Icerige atla
Politika 📰 55/100

Yunan muhalefet partisi ELAS'tan Evgenia Fotoniata: Hükümetin propagandası Huxley'in 'Cesur Yeni Dünya'sını andırıyor

Yunan muhalefet partisi ELAS'tan Evgenia Fotoniata: Hükümetin propagandası Huxley'in 'Cesur Yeni Dünya'sını andırıyor

Yunan muhalefet partisi ELAS'ın politik planlama sorumlusu ve Aleksis Çipras Enstitüsü bilimsel kurulunun koordinatörü Evgenia Fotoniata, hükümetin kullandığı iletişim araçlarını ele alırken Başbakan Kiryakos Miçotakis'i sert sözlerle eleştirdi. Fotoniata'ya göre bu yöntemin en başta gelen uygulayıcısı bizzat Başbakanın kendisi.

Fotoniata, Aldous Huxley'in “Cesur Yeni Dünya” romanını örnek göstererek şöyle diyor: “Neredeyse bir asır sonra Huxley'in romanı, Yeni Demokrasi'nin iletişim stratejisini okumak için son derece güncel bir anahtar sunuyor. Ama önemli bir fark var. Bugünkü gerçeklik üretme aracı uydurma bir yapay mutluluk maddesi değil. Bizzat rakamların kendisi.”

Fotoniata şunu da ekliyor: “Huxley'in dünyasında iktidar, mutluluk duygusu yaratarak rızayı güvence altına alıyor. Yeni Demokrasi'nin ‘Cesur Yeni Dünya’sında ise refah tablosu oluşturarak benzer bir şey yapmaya çalışıyor. Ama toplum istatistik tablolarının içinde yaşamıyor. Ve bu kadar büyük bir iletişim çabası gerektiren refah, kendisine sahip olduğu varsayılanlara henüz ulaşmamış görünüyor.”

Evgenia Fotoniata'nın dile getirdikleri:

“Aldous Huxley'nin ‘Cesur Yeni Dünya’sının Yeni Demokrasi'nin iletişim stratejisiyle ne ortak yanı olabilir?

Bu sembol niteliğindeki romanda iktidar, gerçekliği şiddetle dayatmak zorunda değil. Daha etkili bir yol buluyor. İnsanların dünyayı algılama biçimini şekillendiriyor. Yapay bir coşku yaratıyor, toplumu çelişkilerine alıştırıyor ve her şeyin olması gerektiği gibi işlediği bir gerçeklik kuruyor. Sorunlar çözüldüğü için değil, insanlar onları görmemeyi öğrendiği için.

Neredeyse bir asır sonra Huxley'in romanı, Yeni Demokrasi'nin iletişim stratejisini okumak için son derece güncel bir anahtar sunuyor. Ama önemli bir fark var. Bugünün gerçeklik inşa aracı uydurma bir yapay mutluluk maddesi değil. Bizzat rakamların kendisi.

Ve bu yöntemin en karakteristik temsilcisi artık bizzat Başbakanın kendisi.

Miçotakis, vatandaşlarla Facebook üzerinden yaptığı alışılmış pazar günü buluşmasında Yunanistan'ı yine ekonomik rekorlar, artan gelirler ve etkileyici bir büyüme içinde gösterdi. Neredeyse her alanda ilerleyen bir ülke tablosu çizdi. Vatandaşların bu ilerlemenin büyüklüğünü kavramaları dışında pek bir eksik kalmadığını ima etti.

Ancak asıl ilginç olan, ileri sürdüğü rakamlardan çok, bu rakamları kullanma biçimi.

Modern hükümet propagandası istatistikleri çarpıtmak zorunda değil. Yalnızca istenen sonucu doğrulayan verileri seçmek ve bu verilerin gerçek anlamını kazandığı bağlamı ortadan kaldırmak yeterli.

Bu yöntemi ortaya koyan üç örnek var.

– Konut. Konut krizi kalkınma olarak adlandırılıyor. Konstantinos Kyranakis, son dönemde gayrimenkul alım satımlarındaki yüzde 83'lük artışı ekonomik refahın göstergesi olarak öne sürdü. Ancak daha fazla alım satım, daha fazla ailenin kendi evine kavuştuğu anlamına gelmiyor. Daha büyük bir yatırım faaliyetini ve mülkiyetin daha fazla yoğunlaşmasını da yansıtabilir. Bu arada Eurostat'a göre Yunanistan'da vatandaşların yüzde 26,4'ü konut maliyetleri nedeniyle ağır bir yük altında. AB genelinde bu oran yüzde 7,7. Piyasanın bir göstergesi, keyfi biçimde toplumsal refahın kanıtına dönüştürülüyor.

