Yunanistan, adalarındaki enerji ve su ihtiyaçlarını aynı anda karşılamak için yenilenebilir enerji, depolamalı hidroelektrik ve su arıtma teknolojilerini bir araya getiren bir sistemi test etmek üzere pilot bir çalışma başlatıyor.
Çevre ve Enerji Bakanlığı, 10 bin metreküp kapasiteli yüzen bir su rezervuarını pilot bir depolamalı hidroelektrik tesisinin ana bileşeni olarak inceliyor. 37.200 Euro bütçeye sahip olan projenin 2026 yılı sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.
Bu girişim, iki yıl önce Yunan adalarında yenilenebilir enerji, su depolama ve arıtma sistemlerini birleştiren hibrit projeler geliştirmek için duyurulan çok daha kapsamlı bir planı da yeniden gündeme taşıyor. Adaların Karbonssuzlaştırma Fonu'ndan bu geniş çaplı program için 200 milyon Euro ayrılmıştı, ancak proje henüz ihale aşamasına geçebilmiş değil.
Batarya Görevi Görebilecek Bir Rezervuar
Pilot çalışma, söz konusu rezervuar için hem geleneksel hem de yenilikçi çözümleri gerçek saha koşullarında test edecek.
Söz konusu yapı, tam ölçekli bir tesis için tasarlanan altyapının birebir küçültülmüş bir kopyası olarak inşa edilecek ve denizde test edilecek. Tam boyutlu inşaatlarda kullanılmak üzere tasarlanan; balastı kaldırmaya ve rezervuarın membranını katlamaya yarayacak vinçleri de bünyesinde barındıracak.
Test aşamasında bir pompa, boru hattı, tekne, vinç ve diğer gerekli destek ekipmanları kullanılarak rezervuarın mekanik işleyişi ve hidrostatik davranışı incelenecek. Buradaki temel amaç, altta yatan teknolojinin tasarlandığı şekilde çalışıp çalışamayacağını kanıtlamak.
Rezervuar, suyun hem içme suyu kaynağı hem de enerji depolama aracı olarak kullanılabileceği pilot bir depolamalı hidroelektrik sisteminin merkezinde yer alacak şekilde tasarlanıyor.
Bu konsept, özellikle yaz aylarında elektrik talebinin keskin bir şekilde arttığı ve su kaynaklarının mevsimsel yoğunlukla karşı karşıya kaldığı adalar için hayati bir önem taşıyor.
Sistem Nasıl Çalışacak?
Daha geniş kapsamlı bu konsept, yenilenebilir enerji kaynaklarını, özellikle rüzgar ve güneş enerjisini, depolamalı hidroelektrik ve su arıtma sistemleriyle birleştirmeyi temel alıyor.
Rüzgar türbinleri ve güneş panelleriyle üretilen elektrik, suyu pompalamak ve depolamak için kullanılacak. Depolanan bu su ise ihtiyaç duyulduğunda tekrar elektrik üretmek için devreye sokulacak.
Aynı zamanda, arıtma tesislerinde üretilen tatlı su, adalardaki artan içme suyu talebini karşılamada önemli bir rol üstlenecek.
Bu yaklaşım, daha önce Çevre ve Enerji Bakanlığı'nın eski yönetiminin planlamalarında kilit bir rol üstleniyordu. 2024 yazında, dönemin Çevre ve Enerji Bakanı Theodoros Skylakakis, Adaların Karbonssuzlaştırma Fonu'ndan 200 milyon Euro'nun yenilenebilir enerji, depolamalı hidroelektrik ve su arıtmayı birleştiren yeni hibrit projelere aktarılacağını duyurmuştu.
Söz konusu finansman, adaların enerji ve su sıkıntılarını aynı anda çözmeye yönelik bir çözüm olarak kamuoyuna sunulmuştu.
200 Milyon Euroluk Plan Beklemede
Kasım 2024'te Adaların Karbonssuzlaştırma Fonu'nun aktif hale getirilmesiyle birlikte, bu 200 milyon Euroluk bütçe yenilenebilir enerjiyi su arıtma ve depolamalı hidroelektrik sistemleriyle birleştiren projelerin planlarına dahil edildi.
Bu kaynağın, su kıtlığının ciddi bir sorun teşkil ettiği Kiklad Adaları başta olmak üzere diğer Ege adalarına yönlendirilmesi planlanıyordu.
Ancak ilk duyurudan iki yıl sonra, projelere yönelik ihale süreci henüz ilerletilemedi.
Yeni pilot çalışma, Yunanistan'ın Ulusal Kalkınma Programı kapsamında yer alan "İçme Suyu Temini ve Su Yönetimi" kategorisinden finanse ediliyor. Projenin temel amacı, daha geniş kapsamlı sistemi nihayetinde destekleyebilecek spesifik bir teknolojik çözümü araştırmak ve test etmek.
Dolayısıyla bu pilot proje, daha büyük çaplı ada altyapı programı hayata geçmeden önce yenilenebilir enerji, su depolama ve arıtma sistemlerini bir araya getiren bir yapının gerçek saha koşullarında sorunsuz çalışıp çalışmayacağını gösterecek somut bir test niteliği taşıyor.
