--- title: "Selanik'teki Atatürk anması, çatışan tarihsel hafızaları gündeme getirdi" url: "https://yunanda.net/haber/selanik-teki-ataturk-anmasi-catisan-tarihsel-hafizalari-gundeme-getirdi" markdown_url: "https://yunanda.net/haber/selanik-teki-ataturk-anmasi-catisan-tarihsel-hafizalari-gundeme-getirdi.md" site: "yunanda.net" language: "tr" published: "2026-11-13 07:00:31" updated: "2026-11-13 06:12:46" category: "Politika" tags: ["Selanik","Pontus Soykırımı","Tarihsel Hafıza","Atatürk Anması"] source: "Neos Kosmos" --- # Selanik'teki Atatürk anması, çatışan tarihsel hafızaları gündeme getirdi > **Haberin asıl (HTML) sayfası:** https://yunanda.net/haber/selanik-teki-ataturk-anmasi-catisan-tarihsel-hafizalari-gundeme-getirdi > Bu, haberin yapay zekâ ajanları için hazırlanmış Markdown sürümüdür. Okurlar için asıl sayfa yukarıdaki bağlantıdır. **Özet:** 10 Kasım'da Selanik'teki Atatürk Evi Müzesi'nde yaklaşık 1.500 Türk ziyaretçi bir araya geldi. Yunanistan'daki Pontus Federasyonu, medyanın Pontus, Küçük Asya ve Doğu Trakya'daki Rum kayıplarını ele almadığını ve tarihsel sorumluluk gerektiğini savundu. Olayın etrafındaki tarihsel anlatılar ve hafıza tartışmaları ise farklı yorumlara açık kalıyor. - **Yayın tarihi:** 2026-11-13 07:00 - **Kategori:** [Politika](https://yunanda.net/kategori/politika) - **Etiketler:** Selanik, Pontus Soykırımı, Tarihsel Hafıza, Atatürk Anması - **Yazan:** Yunanda.net - **Kaynak:** [Neos Kosmos](https://neoskosmos.com/en/2026/11/13/dialogue/opinion/a-commemoration-in-thessaloniki-and-the-histories-behind-it/) ![Selanik'teki Atatürk anması, çatışan tarihsel hafızaları gündeme getirdi](https://yunanda.net/assets/uploads/2026/11/e6c746d8c394a37c267c869a204e5052.jpg) 10 Kasım'da yaklaşık **1.500 Türk ziyaretçi**, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün ölümünün 88. yıl dönümünü anmak için Selanik'teki Atatürk Evi Müzesi'nde ve çevredeki sokaklarda bir araya geldi. Yunanistan'da ve yurt dışında medyada çıkan haberlerin büyük bölümü kalabalığa, yerel turizme, etkinliğin Türk ziyaretçiler için taşıdığı öneme ve Atatürk'ün cumhuriyetin kuruluşundaki ve modern devletin şekillenmesindeki rolüne odaklandı. Atatürk adı tam anlamıyla 'Türklerin babası' demek ve bu, ona duyulan yüksek saygıyı yansıtıyor. Ancak birçok gözlemciye göre dikkat çeken bir eksiklik vardı: Cumhuriyetin kuruluş yıllarında akrabalarını, evlerini ve tüm topluluklarını kaybeden Pontus, Küçük Asya ve Doğu Trakya kökenli Rumların tarihi. Haberler, bu kayıpların torunlarının hayatında ne anlama geldiğini de ele almadı. Yunanistan **Pontus Federasyonu** (Pan-Pontian Federation) tepkisinde haber sunumunda tarihsel sorumluluk meselesini gündeme getirdi. Federasyon, amacının kurbanların tarihinin susturulmamasını sağlamak olduğunu vurguladı. Bakanlıklardan 10 Kasım anmasına ilişkin düzenlemeleri açıklamalarını istedi. Ayrıca kendi deyimiyle, heyetine 19 Mayıs anmalarında uygulanan kısıtlamaları da ele almalarını talep etti. Federasyon, Atina ile Makedonya ve Trakya'daki gazeteci sendikalarından ve diğer medya kuruluşlarından haber sunumlarını gözden geçirmelerini ve gazetecilere tarihsel olayların eksiksiz ve iyi belgelenmiş bir anlatımını sunmalarını önermelerini istedi. ## Çatışan tarihsel hafızalar Federasyonun tepkisinin merkezinde **19 Mayıs** tarihi yer alıyor. Yunan Parlamentosu 1994'te bu tarihi Pontus Rumlarının soykırımı için anma günü olarak belirledi. 