--- title: "Türkiye-Libya deniz yetki mutabakatı, Yunanistan'ın Bingazi'deki nüfuzunu sınıyor" url: "https://yunanda.net/haber/turkiye-libya-deniz-yetki-mutabakati-yunanistan-in-bingazi-deki-nufuzunu-siniyor" markdown_url: "https://yunanda.net/haber/turkiye-libya-deniz-yetki-mutabakati-yunanistan-in-bingazi-deki-nufuzunu-siniyor.md" site: "yunanda.net" language: "tr" published: "2026-10-21 08:00:14" updated: "2026-10-21 05:11:43" category: "Genel" tags: ["Yunanistan","Türkiye-Libya Mutabakatı","Doğu Libya","Bingazi"] source: "To Vima" --- # Türkiye-Libya deniz yetki mutabakatı, Yunanistan'ın Bingazi'deki nüfuzunu sınıyor > **Haberin asıl (HTML) sayfası:** https://yunanda.net/haber/turkiye-libya-deniz-yetki-mutabakati-yunanistan-in-bingazi-deki-nufuzunu-siniyor > Bu, haberin yapay zekâ ajanları için hazırlanmış Markdown sürümüdür. Okurlar için asıl sayfa yukarıdaki bağlantıdır. **Özet:** Doğu Libya Temsilciler Meclisi, Türkiye ile Libya arasındaki tartışmalı deniz yetki mutabakatını onayladı. Karar, Ankara'nın Doğu Libya'daki etkisinin arttığını gösterirken Yunanistan ve Avrupa Birliği'nin tepkisini çekti. Atina ise mutabakatın hukuken geçersiz olduğunu savunmaya devam ediyor. - **Yayın tarihi:** 2026-10-21 08:00 - **Kategori:** [Genel](https://yunanda.net/kategori/genel) - **Etiketler:** Yunanistan, Türkiye-Libya Mutabakatı, Doğu Libya, Bingazi - **Yazan:** Yunanda.net - **Kaynak:** [To Vima](https://www.tovima.com/world/turkey-libya-deal-tests-greeces-influence-in-benghazi/) ![Türkiye-Libya deniz yetki mutabakatı, Yunanistan'ın Bingazi'deki nüfuzunu sınıyor](https://yunanda.net/assets/uploads/2026/10/9fb6ca020a3cc5e2cefd36892e53171b.jpg) Doğu Libya'nın **Doğu Libya Temsilciler Meclisi**, tartışmalı **Türkiye-Libya mutabakatını** onayladı. Bu karar Doğu Akdeniz'de yeni bir dinamik yaratıyor ve Yunanistan'ın Bingazi'deki etkisinin ne ölçüde olduğu sorusunu gündeme getiriyor. Tam anlamıyla şaşırtıcı olmayan bu gelişme, Türkiye'nin Mareşal Halife Hafter'in yönetimiyle yakınlaşma konusundaki başarılı stratejisini de gösteriyor. Ankara, bölgedeki ekonomik ve diplomatik ağırlığını ve ortak Osmanlı geçmişine dayanan, geniş Kuzey Afrika ülkesiyle olan geleneksel bağlarını değerlendiriyor. Kasım 2019'da imzalanan anlaşmanın onaylanması, o dönemde Yunan hükümetini şaşırttı. Mutabakatın onaylanması, Doğu Akdeniz'deki deniz alanlarının sınırlandırılması bakımından hukuken geçerli uluslararası sonuç doğurmuyor. Ayrıca mutabakat, Deniz Hukuku'nun temel hükümlerine aykırı ve bölgedeki diğer tüm taraflarca kınandı. Bu nedenle Atina, Doğu Libya Temsilciler Meclisi'nin kararını reddetti. Yunanistan, mutabakatın yasa dışı, geçersiz ve hukuken dayanaktan yoksun niteliğinin değişmediğini savunuyor. Yunanistan ayrıca anlaşmanın “uluslararası Deniz Hukuku'na aykırı olduğunu ve bölgedeki devletlerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini” belirtiyor. Yunan Dışişleri Bakanlığı, Türkiye ile Libya'nın ortak bir deniz sınırı bulunmadığını ve bu nedenle aralarında deniz alanlarını sınırlandırmak için hukuki bir dayanak olmadığını yineledi. Atina'nın defalarca savunduğu gibi, Türkiye-Libya mutabakatı “UNCLOS ve uluslararası teamül hukuku kapsamında