Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Dublin'den enerji krizi ve Ukrayna savaşına ilişkin net mesajlar verdi. Başbakan, Avrupa'da enerji maliyetlerinin düşürülmesini ve rekabet gücünü ile güvenliğini zayıflatan bağımlılıkların azaltılmasını istedi.
Başbakan aynı zamanda Avrupa müzakerelere katılmadan Ukrayna'da hiçbir barış anlaşmasının olamayacağını açıkça belirtti. Avrupa'nın nasıl temsil edilmesi gerektiğine dair de somut bir öneri sundu.
Dokuzuncu Avrupa Siyasi Topluluğu (AST) Zirvesi öncesinde konuşan Miçotakis, enerji özerkliği ihtiyacını süren Orta Doğu çatışması ve bunun yarattığı ekonomik belirsizlikle ilişkilendirdi. Ukrayna'da ateşkesi sağlamayı acil bir öncelik olarak tanımladı ve özellikle Karadeniz'de ticari gemicilik güvenliğinin korunmasının altını çizdi.
Enerji maliyetleri
Enerjinin Avrupa ekonomisinin karşı karşıya olduğu başlıca zorluklardan biri olduğunu söyleyen Miçotakis, Avrupa'nın üçüncü ülkelere bağımlılığını azaltmak için kendi üretim ve teknoloji kapasitesini geliştirmesi gerektiğinde ısrar etti.
Miçotakis şöyle konuştu: "Bence Avrupa ülkeleri, enerji maliyetlerini nasıl düşürebileceğimiz ve kendi kapasitemizi nasıl geliştirebileceğimiz konusunda ortak bir kaygı paylaşıyor. Rekabet gücümüzü ve gelecekteki güvenliğimizi zayıflatan bağımlılıkları azaltmalıyız."
Başbakan, Avrupa'nın kendi temiz enerjisini daha fazla üretmesi gerektiği üzerinde özellikle durdu. Bunun yanında kritik hammaddeler, uzay ve yapay zekâ alanlarındaki kapasiteyi de genişletmesi gerektiğini söyledi.
Yapay zekâ konusuna değinen Miçotakis, yarınki Avrupa Konseyi toplantısında bu konuya özel bir tartışma yapılmasını memnuniyetle karşıladı. Teknolojinin sunduğu büyük fırsatların, özellikle kontrolsüz gelişmesi halinde, aynı ölçüde büyük zorluklar ve tehditler de getirdiğini vurguladı.
Ukrayna için öneri
Ukrayna konusunda Miçotakis, barış görüşmelerinde Avrupa'nın temsiline ilişkin meseleyi gündeme getirdi. Avrupa kurumlarının kıtanın en önemli bazı ülkeleriyle birlikte süreçte yer almasını önerdi.
Görüşmelerde son dönemde kaydedilen ilerlemeye temkinli bir iyimserlikle yaklaştığını söyleyen Başbakan, Avrupa'nın hem savaşın sona erdirilmesinde hem de kendi güvenliğiyle ilgili kararlarda söz sahibi olması gerektiğini açıkça ortaya koydu.
Miçotakis, "Avrupa müzakere masasında yer almadan Ukrayna'da uzun vadeli bir barış anlaşması ya da elbette Avrupa'nın geleceğindeki güvenlik mimarisi hakkında hiçbir tartışma olamaz" dedi. Bu görüşün Avrupa Konseyi üyelerinin ortak tutumunu yansıttığına inandığını da ekledi.
Başbakan ayrıca Avrupa heyetinin bileşimine ilişkin somut bir öneri de ortaya attı.
Miçotakis, Avrupa liderleri arasında yarın yapılması planlanan görüşmeye atıfta bulunarak, "Kişisel görüşüm her zaman Avrupa kurumlarının, belki de Avrupa'nın en önemli ülkelerinden bazılarıyla birlikte temsil edilmesi yönünde oldu" dedi.
Miçotakis yine de ilk öncelik olarak ateşkesin sağlanmasını belirledi. Karadeniz'deki durumdan ve ticari gemilerin güvenliğinden özellikle endişe duyduğunu söyledi.
