ATİNA – Yunanistan'da doğum sayıları modern tarihin en düşük seviyesine geriledi. Bu durum, ülkenin giderek kötüleşen demografik yapısını gözler önüne sererken, ekonominin, iş gücünün ve sosyal güvenlik sisteminin uzun vadede nasıl etkileneceğine dair yeni endişeleri de beraberinde getirdi.
Yunanistan İstatistik Kurumu'nun (ELSTAT) yayımladığı son verilere göre, 2025 yılında ülkede 65 bin 594 canlı doğum kaydedildi. Bu rakam, 2024'teki 68 bin 467 doğuma kıyasla yüzde 4,2'lik bir düşüş anlamına geliyor. Veriler, on yıllardır süren ve doğumların ölümleri karşılamakta yetersiz kaldığı eğilimin devam ettiğini ortaya koyuyor. Bu durum, nüfusun giderek yaşlanmasına ve azalmasına yol açıyor.
Demograflar, son verilerin Yunanistan'ın en acil uzun vadeli sorunlarından birini daha da belirginleştirdiğini söylüyor. ELSTAT verilerinin analizine göre, yıllık doğum sayıları son yirmi yılda çarpıcı bir şekilde azalırken, doğum ve ölüm arasındaki fark da giderek açılıyor. Mevcut eğilimler devam ederse, Yunanistan'ın önümüzdeki on yıllarda nüfus kaybı yaşamaya devam etmesi ve bunun da geniş kapsamlı ekonomik ve sosyal sonuçlar doğurması bekleniyor.
Bu etkiler ülke genelinde şimdiden görülmeye başlandı. Özellikle kırsal bölgelerde okul kayıtları düşüyor, sınıflar birleştiriliyor ve köyler yaşlanıyor. Genç nüfus, daha iyi fırsatlar arayışıyla ya büyük şehirlere göç ediyor ya da yurt dışına çıkıyor.
Demografik gerileme bir anda olmadı. Yunanistan'ın uzun süren mali krizi sırasında yaşanan ekonomik belirsizlik, yüksek işsizlik ve azalan hane gelirleri, birçok gencin evlilik ve ebeveynliği ertelemesine neden oldu. Aynı zamanda, borç krizinin ardından yaşanan göç dalgasıyla on binlerce genç profesyonel ülkeyi terk etti ve bu da ülkenin en üretken yaş grubundaki nüfusunu azalttı.
Yunanistan ekonomisi son yıllarda istikrar kazanmış olsa da, doğum oranları aynı yolu izlemedi.
Uzmanlar, devam eden düşüşü ekonomik ve sosyal faktörlerin bir kombinasyonuna bağlıyor. Artan yaşam maliyeti, yükselen konut fiyatları ve kiraları, istikrarlı iş bulma zorluğu ve geleceğe dair belirsizlik, birçok genç çiftin aile kurmasını engelliyor. Aynı zamanda, Yunanların ilk çocuk sahibi olma yaşı da giderek yükseliyor ve bu da genellikle daha küçük aileler anlamına geliyor.
Genç ebeveynler pratik zorluklarla da karşılaşmaya devam ediyor. Kamuya ait kreşlerin sınırlı sayıda olması, aile destek hizmetlerinin yetersizliği ve kariyer ile çocuk yetiştirmeyi dengelemenin zorluğu önemli engeller arasında yer alıyor. Birçok kadın için annelik, mesleki ve mali sonuçlar doğurmaya devam ediyor ve bu da çocuk sahibi olma kararını etkiliyor.
Demografik gerileme yalnızca büyük şehirlerle sınırlı değil. Yunanistan'ın birçok bölgesinde, genç nesillerin taşınması ve yaşlı nüfusun yerinde kalmasıyla nüfus kaybı hızlanıyor. Bazı topluluklarda azalan öğrenci sayıları, okulların birleştirilmesine veya kapatılmasına yol açarak, değişen demografik yapının toplumsal etkisini gözler önüne seriyor.
Sonuçlar ekonomiye de yansıyor. Çalışma çağındaki nüfusun azalması, iş gücü piyasasına giren kişi sayısının düşmesi anlamına gelirken, emekli sayısı artmaya devam ediyor. Bu durum, Yunanistan'ın emeklilik sistemi ve sağlık hizmetleri üzerinde giderek artan bir baskı oluşturuyor. Ekonomistler, daha küçük bir iş gücünün gelecekteki ekonomik büyümeyi sınırlayabileceği ve ülkenin üretim kapasitesini azaltabileceği uyarısında bulunuyor.
Demografik gerileme, ekonomik etkilerinin ötesinde, bölgesel kalkınmayı, sosyal uyumu ve ülke genelindeki toplulukların uzun vadeli canlılığını etkileyen stratejik bir sorun olarak görülüyor.
Ardışık hükümetler, doğum oranlarını artırmak için doğum yardımları ve genişletilmiş aile ödenekleri gibi önlemler hayata geçirdi. Bu girişimler ailelere ek destek sağlasa da, birçok uzman mali teşviklerin tek başına bu eğilimi tersine çevirmeyeceğini savunuyor.
Bunun yerine, genç yetişkinlerin Yunanistan'da aile kurmasını kolaylaştıracak daha geniş kapsamlı, uzun vadeli bir stratejiye ihtiyaç olduğunu belirtiyorlar. Bu tür önlemler arasında uygun fiyatlı konutlara daha fazla erişim, istikrarlı ve iyi ücretli işler, genişletilmiş kreş hizmetleri, aileler için vergi teşvikleri ve kariyer ile aile sorumluluklarını dengeleyen ebeveynleri daha iyi destekleyen iş yeri politikaları yer alıyor.
ELSTAT'ın son verileri, demografi uzmanlarının yıllardır yaptığı uyarılara bir yenisini ekliyor: Yunanistan'ın nüfus gidişatı, sürekli bir politika ilgisi gerektirecek. On yıllardır süren doğum düşüşünü tersine çevirmek kolay olmasa da, analistler eğilim ne kadar uzun sürerse, bunun ülke ekonomisi, sosyal hizmetleri ve gelecekteki kalkınması üzerindeki etkilerini hafifletmenin de o kadar zorlaşacağını söylüyor.