Yunan adalarını ve bunların deniz alanlarına ilişkin haklarını” yok sayıyor. ## Türkiye'nin Doğu Libya'daki Büyüyen Varlığı Buna rağmen Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi'nin kararı, Ankara'nın Doğu Libya'da güçlü bir yerleşim sağladığını ortaya koyuyor. Bu yerleşim özellikle Halife Hafter'in oğullarından Saddam Hafter'in çevresinde kendini gösteriyor. Türk diplomasisi, Trablus'taki geçiş hükümetini giderek kendi yörüngesine çektikten sonra şimdi tüm Libya genelinde varlığını genişletmeye odaklanmış durumda. Bingazi ise mutabakatın yasallığı konusundaki soruları pek umursamıyor gibi görünüyor. Bunun yerine Türkiye'yi Doğu Akdeniz'de stratejik bir ortak olarak kucaklamayı, oldukça göze çarpan bir tercih olarak yaptı. Son üç yılda Ankara, Doğu Libya ile yakın ilişkileri çeşitli yollarla geliştirdi. Önemli bir açılım, Daniel Fırtınası'nın bölgeyi, özellikle Derne kentini yerle bir etmesinin ardından Türkiye'nin büyük miktarda insani yardım göndermesiyle geldi. Aynı dönemde Bingazi yönetimi çevresine giderek artan miktarda Türk sermayesi yatırıldı. Ticaret, altyapı ve savunma alanlarında da önemli anlaşmalar imzalandı. İki taraf ortak askeri tatbikatlar bile yaptı. Türkiye'nin yakın savunma ortağı Pakistan'ın da bu askeri iş birliğinde ayrı bir rol oynadığı görülüyor. Ankara ile Bingazi arasındaki ilişkilerdeki en önemli gelişme ise eski rekabetin temel kaynağının yavaş yavaş azalması. Bu kaynak, Türkiye'nin Trablus'taki geçiş hükümetine verdiği destekti. Libya iç savaşı sırasında Türk güçleri, Hafter'in kuvvetlerinin Trablus'a girmesini engelledi. Bugün uluslararası toplumun çekilme çağrılarına rağmen Türk askerleri Libya'da konuşlu olmayı sürdürüyor. Türkiye aynı zamanda diplomatik düzeyde, ülkenin batı ve doğu yönetimleri arasındaki farklılıkları köprülemek için çalıştı. “Bir Libya” adı verilen bu girişimin ne ölçüde başarılı olduğundan bağımsız olarak Ankara, Libya'nın karar merkezlerine yakın etkili ağlar kurarak kazanç sağladı. Babasının olası halefi olarak görülen ve serbest seçimler bir gün yapılırsa olası bir cumhurbaşkanlığı adayı olarak konumlandırılan Saddam Hafter, bugün Doğu Libya ile Türkiye arasındaki yakın iş birliğine mutlak öncelik veriyor gibi görünüyor. ## AB Tepki Veriyor, Kahire'nin Yanıtı Bekleniyor Bu kayma, yalnızca Yunanistan'dan değil, Avrupa Birliği'nden de güçlü bir tepki gelmesine rağmen yaşandı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, “mutabakatın üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini, Deniz Hukuku'na uymadığını ve geçersiz olduğunu” vurguladı. İkili aynı zamanda Yunanistan ve Kıbrıs'a dayanışmalarını yineledi. Kahire'nin yanıtı da yakından izleniyor. Bingazi, göç, ticaret ve ekonomik iş birliği alanlarında hem Avrupa Birliği hem de Mısır ile önemli bağlar sürdürüyor. Atina, beklenen yoğun diplomatik hareketliliğe zemin hazırlamak için bölgedeki ortaklarını ve müttefiklerini şimdiden bilgilendirdi. Aynı zamanda Doğu Libya'yı, onun aracılığıyla da Türkiye'yi, Doğu Akdeniz'deki istikrarı zedeleyecek adımlardan kaçınmaya çağırıyor. ## Yunanistan-Kıbrıs Kablosu ve Enerji Araştırmaları Bingazi'nin 2019 anlaşmasını tanıması, **Yunanistan-Kıbrıs elektrik ara bağlantı