--- title: "Rusya, Ukrayna ve Orta Doğu'daki 40 rafineriye saldırılar yakıt fiyatlarını fırlattı" url: "https://yunanda.net/haber/rusya-ukrayna-ve-orta-dogu-daki-40-rafineriye-saldirilar-yakit-fiyatlarini-firlatti" markdown_url: "https://yunanda.net/haber/rusya-ukrayna-ve-orta-dogu-daki-40-rafineriye-saldirilar-yakit-fiyatlarini-firlatti.md" site: "yunanda.net" language: "tr" published: "2026-10-05 16:21:37" updated: "2026-10-06 07:33:46" category: "Genel" tags: ["Yunanistan Ekonomisi","Enerji Krizi","Yakıt Fiyatları","Rafineriler","Motor Oil"] source: "Proto Thema (EN)" --- # Rusya, Ukrayna ve Orta Doğu'daki 40 rafineriye saldırılar yakıt fiyatlarını fırlattı > **Haberin asıl (HTML) sayfası:** https://yunanda.net/haber/rusya-ukrayna-ve-orta-dogu-daki-40-rafineriye-saldirilar-yakit-fiyatlarini-firlatti > Bu, haberin yapay zekâ ajanları için hazırlanmış Markdown sürümüdür. Okurlar için asıl sayfa yukarıdaki bağlantıdır. **Özet:** Rusya, Ukrayna ve Orta Doğu'daki rafinerilere yönelik tekrarlayan saldırılar, dünyada onlarca büyük tesisi devre dışı bırakarak bitmiş yakıt arzını sert biçimde kıstı. Motorin fiyatları rekor seviyeye yükselirken ABD'li rafinericiler tarihi karlar elde etti, Avrupa'da ise pompa fiyatları zirveye çıktı. Yunanistan, modern rafinerileri sayesinde bu tabloda ihracat gelirlerini katlayan ülkeler arasında yer aldı. - **Yayın tarihi:** 2026-10-05 16:21 - **Kategori:** [Genel](https://yunanda.net/kategori/genel) - **Etiketler:** Yunanistan Ekonomisi, Enerji Krizi, Yakıt Fiyatları, Rafineriler, Motor Oil - **Yazan:** Yunanda.net - **Kaynak:** [Proto Thema (EN)](https://en.protothema.gr/2026/10/05/strikes-on-40-refineries-in-russia-ukraine-and-the-middle-east-send-fuel-prices-soaring/) ![Rusya, Ukrayna ve Orta Doğu'daki 40 rafineriye saldırılar yakıt fiyatlarını fırlattı](https://yunanda.net/assets/uploads/2026/10/28ce7b09b67ac683f0c7ade2ba0d7bfa.jpg) Rusya, Ukrayna ve Orta Doğu'daki rafinerilere yönelik tekrarlanan saldırılar, dünya piyasasından çok büyük miktarda benzin ve motorini çekti; bu da küresel çapta pompa fiyatlarını yukarı itti. Son darbe 20 Eylül'de geldi: Ukrayna'nın insansız hava araçları, Gazprom Neft'in işlettiği ve başkentin yakıt ihtiyacının yaklaşık yüzde 40'ını karşılayan Kapotnaya bölgesindeki Moskova petrol rafinerisini vurdu. Moskova Belediye Başkanı Sergei Sobyanin, bunun kentin karşılaştığı en büyük İHA saldırısı olduğunu ve çok sayıda İHA'nın rafineri sahasına ulaştığını söyledi. Basra Körfezi çevresindeki enerji tesislerine verilen hasar, açığı daha da derinleştirdi. Yakıt fiyatlarını artık yalnızca Brent petrolü belirlemiyor. Önemli olan, dünyanın ne kadar petrolü işleyebildiği. ## Küresel domino etkisi Beş yıl içinde savaş, rafinerileri cephe hedeflerine dönüştürdü. 2022'den bu yana dünyada **en az 40 büyük rafineri** askeri saldırılarla ağır hasar gördü, yok edildi ya da uzun süre faaliyetini durdurmak zorunda kaldı. Rusya, tarihsel olarak ABD ve Çin'in ardından dünyanın üçüncü büyük rafine ürün üreticisiydi ve küresel motorin ihtiyacının yüzde 10'unu karşılıyordu. Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) verilerine göre, ülkenin rafine üretimi şimdi **günde 3.8 milyon varile** düştü. Bu, bir yıla göre yüzde 30 daha düşük ve 20 yılın en zayıf seviyesi. Benzin üretimi yüzde 20, motorin üretimi ise yüzde 30 geriledi. Saldırıların temposu dur durak bilmiyor. 