Yunanistan hükümeti tarafından sığınmacılara ücretsiz danışmanlık hizmeti sunmak üzere görevlendirilen avukatlar, belirli göçmenleri iltica başvurusu yapmaktan vazgeçirip ülkelerine dönmelerini sağlarlarsa nakit prim alacak. Benzer bir düzenleme İtalya'da da hayata geçirilirken, bu durum hukuk mesleğinin tarafsızlığı konusunda soru işaretleri yaratıyor.
2 Temmuz'da kamuoyuna duyurulan bir bakanlık kararına göre, hükümet adına çalışan ve sığınmacılara hakları konusunda ücretsiz danışmanlık yapan Yunan avukatlar, belirli ülkelerden gelen sığınmacıları başvuru yapmaktan vazgeçirmeleri halinde prim alabilecek.
Yunan haber platformu Ekathimerini'nin aktardığına göre, avukatlar, sığınma başvurusu yerine ülkesine dönmeyi tercih eden her göçmen için 250 euro (artı KDV) prim alacak. Bu, her bir hukuki danışmanlık vakası için ödenen 160 euroluk (artı KDV) standart ücrete ek olarak verilecek.
Avukatlara yönelik bu maddi teşvik, Göç, Maliye ve Adalet bakanlıklarının ortak kararıyla 30 Haziran'da Yunanistan Resmî Gazetesi'nde yayımlandı. Karar, parlamentonun ülkenin AB Göç ve İltica Paktı'na uyum süreci kapsamında kabul ettiği yeni iltica yasasının hükümlerini uygulamaya koyuyor.
Yasa, sığınmacılara başvurularının incelenmesi sırasında ücretsiz hukuki rehberlik sağlanmasını öngörüyor ve bu hizmetler ilk karar verilene kadar sunuluyor.
Yunanistan Göç ve İltica Bakanı Thanos Plevris, göçmen sayılarını düşürmeyi hedefliyor | REUTERS/Louiza Vradi
Tüm Göçmenlere Aynı Tavsiye Verilecek
Yeni yasa kapsamında sunulan ücretsiz hukuki hizmetler, iltica süreci, sığınmacıların hak ve yükümlülükleri, uyulması gereken son tarihler ve olumsuz kararlara itiraz hakkında bilgileri içerecek. Ancak verilen yardım genel nitelikte olacak ve her vakaya özel hukuki danışmanlık içermeyecek.
Ücretsiz hukuki danışmanlıktan yararlananlara, başvuru formlarının doldurulması veya iltica görüşmeleriyle ilgili herhangi bir konuda yardım sağlanmayacak. İltica şansı düşük olan vakalara, gönüllü geri dönüş programları hakkında da ücretsiz danışmanlık verilecek.
Ancak, kendi seçtikleri bir avukattan hukuki yardım alan başvuru sahipleri, bu ücretsiz hizmetten yararlanamayacak.
Yeni yasa ayrıca, ücretsiz hukuki hizmet sağlamak üzere atanan avukatların, iltica sürecinin daha sonraki aşamalarında aynı sığınmacıları ücretli olarak temsil etmelerine izin verilmeyeceğini belirtiyor.
'Güvenli' Ülkelerden Gelenlerin Sayısında Artış
Yunan hükümetine göre, bazı göçmenleri iltica sürecinden caydırmaya yönelik maddi teşvik, Yunanistan'a güvenli kabul edilen menşe ülkelerden gelen göçmen sayısındaki artışa yanıt olarak getirildi.
Bu kişiler genellikle iltica alma şansı düşük olanlardan oluşuyor. Ancak bu tür durumlarda olumsuz bir karar verilmesi birkaç ay sürebiliyor ve bu süre zarfında Yunan makamları bu göçmenlere barınma, yiyecek ve giyecek sağlamakla yükümlü oluyor.
Yeni AB Göç ve İltica Paktı kapsamındaki hızlandırılmış vakalar bile, iltica başvurusunun işleme aşamalarında 60 güne kadar kamu kaynağı gerektirebiliyor. Bu durum, özellikle tanınma oranı yüzde 20'nin altında olan menşe ülkelerden gelen kişileri etkileyecek.
Yunanistan, son aylarda bu tür ekonomik göçmenlerin sayısında, özellikle Mısır ve Bangladeş'ten gelenlerde artış olduğunu belirtiyor. Bu kişilerin koruma statüsü başvurularının reddedilme olasılığı yüksek.
2026'nın ilk altı ayında, 15.000'den fazla göçmen deniz yoluyla Yunanistan'a düzensiz giriş yaptı. Bunların çoğu, Akdeniz'i geçerek Kuzey Afrika kıyılarından Yunanistan'ın güneyindeki Girit adasına küçük teknelerle yolculuk etti.
2025 yılında yaklaşık 49.000 kişi hem kara hem deniz yoluyla Yunanistan'a düzensiz olarak girmeyi başardı.
Göçmenlerin çoğu nihayetinde Orta Avrupa'ya geçmeyi umarken, Yunanistan, İspanya ve İtalya ile birlikte AB'de göçmenlerin en çok giriş yaptığı ülkelerin başında geliyor.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin bir sonraki seçimlere kadar kontrolsüz göçe karşı duruşunu pekiştirmek için yaklaşık bir yılı kaldı | Fotoğraf: Riccardo Antimiani / ANSA
İtalya'da Benzer Düzenleme Avukatlar Arasında Bölünmeye Yol Açtı
Avukatları göçmen müvekkillerini ülkelerine dönmeye ikna etmeleri için teşvik eden benzer bir plan İtalya'da da uygulamaya konuyor. İtalyan hükümeti bu düzenlemeyi son güvenlik yasa tasarısına ekledi.
The Guardian'ın haberine göre, İtalyan planı kapsamında, yabancı uyruklu müvekkillerini gönüllü geri dönüşü kabul etmeye ikna eden avukatlar, her vaka için tahmini 615 euro prim alacak.
İtalya, 2026 yılı için bu ödemelere 246.000 euro ayırdı ve sonraki iki yıl için fon neredeyse iki katına çıkacak.
İtalya Ulusal Baro Konseyi planı eleştirerek, avukatların "tam özgürlük ve bağımsızlık içinde" müvekkilleri için mümkün olan en iyi sonucu elde etmekle yükümlü olduklarını ve hükümetin arzuladığı herhangi bir sonucu aramamaları gerektiğini belirtti.
