Yunanistan-Kıbrıs elektrik kablosu projesi hassas bir diplomatik süreçten geçerken Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ve Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, bugün Lefkoşa'da yakın koordinasyon ve normallik izlenimi vermeyi tercih etti. Bunu yaparken iki hükümetin neredeyse tamamı aynı masanın etrafında toplanıyor. 4. Hükümetlerarası Zirve'ye toplam 24 bakan ve bakan yardımcısı katılıyor. Zirve, elektrik bağlantısının Türkiye'nin itirazlarının merkezinde durduğu bir dönemde gerçekleşiyor.
Toplantı, Atina ve Lefkoşa'nın memnuniyetle karşıladığı deniz tabanı etütlerinin yeniden başlamasından birkaç gün sonra yapılıyor. Aynı zamanda Kıbrıs'ın başkentinde hükümet üyelerinin bu kalabalık katılımı, iki tarafın büyük enerji projesindeki zorlukların iş birliğinin önünü kapatmasına izin vermeyeceğini ve tüm alanlarda iş birliğini ilerletme niyetini ortaya koyuyor.
Fransa'nın rolü
Miçotakis ile Hristodulidis arasındaki özel görüşmede elektrik kablosunun öncü bir rol oynaması bekleniyor. Etütlerin yeniden başlaması havayı iyileştirdi; ancak Türk iddialarından kaynaklanan zorluklar hiçbir şekilde ortadan kalkmış değil.
Fransa'nın daha aktif katılımı da son gelişmelere katkı sağladı. Dublin'deki ardışık toplantılar, Emmanuel Macron'un kişisel ilgisi ve Fransız şirketi Nexans'ın projede yer alması, Paris'in rolünü güçlendirdi. Atina ve Lefkoşa için hedef, bu ivmeyi korumak, çalışmaların sürmesini sağlamak ve bağlantı projesinin Avrupa boyutundan daha fazla yararlanmak.
İki liderin gündeminde Kıbrıs meselesi de var. Ayrıca Lefkoşa'nın Yunanistan ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin diplomatik açıklaması da ilgi çekiyor. Kıbrıs hükümet sözcüsü, konunun gündemde yer almadığını açıkça belirtirken her kararın Atina ile yakın koordinasyon içinde alınacağını yineledi. Özenle seçilmiş bu açıklama, Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) konusundaki çözülmemiş meseleyi açık bırakıyor, ancak hemen bir adım atılacağına dair beklenti yaratmıyor.
İki hükümet
İki hükümetten çok sayıda bakanın katılımı, Atina ve Lefkoşa'nın bugünkü zirveye verdiği önemi gösteriyor. Yunanistan Başbakanı'na 13 bakan ve bakan yardımcısı eşlik ederken Kıbrıs tarafında 11 hükümet yetkilisi zirvede yer alıyor.
Yunan heyetinde Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis ve Devlet Bakanı Akis Skertsos'un yanı sıra Mihalis Hrisohoidis, Yorgos Floridis, Sofia Zakaraki, Lina Mendoni, Domna Mihailidu, Olga Kefalogianni, Dimitris Papastergiu ve Evangelos Tournas bakanlar olarak bulunuyor. Bakan yardımcıları Marios Themistokleus, Kostas Karagunis ve Stefanos Gkikas da heyette yer alıyor.
Sembolik önemin ötesinde program, bir dizi paralel bakanlar düzeyinde toplantıyı da içeriyor. Yapay zekâ ve sivil koruma ana öncelikler arasında yer alırken görüşmeler sağlık, eğitim, denizcilik, turizm ve dijital hizmetleri de kapsıyor. Bunlar, iki ülkenin 2023'te kurulan mekanizma çerçevesinde zaten iş birliği geliştirdiği alanlar.
Yunanistan'ın 2027'nin ikinci yarısında yürütmesi planlanan AB Konseyi dönem başkanlığına hazırlık da programda önemli bir yer tutuyor. Atina bu konuda Lefkoşa'nın son dönemdeki deneyiminden yararlanıyor.
Zirve, anlaşmaların imzalanmasıyla, bir ortak bildirinin yayımlanmasıyla ve iki liderin açıklamalarıyla sona erecek.
Elektrik kablosu söz konusu olduğunda ise dikkatler sonraki adımlara odaklanmaya devam edecek. Bu adımlar arasında etütlerin sürdürülmesi, projeye Avrupa desteği ve en önemlisi Atina ile Lefkoşa'nın Türk itirazlarını nasıl yöneteceği bulunuyor.