeniliğin geliştirmenin her aşamasında finansman bulduğunu gösteriyor.
Ideal Holdings farklı bir model izliyor. Atina Borsası'nda işlem gören bir yatırım holdingi olarak, sürekli sermayeyle yatırım yaparken agresif bir satın alma stratejisi izliyor. Bu da şirketin, çıkış baskısı altına giren geleneksel fonların bağlı olduğu nispeten kısa beş yıllık yatırım ufkuna bağlı olmadığı anlamına geliyor. Bu durum şirkete daha fazla esneklik sağlıyor.
Şirket bu yaklaşımını, uluslararası dev CVC Capital Partners'ın Vivartia portföyünde büyük bir yeniden yapılanmaya gittiği bir dönemde Barba Stathis'i satın alarak ortaya koydu.
Bu süreç kapsamında CVC, süt ürünleri üreticisi Dodoni'yi Hellenic Dairies'e sattı. CVC ayrıca Evergood'u, Prem Watsa'nın kontrolündeki Fairfax Financial Holdings'e bağlı Kanadalı şirket Recipe Unlimited Corporation'a satmak için yakın zamanda anlaşma duyurdu.
Bu stratejik hamlelerin, grubun Elliniki Zymi ve DELTA'yı kapsayacak bir sonraki büyük çıkışının önünü açtığı görülüyor.
Elaïs-Unilever Hellas da olası gelecek gelişmeler için gündeme geliyor. Çok uluslu dev, küresel ayrışma stratejisi kapsamında tüm gıda işini ABD merkezli McCormick'e satmayı kabul etti. İşlemin 2027'de tamamlanması bekleniyor.
Küresel birleşme ve satın alma stratejisi
Bu yerli hareketlilik, gıda endüstrisinin dünya genelinde özel sermaye için en çekici sektörlerden biri olarak öne çıktığı daha geniş bir küresel eğilimi yansıtıyor.
Bain & Company'ye göre küresel birleşme ve satın alma işlemlerinin değeri, yatırım fonlarının elindeki büyük sermaye havuzları sayesinde etkileyici bir toparlanma sürecinde. FoodNavigator ise sektörün savunmacı niteliklerine ve istikrarına dikkat çekiyor. Gıdaya olan talebin temel bir ihtiyaç olması, yatırımcıların risklerini çeşitlendirmelerine yardımcı oluyor.
Uluslararası analistler, yatırım ilgisinin arkasında üç temel etken görüyor. Birincisi, parçalı pazarlarda daha büyük ve güçlü gruplar oluşturmayı amaçlayan 'satın al ve inşa et' stratejisi. İkincisi, sağlığa dikkat eden tüketime doğru kayma; bu da 'temiz etiketli' ürünlerde büyümeyi tetikliyor. Üçüncüsü ise kurumsal ayrıştırmalar (carve-out). Bu modelde fonlar, Elaïs-Unilever'deki gelişmelerin de gösterdiği gibi çok uluslu devlerden ana faaliyet dışı markaları veya işletmeleri satın alıyor ve maliyet yapılarını yeniden düzenliyor.
