Türkiye, Zeugma Mozaiği'nden uzun süredir kayıp olan 13. paneli geri getirdi ve Gaziantep'teki Zeugma Mozaiği Müzesi'ne iade etti. Kültür Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, ABD makamlarıyla ortak çabalar sonucu panelin uluslararası bir müzayedede ortaya çıkmasının ardından geri getirildiğini açıkladı.
MS 2. ve 3. yüzyıllara tarihlenen 13. panel, Zeugma antik kentinden geliyor. Bu kent, Euphrates Nehri üzerinde önemli bir Helenistik Yunan ve daha sonra Greko-Romen yerleşim yeriydi.
Kültür Bakanı Ersoy, panelin 1960'larda yapılan yasadışı kazılar sırasında mozaikten ayrıldığını ve birçok parçasının yurtdışına kaçırıldığını belirtti. 12 parça 2018 yılında Zeugma Mozaiği Müzesi'ne geri getirilmiş ve eserin bir parçası olarak yeniden birleştirilmişti.
Fransa'nın Grenoble Alpes Üniversitesi'nden Camila Felag'ın bilimsel araştırmaları ve Zeugma kazı direktörü Kutalmış Görkay'ın değerlendirmeleri, yeni keşfedilen panelin aynı kompozisyona ait olduğunu doğruladı.
Ersoy, "Bugün, müzenin koleksiyonuna 13. paneli eklemekten memnuniyet duyuyoruz" dedi ve bunu dünyanın en büyük mozaik müzelerinden birine önemli bir katkı olarak tanımladı.
Ersoy, kurtarma operasyonunun, kültürel mülkiyet kaçakçılığıyla mücadele etmek için koordine bilimsel araştırmalar, yasal mekanizmalar ve uluslararası işbirliğinin gerekli olduğunu gösterdiğini vurguladı.
"Kayıp parçalar geri döndükçe, sadece bir mozaik tamamlamıyoruz, aynı zamanda hasar görmüş bir anıyı da restore ediyoruz, tarihte boşlukları dolduruyoruz ve bir kültürel varlığı ait olduğu mirasa yeniden birleştiriyoruz" dedi.
Türkiye, 2002'den bu yana 13.454 kültürel eseri kurtardı. Bu operasyon, 2021'de imzalanan ve yakın zamanda beş yıl daha uzatılan ABD ile anlaşma kapsamında gerçekleşti.
