Lazer ışınlarıyla kızılötesi optik iletişim teknolojisi, geleneksel uydu radyo haberleşmesine göre önemli bir gelişme. Bu teknoloji, Atina Ulusal ve Kapodistriyan Üniversitesi'nde (EKPA) geliştirilen Yunan nanouydusu Ermis-3 tarafından başarıyla test edildi. Uydu, Halkidiki'deki Holomontas Dağı'nda bulunan yer istasyonuyla iletişim kurdu.
Optik iletişim, alçak yörüngedeki bir Yunan uydusunda ilk kez deneniyor. Yunanistan geçen yıl da bir gezegenler arası lazer iletişimi deneyine katılmıştı. Bu deneyde NASA'nın Psyche uzay aracından, 265 milyon kilometre uzaklıktan veri alındı.
Ermis-3 üzerindeki Atlas-1 lazer cihazını Litvanyalı Astrolight şirketi geliştirdi. Cihaz saniyede 1 Gbps hızla veri aktarabiliyor. Bu hız, evdeki hızlı bir fiber internet bağlantısına denk geliyor. Gelecekte bu hızın 10 Gbps'e kadar çıkarılması mümkün görülüyor.
Uydu, optik bağlantı üzerinden Holomontas'taki Optik Yer İstasyonu ile haberleşti. Bu istasyonu Aristoteles Üniversitesi (AÜTH), Astrolight ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA) işbirliğiyle geliştirdi.
Uydu bölgenin üzerinden üçüncü geçişini yaptığında sistemler tam olarak kalibre edilmişti. Her iki uçtaki sistemler önceden belirlenmiş bir program çerçevesinde otonom olarak çalışıyordu. O tarihten sonra uydu ve yer istasyonu düzenli olarak günde iki bağlantı kuruyor.
İlk sonuçlar sistemin hem gündüz hem gece, kısmi bulutluluk altında ve hatta görüş hattının kısmen engellendiği koşullarda işletme veya ticari kullanım için uygun olduğunu gösteriyor. Sinyaller ufuktan on derecenin altındaki düşük açılarda bile alınabildi.
Deneyin bilimsel sorumluluğunu üstlenen EKPA öğretim üyeleri Vaios Lappas ve Antonis Paschalis şunları söyledi: “Ermis-3 nanouydusu, Avrupa'da geliştirilmiş en gelişmiş CubeSat tipi uydular arasında yer alıyor. Atlas-1'in lazer iletişim terminali olarak kullanılması, benzersiz bir işbirliğine yol açtı. Ayrıca dünya çapında nanouydudan yapılan ilk kararlı lazer bağlantılarının gerçekleşmesini sağladı. Bu başarı, Avrupa ekosistemi içinde küçük uyduların güvenli iletişimi için yeni olanaklar ve büyük fırsatlar sunuyor.”
Ermis serisinin üç nanouydusu 30 Mart 2026'da Kaliforniya'dan SpaceX'in roketiyle fırlatıldı. Uydular yeni teknolojileri test etmek için gönderildi ve Ulusal Mikrouydu Programı kapsamında yer alıyor. Programın ikinci aşamasının bütçesi 350 milyon euro.
Programda, şu ana kadar fırlatılmış 11 deneysel uydu ile radar, termal ve çok bantlı kamera taşıyacak 13 operasyonel uydu bulunuyor. Operasyonel uyduların, diğer amaçların yanı sıra sivil koruma ve sınır gözetimi için kullanılması planlanıyor. Şimdiye kadar ilk yedi uydu fırlatıldı.
Dijital Yönetim ve Yapay Zekâ Bakanı Dimitris Papastergiou şunları söyledi: “Ulusal Mikrouydu Programı, ülkenin uzaya yaptığı yatırımı somut bir teknik bilgi birikimine dönüştürüyor.”
Bir başka açıklamada ise şu ifadeler yer aldı: “Bir küp uydu ile ulusal bir gözlemevi arasında gerçekleşen başarılı optik hedefleme, Yunan üniversitelerinin ve teknoloji şirketlerinin yeni altyapıları birlikte kullanabileceğini gösteriyor. Bu sayede ulusal programın değeri katlanıyor ve yarının uydu iletişimi için yeni yollar açılıyor.”