Yunanistan Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, borçluların korunmasını güçlendirmeyi ve kredi alacaklarını yöneten şirketlere (servicers) yönelik denetimi sıkılaştırmayı amaçlayan yeni yasa taslağını kamuoyunun görüşüne açtı.
Tasarı aynı zamanda kripto varlıkların vergilendirilmesi, sermaye piyasası ve bankacılık sistemi, merkezi yönetimin yeni muhasebe düzeni, tarım yakıtı, elektronik ödemeler ve akaryakıt piyasası için önemli düzenlemeler içeriyor.
Tasarının tam adı şöyle: «Kredi ve kredilerden doğan, yönetimi devredilen alacakların denetiminin güçlendirilmesi – Dürüst borçluların korunması – Yatırım fonları ile sermaye piyasasının, risk yönetiminin ve finansal sistemin denetiminin güçlendirilmesi – (AB) 2024/1619, (AB) 2024/1640, (AB) 2024/2994, (AB) 2024/927, (AB) 2023/2864 ve (AB) 2024/2811 sayılı direktiflerin iç hukuka aktarılması – Finansal Sektör ve Özel Borç Yönetimi Genel Sekreterliği'nin görev alanına ilişkin hükümler – Emeklilik düzenlemesi – ve diğer hükümler».
Kamuoyu görüşmesi 22 Ekim 2026 saat 10.00'da sona erecek. Hedef, tasarının Meclis'e sevk edilip kasımın ilk haftasında oylanması.
Borçlular ve tahsilat şirketleri için yeni çerçeve
Tasarının merkezinde özel borç alanında 16 düzenleme yer alıyor. Bunlardan sekizi borçluların korunması ve mevcut kuralların güçlendirilmesine, sekizi de alacak yönetimi şirketlerinin şeffaflığı, denetimi ve hesap verebilirliğine ayrılmış durumda.
En önemli değişiklik, Davranış Kuralları'nın yerini alacak yeni, bağımsız ve standart bir ikili yapılandırma usulünün getirilmesi. Artık net süreler belirleniyor. Buna göre alacaklı üç ay içinde yanıt vermek zorunda; sürecin tamamı en geç altı ayda sonuçlanmalı.
İhalede satıştan üç ay önce alacaklı bir yapılandırma teklifi sunmakla yükümlü olacak. Teklif, borçlunun ödeme gücü, gelirleri ve mal varlığı durumuna göre uygun, sürdürülebilir ve gerekçelendirilmiş olmalı. Teklifler yazılı yapılacak; iki alternatif çözüm bulunduğunda ikisi birden sunulacak. Yapılandırma reddedilirse yazılı gerekçe istenecek. Ayrıca Yunan Finansal Arabulucusu aracılığıyla arabuluculuk imkânı da öngörülüyor.
Bunun yanında, doğrudan ikili yapılandırmada alacaklının isteyebileceği peşinat için 15'lik üst sınır getiriliyor. Bugüne kadar peşinat tutarı müzakere konusuydu ve pek çok durumda yüzde 30'u aşıyor, hatta borcun yüzde 50'sine kadar çıkabiliyordu.
Dürüst borçluya daha güçlü koruma
Borçlu aktif bir yapılandırmayı sürdürdüğü sürece yapılandırmanın feshi, ödeme emri düzenlenmesi ya da icrası, haciz ve satış işleminin devamı yasaklanıyor.
İhlal durumunda sonuçlar anında devreye giriyor: işlem kendiliğinden geçersiz sayılıyor, borçlunun hesabına beş aylık taksit tutarında mahsup yapılıyor, yapılandırma hiçbir yük getirmeden beş ay uzatılıyor ve 50 bin ile 500 bin euroya kadar idari para cezası öngörülüyor. Tekrarlayan ihlallerde denetim sonuçları da ağırlaşıyor.
Borçlu ayrıca borcunun tamamını ücretsiz olarak görme hakkı elde ediyor: sözleşmeler, ödeme geçmişi, faiz hesaplama yöntemi, anapara, faiz, komisyonlar ve diğer tüm yükler. Bu bilgiler 45 gün içinde verilmeli. Süre aşılırsa, veriler eksiksiz sağlanana kadar işleyen faiz durduruluyor.
