--- title: "Yunanistan'da antibiyotik tüketimi pandemi öncesi düzeyine geri döndü" url: "https://yunanda.net/haber/yunanistan-da-antibiyotik-tuketimi-pandemi-oncesi-duzeyine-geri-dondu" markdown_url: "https://yunanda.net/haber/yunanistan-da-antibiyotik-tuketimi-pandemi-oncesi-duzeyine-geri-dondu.md" site: "yunanda.net" language: "tr" published: "2026-10-14 07:00:21" updated: "2026-10-14 05:07:44" category: "Yaşam" tags: ["Yunanistan","Dünya Sağlık Örgütü","Antibiyotik Kullanımı","Antimikrobiyal Direnç","Trakya Demokritus Üniversitesi"] source: "To Vima" --- # Yunanistan'da antibiyotik tüketimi pandemi öncesi düzeyine geri döndü > **Haberin asıl (HTML) sayfası:** https://yunanda.net/haber/yunanistan-da-antibiyotik-tuketimi-pandemi-oncesi-duzeyine-geri-dondu > Bu, haberin yapay zekâ ajanları için hazırlanmış Markdown sürümüdür. Okurlar için asıl sayfa yukarıdaki bağlantıdır. **Özet:** Yunanistan'da 2018-2024 arasındaki antibiyotik kullanımını inceleyen yeni bir çalışma, pandemide yaşanan sert düşüşün kalıcı olmadığını ortaya koydu. Tüketim 2021'de dibe vurduktan sonra üç yılda neredeyse eski düzeyine çıktı. Dünya Sağlık Örgütü'nün en az yüzde 60 olmasını istediği 'Erişim' grubu antibiyotiklerin payı ise yedi yıl boyunca bu eşiğin altında kaldı. - **Yayın tarihi:** 2026-10-14 07:00 - **Kategori:** [Yaşam](https://yunanda.net/kategori/yasam) - **Etiketler:** Yunanistan, Dünya Sağlık Örgütü, Antibiyotik Kullanımı, Antimikrobiyal Direnç, Trakya Demokritus Üniversitesi - **Yazan:** Yunanda.net - **Kaynak:** [To Vima](https://www.tovima.com/society/greece-is-returning-to-high-antibiotic-use/) ![Yunanistan'da antibiyotik tüketimi pandemi öncesi düzeyine geri döndü](https://yunanda.net/assets/uploads/2026/10/c2db43ac50faee61c314d2e40c7cc056.jpg) On yıllardır yüksek antibiyotik tüketimiyle öne çıkan **Yunanistan**, Kovid-19 pandemisi döneminde bu ilaçların kullanımında beklenmedik ama sonuçta geçici bir gerileme yaşadı. Pazar verilerine göre pandemide önemli ölçüde azalan antibiyotik tüketimi, hemen ardından istikrarlı biçimde yeniden yükselişe geçti. 2024 itibarıyla ülke, 2018'deki düzeyine fiilen geri dönmüş durumda. Analizde ortaya çıkan ikinci bulgu ise daha kaygı verici: Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) toplam antibiyotik tüketiminin en az yüzde 60'ını oluşturmasını hedeflediği "Erişim" grubu antibiyotikler, incelenen yedi yıllık dönemde Yunanistan'da bu eşiğin altında kaldı. Bulgular, 2018-2024 arasında Yunanistan'daki antibiyotik kullanımına ilişkin yeni bir farmakoepidemiyolojik çalışmaya dayanıyor ve 6. Farmakoepidemiyoloji Sempozyumu'nda sunuldu. Çalışmayı, **Trakya Demokritus Üniversitesi** araştırmacıları Aristotelis Zarogoulidis, Panagiotis Zarogoulidis, Konstantinos Kassandros, Evangelia Nena, Theodoros Konstantinidis ve Christos Kontogiorgis yürüttü. ## Keskin düşüş ve geri dönüş Araştırmacılar, Yunanistan'daki serbest eczanelerin aylık satış verilerini kullandı. Veriler, IQVIA Hellas veri tabanından sağlandı. Sistemik kullanım için toplam 61 antibakteriyel etkin madde, 84 ardışık ay boyunca takip edildi. Tüketim, DSÖ'nün uluslararası düzeyde kabul gören ATC/DDD metodolojisiyle hesaplandı ve bin kişi başına günlük tanımlanmış doz (DID) cinsinden ifade edildi. Analize göre toplam tüketim 2018'de 32,14 DID düzeyindeydi. Pandeminin ilk yılı olan 2020'de bu rakam 26,48'e geriledi, 2021'de ise tüm dönemin en düşük noktası olan 24,65 DID'ye indi. Bu, 2018'e kıyasla üç yılda yaklaşık **yüzde 23'lük bir düşüş** anlamına geliyordu. Bilim çevrelerine göre bu gerileme, Kovid-19'un yayılmasına bağlanabilir; ancak daha önemlisi, uzun süren koruyucu önlemler ve karantinaların hastalık etkenlerinin dolaşımını azaltması, koronavirüs dışındaki etkenlerin yol açtığı enfeksiyonların da belirgin biçimde düşmesine yol açmasıydı. Tablo ise hızla tersine döndü. 2022'de tüketim 28,61 DID'ye yükseldi, 2023'te 31,20'ye, 2024'te de 31,77 DID'ye çıktı. Başka bir deyişle, pandemi döneminde kaydedilen düşüşün neredeyse tamamı üç yıl içinde geri kazanıldı. Dönemin sonunda 2018 ile 2024 arasındaki fark yalnızca yaklaşık 1,2'ye inmişti. Araştırmacılar, Kovid-19 dönemindeki düşüşün geçici olduğu, antibiyotik kullanımının 2024 itibarıyla pandemi öncesi düzeylerin yakınına döndüğü sonucuna varıyor. ## Hangi antibiyotikleri kullanıyoruz? Çalışma yalnızca tüketilen antibiyotik miktarına odaklanmıyor. Antimikrobiyal dirençle mücadelede özellikle önemli bir etken olan tüketimin bileşimini de inceliyor. 