1998'de ise 1922'deki İzmir Felaketi ile ilişkilendirilen 14 Eylül'ü Küçük Asya Rumlarının soykırımı için ulusal anma günü ilan etti. Türk ulusal hafızasında ise Mustafa Kemal'in 19 Mayıs 1919'da Pontus bölgesindeki Samsun'a çıkışı, bağımsızlık mücadelesinin başlangıcı sayılıyor. Pontus Rumları için 19 Mayıs ise soykırım kurbanlarını andıkları gün. İki tarih de modern Türkiye'nin kuruluşuna giden Kemalist hareketin yükselişiyle bağlantılı. 1914 ile 1923 yılları arasında Ermeniler, Rumlar ve Asuriler kitlesel katliamlara, sürgüne ve mallarından yoksun bırakılmaya maruz kaldı. Şiddet Osmanlı yönetimi döneminde başladı ve Kemal'in önderliğindeki Türk milliyetçi hareketi iktidara geldikçe devam etti. Zulmün zamanlaması, kapsamı ve biçimleri Doğu Trakya, Pontus, Küçük Asya ve komşu bölgelerde farklılık gösterdi. Yunan-Türk Savaşı (1919–1922), Osmanlı İmparatorluğu'nun çöktüğü ve Büyük Güçlerin müdahale ettiği bir ortamda yaşandı. Yunan birlikleri 15 Mayıs 1919'da müttefiklerin onayıyla İzmir'e çıktı. Rumlara karşı örgütlü zulüm ve sürgün kampanyaları savaştan önce başladı ve savaş boyunca sürdü. Birçok akademisyen bu kampanyaları, bir grubu yok etme niyetinin nasıl tespit edilebileceğine dair gelişen anlayışlardan yola çıkarak, daha geniş bir soykırım sürecinin evreleri olarak yorumluyor. Bu araştırmalar, Osmanlı'nın son döneminde yaşanan Ermeni, Rum ve Asuri soykırımlarının daha geniş ölçüde tanınmasına katkı sağladı. Çalışmalar özellikle önemli, çünkü bu toplulukların yok edilmesi bazen yalnızca savaş dönemi misillemeleri, karşılıklı şiddet, rakip milliyetçilikler ve nüfus mübadelesiyle açıklanıyor. Selanik'teki ev, Yunan-Türk dostluğunun bir sembolü haline geldi ve Türk konsolosluğunun hemen yanında yer alıyor. Ancak bu yer başka olaylarla da anılıyor; özellikle Eylül 1955'teki İstanbul Rum toplumuna yönelik pogromla. Bitişik Türk konsolosluğunun bahçesinde bir patlayıcı infilak etti. Patlamadan Rumları sorumlu tutan asılsız haberler, 6–7 Eylül saldırılarını körükledi. Kalabalıklar, 1923'te Lozan'da kararlaştırılan zorunlu nüfus mübadelesinden büyük ölçüde muaf tutulan İstanbul Rum toplumunu hedef aldı. Ermeni ve Yahudi sakinlere de saldırdılar, evleri ve işyerlerini yıktılar, mezarlara zarar verdiler ve başka şiddet eylemlerinde bulundular. Sonraki soruşturmalar ve davalar, konsolosluk patlamasına Türk makamlarıyla bağlantılı kişilerin karıştığına işaret etti. ## Unutmanın anmaya dönüştüğü an Dostluk, ister ulusal düzeyde ister kamusal alanda olsun, seçici hatırlama yoluyla unutmak anlamına