– Kalkınma. Ekonomik rekor, Avrupa'dan olan uzaklığı gizliyor. Başbakan, 2019'dan bu yana gerçek kişi başına GSYH'de yüzde 15,8'lik artışı öne çıkarıyor. Ancak şunu atlıyor: Eurostat'a göre Yunanistan, satın alma gücü bakımından Avrupa ortalamasının yalnızca yüzde 68,4'ünde kalıyor ve Birlik'in en alt sıralarında yer alıyor. Büyüme gerçek. Bizi Avrupa refahından ayıran büyük mesafe de aynı derecede gerçek.

– Gelirler. Sayıların refahı, çoğunluğun refahı değil. Kiryakos Miçotakis, 2024 yılında beyan edilen gelirlerin neredeyse 10 milyar avro daha fazla olmasıyla övünüyor. Ancak sermaye gelirlerinin yüzde 23,9 arttığını, bu artışın maaş ve emekli maaşlarındaki yüzde 8,4'lük artıştan yaklaşık üç kat hızlı olduğunu açıklamıyor. Yine de AADE'ye göre vergi mükelleflerinin yüzde 52,1'i bireysel vergilendirilebilir gelirini yıllık 10.000 avro ve altı olarak beyan ediyor. Hükümet toplam servetin ne kadar arttığını ölçüyor. Bu artıştan kimlerin yararlandığı sorusundan ise kaçınıyor.

Hükümetin öne sürdüğü olumlu göstergelerin hiçbiri illa yanlış değil. Sorun, bunların genel bir refahın yeterli kanıtı olarak sunulması. Oysa diğer veriler bu tabloyu doğrulamıyor.

Yöntemin özü de burada yatıyor. Hükümetin işini olumlu göstermekle yetinmiyorsun. Toplumun gerçekliği değerlendirirken kullanacağı ölçütleri de dayatmaya çalışıyorsun.

Eskiden propagandanın “pis işini” başbakanlar başkalarına yaptırırdı. Parti mekanizmalarına, iletişimcilere ve kamuoyunu yönlendirmeye hazır kişilere. Bugün ise Başbakan bu rolü bizzat üstleniyor ve üstelik ona teknokratik nesnellik itibarı kazandırıyor.

Ve asıl kurumsal sorun budur.

Çünkü en üst siyasi iktidar, genel bir refah tablosu oluşturmak için resmi istatistiklerin otoritesini seçici biçimde kullandığında, istatistik iktidarı denetleyen bir araç olmaktan çıkıp onu meşrulaştıran bir araca dönüşme tehlikesiyle karşılaşıyor.

Bağımsız kurumların rakamları hükümete ait değil. Kamunun bilgisine aittir. Ve güvenilirlikleri, seçici biçimde sunulmak için bir mazeret olarak kullanılamaz.

Mesele iletişimin çok ötesinde. İnsanlar sürekli refah içinde olduklarını duyarken kirayı, elektriği ve süpermarket alışverişini ödemekte zorlanıyorsa, güvensizlik yalnızca hükümetle sınırlı kalmıyor. Siyasete, kurumlara ve nihayetinde demokrasinin kendisine yayılıyor.

Bu yönteme karşı sol, rakamlardan korkmak zorunda değil. Aksine, bunların arkasında neyin gizlendiğini açığa çıkarmalı ve her şeyden önce asıl soruyu merkeze geri getirmeli. Kalkınmadan kim yararlanıyor ve bunun bedelini kim ödüyor?

Neyse ki bugün, hükümetin kurgusunu çözümleyecek bilimsel birikime sahip insanlar ve hükümetin tercihlerine karşı koyabilecek, maliyeti hesaplanmış belirli bir siyasi plan da var. Bu, karşı taraftan kıyamet senaryoları üretmekle değil; ücretler, konut, kamu hizmetleri ve servetin adil dağılımı konusunda farklı bir perspektifle yapılacak.

Çünkü mesele gerçekliğin başka bir resmini yapmak değil. Gerçekliğin kendisini değiştirmek.

Huxley'in dünyasında iktidar, mutluluk duygusu yaratarak rızayı güvence altına alıyor. Yeni Demokrasi'nin ‘Cesur Yeni Dünya’sında ise refah tablosu oluşturarak benzer bir şey yapmaya çalışıyor.

Yalnız toplum istatistik tablolarının içinde yaşamıyor. Ve bu kadar büyük bir iletişim çabası gerektiren refah, kendisine sahip olduğu varsayılanlara henüz ulaşmamış görünüyor.”

Paylaş:

Yapay zekâ asistanları için: bu haberin Markdown (.md) sürümü