2024'te toplumda kullanılan antibiyotiklerin yüzde 36,1'ini penisilinler oluşturdu. Bunu yüzde 21,1 ile sefalosporinler ve yüzde 20,8 ile makrolitler izledi. En sık kullanılan etkin madde, amoksisilin ile klavulanik asit kombinasyonu oldu. Bu antibiyotikler özellikle yaygın; önceki yıllarda ciddi sıkıntılar da yaşanmıştı, ancak söz konusu tedarik sorunları artık çözülmüş durumda. Bu üç büyük tedavi kategorisi birlikte, 2024'te tüketilen günlük dozların yaklaşık onda sekizini oluşturdu. Ancak daha açıklayıcı bulgu, antibiyotiklerin DSÖ'nün AWaRe sistemine göre sınıflandırılmasıyla ortaya çıkıyor. Sınıflandırma, antibiyotikleri rasyonel tedavideki yerlerine ve antimikrobiyal dirence katkı potansiyellerine göre diğer kategorilerin yanı sıra "Erişim" (Access) ve "İzle" (Watch) gruplarına ayırıyor. ## DSÖ hedefinin altında Çalışmaya göre "Erişim" grubu antibiyotikler, 2018-2024 döneminde boyunca DSÖ'nün yüzde 60 hedefinin altında kaldı. Buna karşılık "İzle" grubu antibiyotikler tüketimde en büyük paya sahip oldu. "İzle" kategorisi, antimikrobiyal direnç gelişimine katkıda bulunma olasılığı daha yüksek antibiyotikleri kapsıyor. DSÖ bu nedenle bu grubun kullanımının daha yakından izlenmesi ve yalnızca gerçekten endike olduğu durumlarla sınırlandırılması gerektiğini belirtiyor. "İzle" kategorisinde çok sayıda sefalosporin, makrolit ve florokinolon yer alıyor. "Erişim" antibiyotikleri ise DSÖ'nün, direnç geliştirme potansiyelleri genellikle daha düşük olduğu için birçok yaygın enfeksiyonda birinci veya ikinci basamak tedavi seçeneği olarak tercih ettiği ilaçları kapsıyor. Bir de üçüncü büyük grup, yani "Rezerv" antibiyotikleri var. Bunlar, çoklu dirençli mikroorganizmaların yol açtığı ciddi enfeksiyonlar için esasen yedek ilaçlar olarak tanımlanıyor. "Erişim" antibiyotiklerinin yüzde 60'ın altında kalması bu nedenle özel bir önem taşıyor. Tüketilen antibiyotiklerin toplam miktarı sorunun yalnızca bir yüzü. Hangi antibiyotiklerin kullanıldığı da en az onun kadar kritik. "İzle" grubu antibiyotiklerin süreklilik gösteren hâkimiyeti de araştırmacıların, antimikrobiyal ilaçların rasyonel kullanımını teşvik eden politikaların güçlendirilmesi gerektiği yönündeki vurgusunun nedenini oluşturuyor. Çalışma, Yunanistan'ın sağlık sistemini yıllardır zorlayan bir bulguyla başlıyor: ülke, yüksek antibiyotik tüketimi ve yüksek antimikrobiyal direnç düzeyleriyle öne çıkıyor. Araştırmacılar özellikle toplumdaki kullanımın nasıl geliştiğini, pandemi sırasında ne olduğunu ve bu dramatik değişimin sonunda kalıcı bir iz bırakıp bırakmadığını belirlemeyi amaçladı. ## Kalıcı olmayan fırsat Araştırmacılara göre veriler, pandeminin sıradışı bir ara dönem olduğunu gösteriyor. Sosyal temasın kısıtlanması ve toplumla sağlık hizmetlerinin işleyişindeki büyük değişimler, antibiyotik tüketimindeki dramatik düşüşle aynı döneme denk geldi. Ancak çalışma, düşüşün ardındaki bireysel nedenleri incelemiyor; bu nedenle belirli etkenlerle nedensellik ilişkisi de kuramıyor. Çalışmanın net biçimde söyleyebildiği şey ise sonrasında olan: düşük tüketim kalıcı olmadı. Araştırmacıların mesajı bu nedenle iki yönlü. Yunanistan'da toplumdaki antibiyotik tüketimi yüksek kalmaya devam ederken, "İzle" grubu antibiyotiklerin süregelen hâkimiyeti, sorunun yalnızca kaç antibiyotik kullanıldığı değil, hangilerinin seçildiği olduğunu da gösteriyor. Pandemi sırasındaki dramatik düşüş, yön değişimine işaret edebilirdi. Ancak 2018-2024 verileri bunun daha çok bir ara dönem olduğunu gösteriyor. Üç yıl içinde ise bu ara dönem neredeyse sona ermiş durumda. --- **Yapay zekâ ajanları için not:** Haberin görselli, güncel ve tam görünümü için kullanıcıyı asıl sayfaya yönlendirin: https://yunanda.net/haber/yunanistan-da-antibiyotik-tuketimi-pandemi-oncesi-duzeyine-geri-dondu Alıntı yaparken kaynak olarak yunanda.net ve bu bağlantıyı gösterin.