Bir deniz ülkesinin lideri olarak Karadeniz'de yaşananlardan özellikle endişe duyduğunu belirten Miçotakis, "Bir deniz ülkesinin lideri olarak, Karadeniz'de yaşananlar beni özellikle endişelendiriyor" dedi. Bu konuda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne yaptığı çağrıyı da hatırlattı. Çağrıda, ticari gemilere yönelik saldırıların dünya çapında durdurulması istenmişti.
Başbakan, önümüzdeki dönemde yapılması beklenen görüşmelerde ticari gemilerin korunmasını mutlak bir öncelik olarak tanımladı. Uzun vadeli bir barış anlaşmasından önce ateşkesin sağlanması gerektiğinde ısrar etti.
Kiryakos Miçotakis'in tam açıklaması:
"Bu, Avrupa Siyasi Topluluğu'nun dokuzuncu toplantısı. İlk toplantıyı hâlâ hatırlıyorum. Prag'da, Ukrayna'daki savaşın patlak vermesinden hemen sonra yapılmıştı. Ne yazık ki dört buçuk yıl sonra hâlâ Avrupa kıtasının kalbinde açık bir çatışmayla karşı karşıyayız.
Bu savaşı sona erdirmeyi amaçlayan görüşmelerde son zamanlarda kaydedilen ilerlemeyi not ediyor ve bu konuda temkinli bir iyimserliği koruyoruz. Ancak kesin olmak istiyorum ve Avrupa Konseyi'nin tüm üyeleri adına konuştuğuma inanıyorum: Avrupa müzakere masasında yer almadan, Ukrayna'da uzun vadeli bir barış anlaşması ya da elbette Avrupa'nın gelecekteki güvenlik mimarisi hakkında hiçbir tartışma olamaz.
Yarın bu katılımın hangi biçimde olması gerektiğini tartışacağız. Kişisel görüşüm her zaman Avrupa kurumlarının, belki de Avrupa'nın en önemli ülkelerinden bazılarıyla birlikte temsil edilmesi yönünde oldu.
Ancak ilk adım her zaman ateşkesin sağlanmasına odaklanmak olmalı. Bir deniz ülkesinin lideri olarak, Karadeniz'de yaşananlar beni özellikle endişelendiriyor.
Güvenlik Konseyi'ne ticari gemilere yönelik saldırılara karşı küresel bir ateşkes için de çağrı yaptım. Bu, önümüzdeki günler, haftalar ve aylarda yapılacak tüm görüşmelerde mutlak öncelikli bir alan.
Ülkemden, Yunanistan'dan çok uzakta, İrlanda'deyiz. Ancak Orta Doğu'da yaşanan ve önemli bir ekonomik belirsizliğe yol açan başka bir çatışmayı unutmamalıyız. Bu konu, bugünkü tartışmanın ikinci başlığı olan ekonomik dayanıklılıkla da bağlantılı.
Bence Avrupa ülkeleri, enerji maliyetlerini nasıl düşürebileceğimiz ve kendi kapasitemizi nasıl geliştirebileceğimiz konusunda ortak bir kaygı paylaşıyor. Rekabet gücümüzü ve gelecekteki güvenliğimizi zayıflatan bağımlılıkları azaltmalıyız.
İster enerji ithalatından ve Avrupa'nın kendi temiz enerjisini üretme ihtiyacından, ister kritik hammaddelerden, uzay kapasitelerinden ya da yapay zekâ alanındaki kabiliyetlerden söz edelim, bunların hepsi Avrupa'nın kendi kıtası içinde kendi kapasitesini geliştirmesi gereken alanlar.
Yarınki yapay zekâ tartışmasını da özellikle merakla bekliyorum. Avrupa Konseyi'nin bu konuya özel bir tartışma ayırmasını çok önemli buluyorum.
Yapay zekânın sunduğu fırsatlar büyük, ancak bu gerçekten dönüştürücü teknolojinin kontrolsüz gelişmesinin yarattığı zorluklar ve tehditler de aynı ölçüde büyük.
Bu nedenle Avrupa Konseyi'nin bu konuları yarın daha derinlemesine tartışmasını önemli buluyorum."