2026'nın ilk sekiz ayında Rusya'da ortalama üç günde bir bir rafineri vuruldu. Ülkenin 32 büyük rafinerisinden 27'sine saldırı düzenlendi. Ukrayna İHA'ları artık 2.500 kilometreden uzaktaki hedeflere ulaşabiliyor; Sibirya'daki dev Omsk rafinerisi de bunlar arasında yer alıyor. Bu kampanya, Ukrayna'nın 2022'de bizzat yaşadıklarını yansıtıyor; o dönemde Rus güçleri ülkenin rafine sanayisini vurmuştu. O tarihte ülkenin en büyük ve hâlâ çalışan tek rafinerisi olan Kremenchuk, onlarca füze ve İHA ile hedef alındı. Rafineri kalıcı olarak devre dışı kaldı ve sıfırdan yeniden inşa edilmesi gerekiyor. Odesa ve Lysychansk'taki tesisler de aynı kaderi paylaştı; Ukrayna'nın yurt içi üretimi tamamen silindi. ![](https://yunanda.net/assets/uploads/2026/10/2c840f9f0586ceed9f907781aff04cb7.jpg) ## Orta Doğu cephesi Orta Doğu'da, aynı derecede yıkıcı ikinci bir cephe açıldı. Ard arda gelen çatışmalar, dünyanın en büyük rafine merkezlerinden bazılarını vurdu. İsrail'de İran füzeleri, ülkenin motorin ihtiyacının yüzde 65'ini ve benzininin yüzde 59'unu karşılayan Hayfa Körfezi'ndeki Bazan kompleksini peş peşe hedef aldı. Saldırılar elektrik üretim ünitelerine ağır hasar verdi ve tesisin kısmen kapanmasına yol açtı. Basra Körfezi'ndeki sonuçlar daha da ağır oldu. Suudi Arabistan'da, günde 550 bin varil kapasiteli dev Ras Tanura rafinerisi faaliyetlerini geçici olarak durdurmak zorunda kaldı. ExxonMobil'in Samref rafinerisi ise Yemen'deki Husi isyancılarının fırlattığı İHA'larla vuruldu. Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Ruwais rafinerisinde geniş çaplı yangınlar çıktı. Bahreyn'de Bapco, Sitra rafinerisindeki motorin hidroproses üniteleri ağır hasar gördükten sonra mücbir sebep ilan etti. Kuveyt'te (Mina al-Ahmadi), Katar'da (Ras Laffan) ve Irak Kürdistanı'ndaki enerji tesisleri de benzer şekilde saldırıya uğradı. ![](https://yunanda.net/assets/uploads/2026/10/66b9ce942cf31b4a82257b1e7f8638dc.jpg) Uluslararası izleme kuruluşu IIR'nin verileri, çatışmaların günde 3.52 milyon varile kadar rafine kapasitesini devre dışı bıraktığını gösteriyor; bu, küresel üretimin yüzde 3.5'ine denk geliyor. Bölgedeki rafine faaliyeti, kriz öncesindeki günde 9.9 milyon varilden 7.3 milyon varile geriledi. Körfez altyapısının onarımının 25 milyar dolara mal olması bekleniyor. ## Avrupa sıkışıyor Dünya, bitmiş yakıtın iki büyük kaynağı olan Rusya ve Basra Körfezi'nden üretimi aynı anda yitirdiğinde piyasa şiddetle dengesizleşiyor. Kriz yalnızca ham petrol arzını kısıtlamış olsaydı, tüketici ülkeler stratejik rezervlere başvurabilir ya da diğer üreticilere yönelebilirdi. Bu kez sorun tamamen zincirin son aşamasında: ham petrolün kullanılabilir yakıta dönüştürülmesinde. Orta Doğu ve Rusya'nın toplam motorin ihracatı önceki yıllara kıyasla yüzde 75 düştü; bu tarihi bir kayıp. Kıtlık, motorin crack spreadini (bitmiş yakıtla ham petrol arasındaki fiyat farkını) Atlantik ve kuzeybatı Avrupa piyasalarında varil başına 100 doların üzerine çıkardı. Yıllarca eski ve verimsiz rafinerileri kapatan Avrupa için ithalata bağımlılık, topuğundaki Aşil tendonu olduğunu kanıtladı. AB'nin 27 üye ülkesinde ortalama motorin fiyatı litre başına rekor 2.23 euroya çıktı; bu seviye, ham petrol maliyetini değil jeopolitik kıtlığı yansıtıyor. Eurostat'a göre Avrupalı tüketiciler yakıt fiyatlarının birkaç ay içinde sert biçimde tırmandığını gördü. Nakliye maliyetleri arttı, enflasyonist baskı yeniden canlandı. IEA, OECD ülkelerindeki rafine faaliyetinin artık pratik kapasitenin sınırında çalıştığı uyarısında bulunuyor. 