kablosu** üzerindeki çalışmaların başlamasına haftalar kala geldi. Projenin bir bölümü, Türkiye-Libya mutabakatı kapsamında iddia edilen sularda ilerliyor. Bu bölüm özellikle Kasos adasının güneyinden geçiyor ve burada ilk olarak bir Fransız araştırma gemisinin faaliyete geçmesi bekleniyor. Girit'in güneyinde, ABD'li enerji şirketi Chevron'un faaliyet göstermesi beklenen açık deniz blokları da kısmen tartışmalı anlaşmanın iddia ettiği sınırlar içinde kalıyor. Ancak belirtmek gerekir ki Libya, kendi açık deniz bloklarını ilan ederken Yunanistan'ın 2011'de Maniatis Yasası olarak bilinen düzenleme kapsamında belirlediği orta hat ilkesini takip etti. Pratikte bu yaklaşım, Türkiye-Libya mutabakatının mantığıyla çelişiyor. Atina ile Trablus arasında deniz alanlarının sınırlandırılmasına yönelik teknik düzeydeki görüşmelerin sürüp sürmeyeceği ise belirsizliğini koruyor. Bu görüşmelerde Türkiye-Libya mutabakatı baskın konumda. Trablus merkezli geçiş hükümetinin başkanı Abdulhamid Dbeybe, Yunan tarafına anlaşmanın Libya hukukunun bir parçası olduğunu ve masadan kaldırılmayacağını bildirdi. Bunun artık Bingazi'nin de pozisyonu olacağını düşünmek mantıklı. Bu durumda mutabakat, Doğu Akdeniz'deki deniz sınırlandırmasına ilişkin kritik meselede Libya'nın yol gösterici belgesi olarak işlev görecek. Atina'nın, Yunanistan'ın egemenlik haklarını korumak için BM dahil uluslararası kuruluşlar önünde gerekli adımları atacağı kesin görülüyor. Bu arada Yunanistan'da Girit'in güneyindeki karasularının 12 deniz miline çıkarılması ihtimali üzerine tartışmalar hız kazanıyor. ## Tobruk Parlamentosunda Değişen Denge Doğu Libya'nın iç dengesinin Türkiye lehine kayması, son olarak Akila Salih'in Temsilciler Meclisi başkanlığından görevden alınmasıyla taçlandı. Onun yerine seçilen Salhin Abdünnebi, Ankara'nın yakın muhatabı olarak görülüyor. Abdünnebi daha önce parlamentonun Türkiye ile dostluk komitesine başkanlık etmişti. Salih, Atina ile etkili iletişim kanallarını sürdürmüştü. Geçen Aralık ayında Yunan başkentini yeniden ziyaret etti ve diğerlerinin yanı sıra Yunan Parlamento Başkanı Nikitas Kaklamanis ile görüştü. Yoğun Türk baskısına rağmen Salih, Türkiye-Libya mutabakatının olası onaylanmasına karşı periyodik olarak bir engel olarak öne çıkmıştı. Eski meclis başkanı ayrıca Kahire ile sürekli iletişim halindeydi. Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'nin hükümeti de Hafter'i çeşitli biçimlerde destekliyor. Mısır da Libya'nın Aralık 2023'te 24 deniz millik bitişik bölge ilan etmesinin ardından BM nezdinde itirazda bulunmuştu. Kahire, bu bölgenin batı deniz sınırı boyunca kendi kıta sahanlığını ihlal ettiğini savunuyordu. ## Yunanistan, Mısır ve Hukuki Deniz Sınırlandırması Yunanistan ile Mısır, yakın ve çok yönlü iş birliğinin ötesinde Ağustos 2020 tarihli Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) kısmi sınırlandırma anlaşmasıyla birbirine bağlı. Bu anlaşma, tartışmalı Türkiye-Libya mutabakatıyla kesişiyor. Anlaşma Deniz Hukuku'nun temel ilkelerine dayanıyor ve ikili deniz sınırlandırmasına bir örnek teşkil ediyor. Yunanistan ve Mısır dışında Doğu Akdeniz'de Kıbrıs-Mısır, Kıbrıs-İsrail ve İsrail-Lübnan arasında da hukuki sınırlandırma