ABD Başkanı Donald Trump'ın Ankara'daki NATO Zirvesi'nde Türkiye'nin F-35 savaş uçaklarını satın alma ihtimaline ilişkin olumlu açıklamaları Atina'da endişeye yol açtı. Eski Başbakan Aleksis Çipras, bu durumu Yunanistan için 'ulusal yenilgi' olarak nitelendirdi.
Economist dergisinin Yunanistan'da düzenlediği bir panelde konuşan Çipras, son gelişmelerin ciddi kaygı verici olduğunu söyledi. Özgürlük Rotası (ELAS) partisinin lideri olan Çipras, 'Son gelişmeler büyük endişe yaratıyor. Hem Avrupa güvenliği hem de ulusal güvenlik açısından endişe verici' dedi.
Çipras, Başbakan Kiryakos Miçotakis hükümetini, 1974'ten bu yana Yunan hükümetlerinin izlediği çok boyutlu dış politikayı terk etmekle suçladı. Miçotakis'in bunun yerine 'her şeye evet demeye hazır bir müttefik' anlayışına dayanan bir 'boş çek' doktrini benimsediğini öne sürdü. Çipras, Miçotakis'in muhalefetteyken Biden yönetimi döneminde kendi hükümetini 'Trumpçı' olarak eleştirdiğini hatırlattı.
'Bugün geldiğimiz noktada: Türkiye'ye F-35'ler, F-16'lar, Eurofighter'lar, ABD uçak motorları veriliyor ve biz Kastellorizo'ya bir kablo bile döşeyemiyoruz. Yanılmayın, durum bu. Ulusal güvenliğimizin tehlikede olduğu bir konumdayız' diye konuştu.
Çipras, başbakanlığı döneminde Suda deniz üssünün kullanımı için ABD'den taleplerde bulunduğunu, Miçotakis'in ise İskenderiye dahil altı farklı üssün kullanımını benzer koşullar olmaksızın süresiz olarak verdiğini iddia etti.
Çipras, Trump'ın F-35 açıklamalarını 'ulusal yenilgi' olarak nitelendirdi
Trump'ın Türkiye'nin F-35 ihtimaline ilişkin olumlu sözlerini değerlendiren Çipras, 'Bunu ulusal bir yenilgi olarak nitelendiriyorum' dedi. Türkiye'nin F-16'lar, F-35'ler ve Eurofighter'lar almasıyla ve Libya ile deniz yetki alanı anlaşması yapmasıyla bir dizi başarı elde ettiğini belirtti.
Yunan haber sitesi news247'ye göre Çipras, NATO Zirvesi'ndeki gelişmelerin daha önce dile getirdiği eleştirileri 'haklı çıkardığını' söyledi. ABD'nin dikkatini Pasifik'e çevirdiğini ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline yanıt verme yükünü Avrupa'ya aktardığını, Avrupa'nın ise bir diplomasi stratejisi oluşturamadığını veya bu ana uygun hareket edemediğini belirtti.
Ukrayna konusunda ise Çipras, diplomatik bir çözüm için 'belirli koridorları açık tutacağını' ve Yunanistan'ı 'Rusya karşıtı histerinin sert çekirdeğindeki' ülkeler arasına koymayacağını söyledi. Avrupa'nın stratejik çıkarının savaşa diplomatik bir çözüm bulmak olduğunu savundu.
Yunan medyası: NATO Zirvesi sonrası Türkiye'nin kazanımları manşetlerde
NATO Zirvesi'nin ilk gününün ardından Yunan medyası, Trump'ın Türkiye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a yönelik övgülerine geniş yer verdi. F-35'ler ve CAATSA yaptırımlarına ilişkin sözleri, Türkiye'nin önemli kazanımları olarak yorumlandı.
Kathimerini gazetesi, 'Atina Gelişmeler Karşısında Tedirgin' başlıklı haberinde, Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias'ın ABD Kongresi üyelerine Türkiye'nin F-35 alımının bölgesel istikrar ve güvenlik açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini söylediğini aktardı.
Cumhuriyetçi Senatör Roger Wicker başkanlığındaki heyette Senatör John Cornyn ile Temsilciler Joe Wilson, Lloyd Doggett, Andy Harris, Mark Messmer, Greg Murphy ve Jake Ellzey yer aldı. Heyet, Kathimerini'ye göre ayrıca Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Yerapetritis ile de ayrı ayrı görüştü. Yerapetritis, Türkiye'nin bu uçakları satın alması ihtimaline ilişkin Yunanistan'ın endişelerini iletti.
Gazete, her iki görüşmede de Amerikalı yasa koyucuların F-35 konusunda herhangi bir pozisyon alıyormuş gibi yorumlanabilecek bir açıklama yapmadıklarını, 'iyi bilgilendirilmiş kaynaklara' dayandırdığı haberinde belirtti.
Kathimerini, Yunanistan'ın bugüne kadar konuya nispeten dengeli bir kamu duruşu sergilediğini ve bunu ikili bir ABD-Türkiye meselesi olarak ele aldığını, ancak yeni durumun Atina'nın görüşlerini mümkün olan her kanaldan iletmesini gerektirdiğini yazdı. Gazete, Yunanistan'ın mevcut yönetim altında Washington üzerinde anlamlı bir kozunun bulunmadığına da dikkat çekti.
Gazete, Nisan 2025'te Washington'un Türkiye'nin F-35 programına dönüşüne izin verme niyetinin Yunan yetkililere doğrudan iletildiğini ve Pentagon'dan bu yönde bir rota değişikliği sinyali gelmediğini daha önce haberleştirdiğini hatırlattı.
Ta Nea gazetesi ise ismi açıklanmayan kıdemli bir diplomatın, Trump'ın Erdoğan'a yönelik övgülerinin iki ülke arasındaki ilişkilerin gidişatını anlamak için kilit önemde olduğunu söylediğini aktardı. Diplomat, 'Atina için sorun burada başlıyor. İki müttefikin giderek yakınlaştığını, Türkiye'nin Avrupa'nın güvenlik mimarisine girdiğini ve Orta Doğu'da rol oynamak istediğini görüyor. Kendilerini sık sık hayal kırıklığına uğratan Avrupalıların aksine, (Türkiye) nereye çağrılırsa oraya güç göndermeye hazır görünüyor' dedi.