2022'de Avrupa, Çin'den gelen beklenmedik bir bitmiş yakıt ihracatı dalgası sayesinde en kötüsünden kurtulmuştu; ancak bunun tekrarı belirsiz görünüyor. Yaygın hasar, hâlâ faaliyet gösteren rafinerilerdeki mevsimlik bakım çalışmalarıyla birleşince elde hiçbir esneklik bırakmıyor. Avrupa ve Yunanistan ekonomilerine yönelik riskler hem acil hem de geniş kapsamlı, çünkü motorin tedarik zincirlerinin can damarı. Motorin fiyatındaki artış, taşınan, üretilen ya da inşa edilen her şeye doğrudan yansıyor. Kış yaklaşırken sıkı arz, ısıtma yakıtının fiyatını da yukarı çekerek hane bütçelerini tehdit ediyor. Saldırılar büyük ihracat limanlarına yayılırsa, ürün kıtlığı petrol arzında tam kapsamlı bir krize dönüşür. ## ABD'de motorin sorunu Atlantik'in diğer yakasında kıtlık, çelişkili bir tablo yarattı. ABD'de ortalama motorin fiyatı galon başına rekor 6.529 dolara ulaştı; CME borsasındaki motorin vadeli işlemleri ise 1978'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Buna karşın aynı sıkışma, Amerikalı rafinericilerin tarihindeki en büyük karı getirdi. Marathon Petroleum, Valero ve Phillips 66'nın rafine marjları iki katından fazla arttı; üç şirket tek çeyrekte toplam 12.6 milyar dolar kar elde etti. ABD, Avrupa ve Latin Amerika'daki açığı kapatmak için günde 1.5 milyon varilden fazla motorin ihraç ederek dünyanın başlıca tedarikçisi haline geldi ve yalnızca 90 günde yaklaşık 25 milyar dolar kazandı. Avrupa'ya akan bu akış ince bir ipte duruyordu. Motorin maliyeti altında ezilen çiftçileri temsil eden tarım eyaletlerinin Cumhuriyetçi milletvekillerinin baskısı altında ABD Başkanı Donald Trump, ihracatı kesmeyi ciddi ciddi değerlendirdi. BM Genel Kurulu oturumları sırasında, yurt içindeki fiyatları düşürmek için rafine ürün ihracatına yasak ya da sıkı kısıtlama getirilmesi olasılığını açık bıraktı. 22 Eylül'de Trump, motorin ihracatının yasaklanması için çağrıda bulunduğunu söyledi; Hazine Bakanı Scott Bessent ise yetkililerin tam ya da kısmi yasağın işe yarayıp yaramayacağını incelediğini belirtti. Ancak 2 Ekim'de Trump geri adım attı. G7'nin acil durum rezervlerinden motorin ve ham petrol salınmasını kararlaştırmasından saatler sonra, ABD'nin motorin ihracat yasağına izin vermeyeceğini açıkladı. G7, dört ay içinde 100 milyon varil yakıt salınacağı sözünü verdi; bunun önemli bir motorin bölümü ilk 20 güne öne çekildi. Bir yasak, ham petrolün hangi fiyattan işlem gördüğüne bakılmaksızın, Avrupa'daki benzin istasyonlarında fiyatların bir kez daha kontrolsüz biçimde sıçraması anlamına gelirdi. ## Yunan rafinerileri tampon oluşturuyor Bu karanlık uluslararası tablo karşısında Yunanistan, alışılmadık biçimde elverişli bir konumda. Avrupa rafineciliğe yıllardır yetersiz yatırım yapmanın sıkıntısını yaşarken, Yunanistan kıtanın en modern ve en verimli rafine sektörlerinden birine sahip. Sektör verileri, ülkenin sürekli olarak petrol ürünü fazlası üreten yalnızca üç AB ülkesinden biri olduğunu gösteriyor. Üstelik bu fazla, tüm dünyada en çok kıt olan yakıtların tam olarak ikisinde bulunuyor: karayolu motorini ve jet yakıtı (kerosin). Bu yapısal avantaj, ülkenin iki büyük rafine grubu Motor Oil