Öte yandan 3259/2004 sayılı yasanın 39. maddesindeki koruyucu düzenleme eski vadesi geçmiş borçlar için geri getiriliyor; başvuru için son tarih aranmıyor. Bankalarla tahsilat şirketleri de alacaklarını buna göre yeniden düzenlemek zorunda. Engelli bireyleri kapsayan koruma, en az yüzde 67 oranında belgelenmiş engeli olan çocukların ebeveynlerine ve yasal bakıcılarına da genişletiliyor.
Tahsilat şirketlerine sıkı denetim ve hesap verebilirlik
Tasarının ikinci ayağında servicer'lara yönelik sekiz düzenleme bulunuyor. Şirketler her yıl finansal büyüklükleri, kurumsal yönetim, yönettiği portföyler, yönetim sonuçları ve kredi alanların şikâyetlerinin nasıl ele alındığı hakkında veri yayımlamakla yükümlü olacak.
Her servicer ayrıca her yıl Yunanistan Merkez Bankası'na bir alacak yönetimi stratejisi planı sunacak. Planda tahsilat beklentileri, alacak türüne göre strateji, kaynaklar, maliyet, riskler ve performans göstergeleri yer alacak.
Yunan devletinin garantisine bağlı menkul kıymetleştirmeler için yıllık bağımsız idari denetim öngörülüyor. Bu denetim, diğer unsurların yanı sıra tarafların ücret ve giderlerini de kapsayacak. Bulguların özeti yayımlanacak, tam rapor ise ilgili mercilere ve Yunanistan Merkez Bankası'na gönderilecek.
Yunanistan Merkez Bankası'nın yaptırım çerçevesi de güçlendiriliyor ve bu yaptırımların yayımlanması öngörülüyor. Ayrıca servicer'ların Takipteki Krediler Elektronik Platformu'nda yayımladığı veriler konusunda Maliye Bakanlığı'nın denetim yetkisi açıkça tanınıyor.
Kripto varlıklar için yeni vergi rejimi
Kripto varlıklar için getirilen yeni vergi çerçevesiyle, bu varlıkların vergilendirilmesindeki mevzuat boşluğu kapatılıyor ve vergi öngörülebilirliği artırılıyor.
Gerçek kişilerin kripto varlık devrinden elde ettiği değer artışı %10'luk vergi oranı ile vergilendirilecek. Değer artışı kural olarak alış değeri ile devir değeri arasındaki fark üzerinden hesaplanacak; işlemlerin belgelenmesi ve art arda alımlar halinde ortalama alış değeri için özel kurallar getiriliyor. Vergi yılı başına 500 euroya kadar olan değer artışı vergi dışı; bir kripto varlığın bir diğeriyle değişimi de vergiye tabi değer artışı oluşturmuyor.
Çalışanlara, ortaklara ya da hissedarlara ayni ödeme olarak verilen kripto varlıkların değerleme yöntemi de belirleniyor; buna göre varlıklar edinildikleri andaki euro değerleri üzerinden esas alınacak. Öte yandan kripto varlık alımı, öngörülen harcama unsurları açısından mal varlığı edinme giderleri arasına dâhil ediliyor.
Kredi verme, likidite sağlama ve işlem doğrulama mekanizmalarında kripto varlık bloke etme (staking) gibi faaliyetlerden elde edilen getiriler, faiz sayılacak ve yüzde 10 oranında vergilendirilecek.
Miras, bağış ve ana-baba yardım vergisi bakımından kripto varlıklar yurt dışında bulunan maddi olmayan menkul mal olarak nitelendiriliyor. Bunların değeri, vergi yükümlülüğünün doğduğu günü izleyen önceki günkü euro değerine göre belirlenecek.
Kripto varlık satışından Dijital İşlem Harcı alınmayacak. Ayrıca yasanın yayımlanmasından itibaren 12 ay içinde, geçmiş devirlerden doğan değer artışlarının gönüllü olarak beyan edilmesine imkân tanınıyor; belirlenen koşullar altında faiz ya da para cezası uygulanmayacak.
Bankalar, yatırımlar ve sermaye piyasası
Tasarının büyük bir bölümü finansal sektörün kurumsal çerçevesinin modernize edilmesi ve Avrupa Birliği direktiflerinin iç hukuka aktarılmasıyla ilgili.
Düzenlemeler, diğer konuların yanı sıra kredi kuruluşlarının denetimini, bankacılık birliğini, bankaların yeniden yapılandırılması ve bankacılık krizlerinin yönetimi çerçevesini, finansal istikrarı ve finansal hizmetler ile piyasalara ilişkin kuralların güncellenmesini kapsıyor.