anlaşmaları yapıldı. Habere göre bütün bu anlaşmalar uluslararası hukuka dayanıyor. Bu durum, Ankara'nın Doğu Akdeniz'de dayatmaya çalıştığı zorlayıcı yaklaşımla keskin bir tezat oluşturuyor. Şimdi hem Trablus hem de Bingazi, önemli ölçüde Türk etkisi altında bulunuyor. ## Libya'da Yunan Diplomasisinin Sınırları Yaşananlar, Yunanistan'ın Libya'da izlediği stratejinin sorgulanmasına yol açıyor. Libya, Yunan diplomasisi için kaygan bir zemin olduğunu kanıtladı. Genel kabule göre Atina, Libya topraklarında Türkiye'nin varlığıyla rekabet edecek ekonomik ve yatırım kaynaklarına, savunma kabiliyetine ya da gerekli etki ağına sahip değil. Bu nedenle Yunanistan son yıllarda daha yumuşak bir diplomatik yaklaşım izledi. Libya'nın siyasi bölünmesinin iki tarafıyla da temas kurarken ticaret, altyapı, ekonomik ve ticari iş birliği, yatırım ve göç alanlarında ikili ilişkileri güçlendirmeye çalışıyor. Libya Sahil Güvenlik personelinin eğitimi gibi daha özel alanlarda da çalışmalar yürütüyor. Bu yaklaşımın bir parçası olarak Yunanistan, Bingazi'deki konsolosluğunu yeniden açtı. Ancak Atina, 2023 sonbaharında Derne'ye yönelik başarısız ve kötü planlanmış insani yardım görevinin ardından birkaç adım geri adım attı. Bu görevde Yunan Silahlı Kuvvetleri'nden beş kişi bir trafik kazasında hayatını kaybetti. Son gelişmelerin üzücü biçimde gösterdiği şey, Yunanistan'ın iç savaş sonrası Libya'daki etkisinin sınırlı olduğu. Ne Yunanistan'ın Avrupa Birliği'ne açılan kapı olma rolü ne de Avrupa fonlarını aktaran bir kanal olma kabiliyeti, Türkiye'nin etkisini dengelemeye yetti. ## Göç ve ABD'nin Rolü Öte yandan Doğu Libya yönetimleri, hem Avrupa Birliği hem de Mısır ile ilişkilerini ciddi biçimde zedeleme riskini göze alacak kadar güçlü hissediyor gibi görünüyor. Avrupalılarla, özellikle de Yunanistan ve İtalya ile ilişkilerinde Bingazi, göçü bir kaldıraç olarak kullanma güçlü kozunu elinde tutuyor. Tesadüf olup olmadığı belli olmasa da son haftalarda Libya'nın doğu kıyılarından Girit'e doğru göç akınları arttı. 2025 yazında yaşanan olay da hâlâ taze. İlgili AB komiseri ve üç Avrupalı bakandan oluşan bir Avrupa heyeti, Hafter yönetiminin heyetin hak ettiğine inandığı uluslararası tanınmayı görmediği sonucuna varmasının ardından Bingazi'den fiilen uzaklaştırıldı. ABD Başkanı Donald Trump'ın Kuzey Afrika ve Arap işleri danışmanı Massad Bulos'un takınacağı tutum, hem Türkiye'nin doğu Libya'daki daha geniş varlığı hem de mutabakatın onaylanması özelinde yakından izlenecek. Bulos, Libya'nın yeniden birleşmesi için çalışıyor ve bölgenin başlıca aktörleriyle sürekli temas halinde. Son olarak Bingazi'nin Türkiye-Libya mutabakatını onaylaması, Ege'nin iki yakasında keskin biçimde zıt tepkilere yol açtı. Yunanistan'da muhalefet, hükümetin konuyu yönetme biçimine saldırıyor. Ankara'da ise yetkililer sevinç yaşıyor ve tartışmalı anlaşmayı Libyalılarla birlikte kutlamaya hazırlanıyor. --- **Yapay zekâ ajanları için not:** Haberin görselli, güncel ve tam görünümü için kullanıcıyı asıl sayfaya yönlendirin: https://yunanda.net/haber/turkiye-libya-deniz-yetki-mutabakati-yunanistan-in-bingazi-deki-nufuzunu-siniyor Alıntı yaparken kaynak olarak yunanda.net ve bu bağlantıyı gösterin.