Her yıl 11.500 ton plastik Yunan denizlerini kirletiyor. WWF Yunanistan, 2030'a kadar plastik kirliliğini azaltmak için daha güçlü önlemler çağrısında bulunan yeni bir strateji yayımladı. Stratejide, ülkenin büyük miktarlarda plastik atık üretmeye devam ettiği, geri dönüşüm oranlarının ise Avrupa hedeflerine ulaşmak için gereken en düşük seviyelerde olduğu uyarısı yapılıyor.
“Plastik Kirliliği Olmayan Yunanistan” başlıklı rapor, geri dönüşümü iyileştirme, yeniden kullanım sistemlerini genişletme ve döngüsel ekonomiye geçişi hızlandırma için bir yol haritası sunuyor.
WWF'nin Öncelikli Tavsiyeleri
WWF Yunanistan, 2030 hedeflerine ulaşmak için hükümeti yasaların ötesine geçmeye ve uygulamaya odaklanmaya çağırıyor. Tavsiyeler şöyle:
• Yunanistan'ın tek kullanımlık plastikler yasasının (4736/2020 sayılı Kanun) tam olarak uygulanması, sorunlu tek kullanımlık plastiklere yasaklar, uzun süredir ertelenen plastik şişeler için Depozito İade Sistemi'nin (DRS) başlatılması ve sigara filtreleri ile balıkçılık ekipmanları için genişletilmiş üretici sorumluluğu planları.
• Restoran, perakendeci ve ulaştırma operatörleri için zorunlu yeniden kullanım hedefleri getirilmesi ve Almanya gibi başarılı modellerden yararlanılması.
• Geri dönüştürülemeyen ambalajlar için daha yüksek üretici ücretleri, yeniden kullanım hedefleri ve geri dönüşüm performansının raporlanmasında daha fazla şeffaflık içeren ambalaj atık yönetimi reformu.
• Tarımsal plastikler ve sentetik tekstiller gibi önemli plastik kirliliği kaynaklarını da kapsayacak şekilde üretici sorumluluğunun genişletilmesi.
• AB Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Yönetmeliği'nin (AB 2025/40) gecikmeden uygulanması, işletmelere teknik rehberlik ve izleme çerçevesi sağlanması.
• Atıkla ilgili ücret ve katkıların, Yunanistan'ın döngüsel ekonomiye geçişini finanse etmeye yardımcı olacak şekilde yeniden tasarlanması.
Mevzuattan Uygulamaya Geçiş
WWF, Yunanistan'ın en büyük sorununun çevre mevzuatının eksikliği değil, mevcut yasaların tutarsız uygulanması olduğunu savunuyor. Kuruluş, şu adımları talep ediyor:
• Geri Dönüşüm Kurumu'na (EOAN) daha güçlü destek sağlanması;
• Dijital araçlar ve yapay zeka kullanılarak özel bir denetim ve uygulama mekanizması oluşturulması;
• Yeni gerekliliklere uyum sağlayan işletmelere teknik rehberlik ve fon programları sunulması;
• Geri dönüşüm performansının şeffaf şekilde raporlanması ve düzenli kamu bilgilendirmesi.
WWF Yunanistan'ın Ayak İzi Azaltma Program Yöneticisi Achilleas Plitharas'a göre, bu öncelikli önlemlerin uygulanması, ülkenin plastik kirliliğini 2030'a kadar %50 ve mikroplastik kirliliğini %30 oranında azaltma taahhüdünü yerine getirmesini sağlayacak. Plitharas, “WWF Yunanistan tarafından yayımlanan stratejideki öncelikli önlemleri uygulayarak ülkemiz, Başbakan'ın da ortak imzacısı olduğu plastik kirliliğini 2030'a kadar %50, mikroplastik kirliliğini ise %30 azaltma hedefine ulaşabilir. Bunun için gereken tek şey sarsılmaz siyasi irade ve net kurallardır” dedi.