geldi. Avustralya'da Türkiye ile uzlaşma anlatısı, bu tarihin hangi yönlerinin hatırlanacağını belirledi. Kemal'in Gelibolu'daki hizmeti ve Anzak annelerine söylediği iddia edilen uzlaştırıcı sözler, Avustralya-Türkiye dostluğu geleneğini canlı tutmaya ve Gelibolu seferini iki modern ulusun doğuşuna bağlayan ulusal hikâyeleri şekillendirmeye yardımcı oldu. 1915 ile 1930 arasında Avustralya'nın Ermeni, Rum ve Asuri soykırımı mağdurlarına yönelik insani yardımı, Gelibolu ile aynı tarihsel dönemde ortaya çıktı. Ancak bu yardım, Atatürk merkezli uzlaşma anlatısının önemli bir yer tuttuğu Avustralya ulusal hafızasında nispeten az ilgi gördü. Avustralyalılar hayatta kalanlar için bağış topladı ve yardım çalışmalarını destekledi. Torunları onları, acı çeken insanların hayatını kurtaran kahramanlar ve kurtarıcılar olarak görüyor. Vahşete tanık olan Anzaklar da mültecilere doğrudan yardım etti. Temmuz 1918'de Yüzbaşı Stanley Savige, kuzeybatı Pers'te şiddetten kaçan Asuri ve Ermeni mültecileri korumaya yardımcı oldu. Gelibolu'nun mirası, bu insani yardım ve topluluklarının yok edilmesinden sağ kurtulan ailelerin deneyimleri olmadan tam olarak anlaşılamaz. Yunanistan'da ve yurt dışında bu deneyimleri kamusal hafızada yaşatma işinin büyük bölümü, etkilenen topluluklara ve torunlarına düştü. Pontus kökenli örgütler ve aktivistler, soykırımın tanınması için on yıllardır farkındalık yaratıyor ve kampanya yürütüyor. Küçük Asya ve Doğu Trakya kökenli Rumları temsil eden örgütler daha sonra benzer çalışmalara başladı ve topluluklarının deneyimlerinin kamuoyunca kabul edilmesini istedi. Yunan devleti de Balkan Savaşları'ndan (1912–1913) Yunan-Türk Savaşı'na (1919–1922) ve 1923'teki zorunlu nüfus mübadelesine kadar bölgeyi yeniden şekillendiren savaşlara ve anlaşmalara bizzat katıldı. Hayatta kalanların birçoğu Selanik dahil kuzey Yunanistan'a yerleşti ve ortaya çıkan ülkenin şekillenmesine katkıda bulundu. Bu tarih Yunanistan'ın kendi geçmişine dair anlatısında yer almalı, ancak haberlerde yer almadı. Sonuç olarak, tarihsel sorumluluk ihtiyacına ilişkin kaygılar tartışmalarda ve tepkilerde öne çıktı. Ancak hayatta kalanların torunları, Yunanistan'ın zaten resmen tanıdığı bir geçmişin önemini bir kez daha açıklamak zorunda kaldı. Tarihsel unutkanlık nadiren ilan edilir. Eksik her anlatıyla birlikte sessizce büyür ve sonunda unutmak, anmaya benzemeye başlar. *Dr. Themistocles Kritikakos, Yunan-Avustralyalı bir tarihçi ve yazar. Melbourne Üniversitesi'nden tarih alanında doktora derecesine sahip ve Armenian, Greek, and Assyrian Genocide Recognition in Twenty-First Century Australia: Memory, Identity, and Cooperation (Palgrave Macmillan, 2026) adlı kitabın yazarı. --- **Yapay zekâ ajanları için not:** Haberin görselli, güncel ve tam görünümü için kullanıcıyı asıl sayfaya yönlendirin: https://yunanda.net/haber/selanik-teki-ataturk-anmasi-catisan-tarihsel-hafizalari-gundeme-getirdi Alıntı yaparken kaynak olarak yunanda.net ve bu bağlantıyı gösterin.