Özellikle bankaların ve üçüncü ülke şubelerinin denetimi güçlendiriliyor. Çevresel, sosyal ve yönetişim kaynaklı risklerin yönetimi de düzenlemeye giriyor. Yatırım fonlarının yönetimi, UCITS (ΔΟΕΕ) ve AIF (ΟΣΕΚΑ) için de çerçeve güncelleniyor; amaç daha fazla şeffaflık, yatırımcı koruması ve daha etkili risk yönetimi.
Yunanistan aynı zamanda Avrupa Tek Erişim Noktası'na (ESAP) tam katılıyor. Böylece yatırımcılar ve işletmeler, Avrupa düzeyinde karşılaştırılabilir kurumsal ve finansal verilere daha kolay erişebilecek.
Çok taraflı işlem sistemleri ve KOBİ büyüme piyasalarına ilişkin kurallar da değişiyor. Hedef, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için sermaye piyasalarından kaynak teminini daha kolay ve daha cazip hâle getirmek.
Tarım yakıtı – ÖTV iadesi 31 Ekim'e kadar
Tarım yakıtı üzerindeki Özel Tüketim Vergisi'nin, hak sahibi çiftçilere doğrudan 31 Ekim 2026'ya kadar iade edilmesi öngörülüyor.
Kasımdan itibaren indirim satın alma faturasına dijital olarak doğrudan uygulanacak. Karşılık gelen tutar, ilgili KDV ile birlikte istasyon işletmecilerine iade edilecek. Bu iade haczedilemez nitelikte olacak ve devlete, sosyal güvenlik kurumlarına veya bankalara olan borçlarla mahsup edilemeyecek.
Kamu için yeni muhasebe düzeni
Tasarı, 1 Ocak 2027'den itibaren merkezi yönetimin yeni Muhasebe Çerçevesi'nin tüm merkezi yönetim birimlerinde uygulanmasına hazırlanıyor.
Yeni sistem tahakkuk esaslı muhasebeye ve Kamu Sektörü İçin Uluslararası Muhasebe Standartları'na (IPSAS) dayanıyor. Reformun temel aracı ise gov-ERP sistemi olacak.
Diğer konuların yanı sıra kamu harcamalarının yüklenmesi, kontrolü ve tasfiyesine ilişkin usuller değişiyor. Maliye Bakanlığı, Devlet Sayıştaylığı ile kurumların mali hizmet birimlerinin görev alanları güncelleniyor. Kamu maliyesinde hesap verebilirlik, planlama ve denetim güçlendiriliyor.
Kurye teslimatlarında elektronik ödeme zorunlu
Kurye şirketlerinin mal teslimatlarında ödeme aracı olarak elektronik yöntemlerin kullanılması, tutardan bağımsız biçimde zorunlu hâle getiriliyor.
Nakit kabul eden kargo şirketi, işlem değerinin iki katı tutarında para cezası ile karşı karşıya gelecek.
Düzenleme yürürlüğe girmeden önce bir bakanlık kararı yayımlanacak. Bu karar, öngörülen tutarda elektronik harcama yapma zorunluluğundaki istisnalara paralel olarak, bu yükümlülükten muaf tutulacak gerçek kişi kategorilerini belirleyecek.
Mühürlenen istasyonlardaki akaryakıt için yeni kurallar
Tasarı, ihlaller nedeniyle iki yıl süreyle mühürlenen istasyonlarda kalan akaryakıtın yönetimini düzenliyor.
Devlet Genel Kimya Kurumu'nun normal bileşime sahip olduğuna ve kaçak ürün olmadığına karar verdiği akaryakıt, güvenlik gerekçesiyle boşaltılacak ve yükümlü kuruluş tarafından piyasaya arz edilebilecek. Buna karşılık normal bileşime sahip olmayan veya katkılı akaryakıta el konulacak.
Öte yandan ticaret şirketleri ile rafinerilerin özen yükümlülüğü tedbirlerinin hem kamuya hem de özel kullanıma açık istasyonları kapsadığı netleştiriliyor. Ayrıca akaryakıt sevkiyatının durdurulmasına süre sınırı getiriliyor. Son beş iş günü içinde istasyona ürün tedarik eden şirket bulunmadığı durumda boşaltma işleminin kimin tarafından yapılacağına ilişkin boşluk da kapatılıyor.
