Lise öğrencilerine «Büyüyünce ne olmak istiyorsun?» sorusu sorulduğunda en çok tercih edilen meslekler ağırlıklı olarak girişimcilik ve yönetimle ilgili alanlar oluyor. Teknik işler ise öğrencilerin ilgi listesinin en sonunda yer alıyor. Yalnızca «teoloji ve pastoral hizmet» ile «doğa ve tarım» kategorileri bunun da altında kalıyor.
Bu bulguları, kariyer danışmanlığı şirketi Orientum'un kurucu ortağı Spyros Michaloulis, Prodexpo 2026 fuarındaki konuşmasında paylaştı.
Sunumun başlığı «Who will build the future of real estate?» (Gayrimenkulün geleceğini kim inşa edecek?) idi. Bu tür büyük kongrelerde sunum başlıklarının İngilizce olması yaygın bir uygulama. Amaç, Yunanistan'ın gayrimenkul piyasasında iş yapmaya gelen yabancı yatırımcıların da konuyu anlayabilmesi.
Teknik meslekler tercihlerin en dibinde
Prodexpo'da sunulan veriler, Orientum'un 2022-2024 yılları arasında yürüttüğü kapsamlı bir ulusal mesleki ilgi araştırmasına dayanıyor. Araştırmada 23.373 lise öğrencisi yer aldı. Horizon mesleki yönlendirme testi kapsamında öğrencilerden 38 meslek kategorisi arasından hangilerinin kendilerini daha çok, hangilerinin daha az ilgilendirdiğini 1 ile 10 arasında bir ölçekte değerlendirmeleri istendi. 7 ve üzeri puan alan meslekler «yüksek ilgi» grubuna girdi.
Danışmanın değerlendirmesine göre gençlerin yanıtları, Yunanistan'daki inşaat sektörünün geleceği konusunda endişe yaratıyor.
Teknik işler 36. sırada yer aldı ve öğrencilerin yalnızca yüzde 2,52'si bu alana yüksek ilgi gösterdi. Lojistik 33. sırada, inşaat 31. sırada, turizm ve konaklama 30. sırada, makine mühendisliği ise 24. sırada yer aldı.
İlk sırada yer alan girişimcilik ve yönetimin ardından ilk beşte danışmanlık ve psikoloji, spor ve araştırma geliyor.
Mesleki yönlendirmede cinsiyet uçurumu
Orientum'un araştırmasındaki erkek ve kız öğrencilerin yanıtları, cinsiyet kalıp yargılarının meslek seçiminde de etkili olmaya devam ettiğini gösteriyor.
Teknik meslekler alanında uzmanlaşmak isteyen bir kız öğrenci bulmak için en az 200 öğrenciye sormak gerekiyor. Bu oran yüzde 0,53. Söz konusu oran, 38 meslek kategorisi arasındaki en düşük oran.
İnşaat ve makine mühendisliği, araştırmaya katılan kız öğrencilerin yalnızca yüzde 4,3'ünün ilgisini çekiyor.
Erkek öğrencilerde durum farklı. Teknik meslekler, yönetim ve girişimcilikle karşılaştırıldığında yine daha az tercih ediliyor. Ancak bu alanın küçük de olsa sabit bir kitlesi var. Araştırmaya katılan erkek öğrencilerin yaklaşık yüzde 5'i teknik işlerde uzmanlaşmaya yüksek ilgi gösteriyor.
Erkek öğrencilerin tercih listesinin en sonunda ise estetik ve yaratıcılık alanındaki meslekler yer alıyor. Bu alana yüksek ilgi gösteren erkek öğrenci oranı yalnızca yüzde 1,67.
Prodexpo 2026 tanıtım notunda belirtildiğine göre, Orientum'un kurucu ortağı sorunun bir kısmını gençlerin gerçek meslek seçenekleri hakkında yetersiz bilgilendirilmelerine ve kararlarını hâlâ etkileyen kalıp yargılara bağladı. Michaloulis, «Yalnızca iş yeri yaratmak yetmiyor, gençlerin bu işleri seçmek istemesini de sağlamamız gerekiyor» diye vurguladı. Şirketleri, öğrencilerle daha okul çağında temas kurmaya çağırdı.
Araştırmalar iş gücü piyasası hakkında ne söylüyor
Lise öğrencilerinin inşaat sektörüne, özellikle de teknik işlere olan ilgisindeki düşüş, işgücü açıklarını ele alan araştırmalarda da görülüyor.
IOBE'nin inşaat sektörü üzerine 2025 yılında yaptığı bir araştırma, sektörde çalışanların sayısının 2026 yılında 236.000'e çıkabileceğini tahmin ediyor. Bu rakam, 2024 yılındaki 210.000 kişiye göre 26.000 kişilik bir artış anlamına geliyor.
Ancak Yunanistan İstatistik Kurumu ELSTAT'ın en son resmi verileri, IOBE'nin iyimser tahminini doğrulamıyor. 2026'nın ikinci çeyreğinde inşaat sektöründe çalışanların sayısı 185.600 olarak kaydedildi. Bu rakam, 190.600 olan birinci çeyreğe göre hafif bir gerileme gösteriyor.
Sektördeki istihdam son yıllarda görece istikrarlı seyrediyor. Rakamlar yaklaşık 180.000-190.000 iş arasında dalgalanıyor. Kriz dönemine göre belirgin bir toparlanma görülse de sayılar 2008 öncesindeki tarihi zirvelerin hayli uzağında. O dönemde sektörde 350.000-380.000 kişi çalışıyordu.
Genel olarak inşaat sektörü, 4,414 milyon çalışanla ülkenin toplam işgücünün yüzde 4,2'sini oluşturuyor.
Gençler inşaattan yüz çeviriyor
IOBE araştırmasında, Yunanistan'ın genç çalışanların inşaat sektöründeki payı bakımından AB-27 ülkeleri arasında sonuncu olduğu belirtiliyor.
2023'te 15-24 yaş arası gençler, inşaat sektöründeki çalışanların yalnızca yüzde 3,3'ünü oluşturdu. 2008'de bu oran yüzde 9,5'ti. AB-27 ortalaması yüzde 7,9, Yunan ekonomisinin genelindeki ortalama ise yüzde 4,6.
Aynı araştırmaya göre en çok talep görecek meslekler şunlar: Ustalar, elektrikçiler, sürücüler, beton santrali denetçileri, iş makinesi operatörleri ve kaynakçılar.
Panhelen Teknik Şirketler Birliği ΣΑΤΕ'nin üyeleri üzerinde yaptığı bir araştırma ise dağıtım ağlarında çalışan elektrik-direk ekipleri, vinç operatörleri, toprak işleri operatörleri, demirciler, beton işçileri ve elektrik kaynakçıları alanlarında açık olacağını öngörüyor. ΣΑΤΕ, teknik mesleklerin toplumun tercihleri arasında hâlâ üst sıralarda yer almadığını, oysa ücretlerin belirgin biçimde iyileştiğini vurguluyor.
Ancak inşaat işçilerinin ödediği ağır can bedeli düşünüldüğünde gençlerin bu sektörü tercih etmemesi hiç de şaşırtıcı değil. ΟΣΕΤΕΕ'nin bağımsız araştırmasına göre, Yunanistan'da yaşanan ölümlü iş kazalarının neredeyse dörtte biri inşaat sektöründe gerçekleşiyor. Bu sektör, tarımsal meslekler ile birlikte en tehlikeli meslek kolu olmayı sürdürüyor.
