Yunanistan'da doğum oranları alarm verici seviyelere düşmeye devam ediyor. Cureus tıp dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırma, Yunanistan'daki genel doğurganlık hızının 1956'dan 2024'e kadar olan sürecini mercek altına aldı. Ulusal çapta yapılan bu devasa analiz, ülkedeki demografik krizin boyutlarını gözler önüne seriyor.
Araştırmacılar Chrysi Christodoulaki, Nikolaos Vlachadis, Charalampos Theofanakis, Rafaela Panagopoulou, Ioanna Petrakou, Dimos Sioutis, Nikolaos Machairiotis ve Periklis Panagopoulos'tan oluşan ekip, Helenik İstatistik Kurumu'nun (ELSTAT) resmi verilerini inceledi. 15-44 yaş arası kadın nüfusu ve yıllık canlı doğum sayıları üzerinden hesaplanan verilere göre, Yunanistan nüfusunun uzun vadeli üreme dinamikleri ve sosyoekonomik dönüşümü net bir şekilde ortaya kondu.
Veriler, 1956 ile 1980 yılları arasında doğurganlık hızında kademeli bir düşüş yaşandığını gösteriyor. Ancak bu dönemde iki tarihi zirve dikkat çekiyor: 1959 yılında bin kadın başına 81.6, 1967 yılında ise 80.7 canlı doğum kaydedildi. 1980'lerden itibaren ise düşüş hız kazandı. 1980-1989 yılları arasında yıllık yüzde değişim oranı eksi 4.7'ye ulaşırken, 1989-1999 döneminde bu oran eksi 1.2 olarak ölçüldü.
Yunanistan'da doğum oranlarında 1999 ile 2009 yılları arasında kısa süreli bir toparlanma yaşandı ve yıllık artış oranı yüzde 2.1 olarak gerçekleşti. Ancak bu iyimser tablo kalıcı olmadı. 2009'dan itibaren yeniden başlayan düşüş dalgası, 2024 yılında tarihi bir düşük seviyeye ulaştı. 2024 yılında bin üreme çağındaki kadın başına sadece 39.4 canlı doğum gerçekleşti. Bu durum, 2009 yılına kıyasla doğum oranlarında yüzde 25'lik devasa bir gerileme anlamına geliyor.
Son dönemdeki bu keskin düşüş iki ayrı evrede yaşandı. 2009-2013 yılları arasında yıllık düşüş oranı eksi 3.7 olurken, 2013-2021 yılları arasında nispi bir istikrar dönemi yaşandı. Ancak 2021-2024 yılları arasında düşüş yeniden hızlanarak yıllık eksi 5.0 seviyesine ulaştı.
Araştırma, bu düşüşün arkasındaki nedenleri de mercek altına aldı. 2009-2024 yılları arasındaki genel düşüşün yaklaşık yüzde 70'i doğrudan doğurganlık oranlarının azalmasından, kalan yüzde 30'luk dilimi ise üreme çağındaki kadınların yaş kompozisyonundaki değişikliklerden kaynaklandı. Uzmanlar, 2009-2021 döneminde düşüşün çoğunun kadınların yaş dağılımındaki değişimlerden etkilenirken, 2021-2024 döneminde asıl belirleyici faktörün doğurganlığın bizzat kendisindeki düşüş olduğunu vurguluyor.
Yaşa göre standartlaştırılmış veriler de benzer bir tablo çiziyor. 1956-1963 yılları arasında istikrarlı bir seyir izleyen oranlar, 1963-1967 arasında artış gösterse de 1967'den 1999'a kadar sürekli geriledi. 1999-2009 arasındaki toparlanmanın ardından 2009-2013 ve 2021-2024 dönemlerinde tekrar sert düşüşler yaşandı.
Araştırmacılar, Yunanistan'ın neredeyse yedi on yıldır süren demografik kanamanın 2024 yılında tarihi bir rekor kırarak en düşük seviyeye ulaştığını belirtiyor. 1999-2009 arasındaki geçici toparlanmaya rağmen, son 15 yıldır devam eden bu olumsuz tablonun temelinde hem doğurganlık oranlarındaki kalıcı düşüş hem de üreme çağındaki kadın nüfusunun yaş yapısındaki olumsuz demografik dönüşümler yatıyor.
