MADISON, Wis. (AP) — Wisconsin Yüksek Mahkemesi, muhafazakar bir aktivistin başkanlık seçimlerinde kritik öneme sahip eyalette geçersiz seçmenleri tespit etme amacıyla vesayet kayıtlarına erişme girişimini reddetti.
Dava yıllardır mahkemelerde sürünüyor ve muhafazakarların 2020'de Başkan Joe Biden'ın Wisconsin'de Başkan Donald Trump karşısındaki zaferini bozma çabalarından kaynaklanıyor.
İşte bilinmesi gerekenler:
Davayı muhafazakar bir aktivist açtı
Dava, kişisel mahremiyet haklarını korumakla geçersiz seçmenlerin oy kullanmasını engellemek arasındaki çizgiyi test etti.
Eski seyahat yöneticisi Ron Heuer ve liderliğini yaptığı Wisconsin Voter Alliance (WVA) grubu, 2022'de eyaletteki geçersiz seçmen sayısının seçmen kayıt listesindeki sayıyla uyuşmadığı iddiasıyla dava açtı. Dava dilekçesinde kaç kişinin etkilenebileceği belirtilmedi.
Heuer, eyalet Yüksek Mahkemesi'nden, bir yargıcın bir kişinin oy kullanma ehliyetine sahip olmadığına karar verdiği durumlarda ilçelerin bu kayıtları açıklaması gerektiğine hükmetmesini talep etti. Böylece bu isimler seçmen kayıt listesiyle karşılaştırılabilecekti.
Heuer'in avukatı Erick Kaardal, formlardaki kimlik bilgileri veya hassas bilgiler karartılarak mahremiyet endişeleri ile kamu kayıtlarına erişim hakkının dengelenebileceğini savundu. Ancak kayıtları korumak isteyen Walworth County'nin avukatı Sam Hall, sözlü savunmada kayıtlara erişmek isteyenlerin geçersiz seçmenleri kayıtlı isimlerle çapraz kontrol etmek istediklerini, bunun için de kişinin adı ve adresinin açıklanması gerektiğini söyledi. Hall ve Kaardal, mahkeme kararıyla ilgili e-posta yoluyla yapılan yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.
Wisconsin'de vesayet kararı, bir kişinin hayatıyla ilgili kararlar alamayacağı tespit edilen bir başka kişi üzerinde belirli yasal haklar veren mahkeme kararıdır. Mahkeme, vesayet altındaki bir kişinin 'seçim sürecinin amacını' anlayamadığına karar verirse oy kullanma hakkını elinden alabilir.
Wisconsin Yüksek Mahkemesi'ni kontrol eden liberal yargıçlar davayı reddetti
Salı günkü 5-2 kararda, Wisconsin Yüksek Mahkemesi'nin liberal çoğunluğu ve muhafazakar Yargıç Brian Hagedorn, kayıtların muhafazakar aktivistin iddia ettiği gibi kamuya açık olmadığına hükmetti.
Mahkeme, iki alt eyalet temyiz mahkemesinin farklı kararlar vermesinin ardından davayı ele aldı. Madison merkezli bir temyiz mahkemesi kayıtlara erişimi reddederken, Waukesha merkezli bir başka temyiz mahkemesi 2023'te kayıtların kamuya açıklanması gerektiğine karar vermişti. Bu mahkeme Walworth County'ye doğum tarihleri ve dava numaraları karartılmış olarak kayıtları yayınlama emri vermişti.
Yüksek Mahkeme, kayıtların kamuya açıklanması gerektiği yönündeki temyiz mahkemesi kararını bozdu. Yargıç Janet Protasiewicz çoğunluk görüşünde, eyalet yasasının aranan kayıtların kamuya açık olmadığını açıkça belirttiğini ve 'WVA'nın bu kayıtlar üzerinde hiçbir hakkı olmadığını' yazdı.
Muhafazakar yargıçlar Annette Ziegler ve Rebecca Bradley karşı oy kullandı. İkilinin yazdığı muhalefet şerhinde, mahkemenin 'ehliyetsizlik tespitine ilişkin kayıtların aşırı geniş ve işe yaramaz bir tanımını benimsediği' ve bir kişinin oy kullanmaya uygun olmadığının tespit edildiğini gösteren formların bu kapsam dışında bırakıldığı belirtildi. Ziegler ve Bradley, bu formların ehliyetsizlik tespitiyle ilgili olmadığını ve bu nedenle açık kayıt yasasına tabi olduğunu savundu.
Dava, 2020 seçimlerini hedef alan birkaç davadan biriydi
Dava, 2020 başkanlık yarışının sonucunu sorgulayanların başkanlık seçimlerinde kritik öneme sahip eyalette seçimlerin bütünlüğüne gölge düşürme girişimiydi. Heuer ve WVA, 2022'de Wisconsin'deki 13 ilçede vesayet kayıtları için dava açmıştı.
Heuer ve WVA, Biden'ın Wisconsin'deki zaferini bozmaya yönelik başarısız bir girişimde 2020 seçimleriyle ilgili komplo teorilerini yaydı. Heuer, eski Wisconsin Yüksek Mahkemesi Yargıcı Michael Gableman liderliğindeki itibarını yitirmiş 2020 seçim soruşturmasında araştırmacı olarak işe alınmıştı. Soruşturma, seçim sonuçlarını değiştirecek herhangi bir dolandırıcılık veya usulsüzlük kanıtı bulamamıştı.
WVA ayrıca Biden'ın Wisconsin'deki zaferini bozmaya yönelik iki başarısız dava daha açmıştı.
Trump, 2020'de kaybettikten sonra 2024'te Wisconsin'i kazandı
Biden, 2020'de Wisconsin'de Trump'ı yaklaşık 21 bin oy farkla yenmişti. Bu sonuç, bağımsız ve partizan denetimlerin yanı sıra Trump'ın talep ettiği davalar ve yeniden sayımlara rağmen geçerliliğini korudu. Trump, 2024'te Wisconsin'i yaklaşık 29 bin oy farkla kazandı.
2024 seçim sonuçlarına itiraz eden veya sonucu araştırma çağrısı yapan herhangi bir dava bulunmuyor.