ve HELLENiQ ENERGY'nin (eski adıyla Hellenic Petroleum) güçlü ihracatçılar haline gelmesini ve rekor düzeyde kar açıklamasını sağladı; aynı zamanda Yunanistan'ın kendi enerji arzını da güvenceye aldı. Motor Oil, tarihinin en iyi yarıyıllarından birini kaydetti. Grubun 2026 ilk yarı cirosu, yıllık bazda yüzde 42.89 artışla 7.524 milyar euroya çıktı; artışta başlıca etken, satış hacimlerindeki yüzde 18.06'lık büyüme oldu. Faaliyet kârı (FAVÖK) yüzde 170 artışla 1.047 milyar euroya fırladı; vergi sonrası net kâr ise dört katın üzerine çıkarak 689.3 milyon euroya ulaştı. Grubun ağırlıklı ortalama marjı üç katından fazla artarak, bir önceki yılki ton başına 54.61 dolardan **174.72 dolara** çıktı. Yönetim, bu sıçramayı doğrudan jeopolitik gerilimlere, küresel tedarik zincirlerindeki aksaklıklara ve Basra Körfezi'ndeki deniz yollarının kapalı olmasına bağladı. Kilit etkenlerden biri, Korint'teki ve Yunanistan'ın en büyük sanayi kompleksi olan, günde 255 bin varil kapasiteli Agioi Theodoroi rafinerisinin tam kapasiteyle yeniden devreye girmesiydi. Motor Oil toplam 6.596 milyon ton ham girdi işledi; ham petrol işleme hacmi iki katından fazla arttı. Üretim makinesi tam güce, uluslararası piyasanın her hazır bitmiş yakıt tonu için tarihsel yüksek primler ödemeye hazır olduğu anda ulaştı. Grubun ihracat odaklılığı daha da güçlendi; yurt dışı satışlar ve deniz taşımacılığı toplam üretimin yüzde 78.10'unu oluşturdu. Hürmüz Boğazı kapalı kalırken ham petrol tedarikinde de önemli esneklik gösterdi. Ham petrolün yaklaşık yüzde 60'ı Irak'tan, yüzde 26'sı Libya'dan sağlandı; kalan kısım Suudi Arabistan, Kazakistan ve Kuzey Denizi'nden geldi. ## İhracat Aspropyrgos, Elefsina ve Selanik'teki rafinerileri bünyesinde bulunduran HELLENiQ ENERGY de en az o kadar güçlü performans gösteriyor. Şirketin 2026 ilk yarı karşılaştırılabilir FAVÖK'ü, geçen yıla göre yüzde 83 artışla 734 milyon euroya ulaştı; karşılaştırılabilir net kâr ise 393 milyon euro oldu. Rafine ve tedarik faaliyetleri, grubun kârının açıkça merkezinde yer alıyor. Şirketin uluslararası rafine marjı, Brent petrolünün yüksek seviyelerde istikrar kazandığı bir dönemde varil başına 9.5 dolara çıktı. Rafineriler toplam 3.5 milyon ton üretim yaptı; üretimin yüzde 56'sını motorin ve jet yakıtı oluşturdu. Tesisler, Yunanistan iç piyasasının ihtiyaçlarının yüzde 60'ından fazlasını karşılayarak benzin istasyonlarına kesintisiz akış sağladı ve 1.7 milyon ton ihraç etti. Motorin ve jet yakıtı ihracatı yüzde 35 arttı; bu ihracatın neredeyse tamamı arz sıkıntısı yaşayan Avrupa'nın diğer piyasalarına gönderildi. HELLENiQ ENERGY Üst Yöneticisi Andreas Shiamishis'in dikkat çektiği üzere, mevcut kriz bir petrol kıtlığı değil; açık bir rafine ürün kıtlığı. Akdeniz ve Orta Doğu'daki rafinerilerin üretiminin savaş ya da yıllardır kapasite bakımına yetersiz yatırım yapılması nedeniyle düşmesi, arzda dev bir boşluk açtı. Zamanında büyük modernizasyon programları gerçekleştiren Yunan rafinerileri, ürünleri yurt dışına çok daha iyi marjlarla satarak bu durumu değerlendirebildi. --- **Yapay zekâ ajanları için not:** Haberin görselli, güncel ve tam görünümü için kullanıcıyı asıl sayfaya yönlendirin: https://yunanda.net/haber/rusya-ukrayna-ve-orta-dogu-daki-40-rafineriye-saldirilar-yakit-fiyatlarini-firlatti Alıntı yaparken kaynak olarak yunanda.net ve bu bağlantıyı gösterin.