Atina ve Selanik, Yunanistan'daki konut krizinin merkezinde yer alıyor. Çevrimiçi tartışmaların ve şikâyetlerin neredeyse tamamı ülkenin en büyük kentlerindeki yükselen kiralara odaklanıyor. Ancak küçük kasabalarda ve kırsal bölgelerde ev arayan insanların da aynı mali ve psikolojik baskılarla karşılaştığı çoğu zaman göz ardı ediliyor.
Özellikle son yıllarda ev bulmak, Yunanistan'ın neredeyse her posta kodunda yaşanan yorucu bir süreç haline geldi. Ancak işin içine evcil hayvanlar girince durum daha da karmaşıklaşıyor.
Kiralar, ücret artışlarının çok üzerinde bir hızla yükseliyor. Kira fiyat endeksi 2025'te yüzde 10 arttı. Bu arada kiracıların yaklaşık 10'da 6'sı gelirinin yüzde 40'ından fazlasını konut için harcıyor.
Zaten bunaltıcı bir finansal ortamda köpek ya da kedi sahibi olmak, olası kiracılar kira sözleşmesini, kirayı ya da dairenin durumunu konuşma fırsatı bulamadan çoğu zaman dışlanma nedenine dönüşüyor.
Yunan düşünce kuruluşu diaNEOsis'in 2022'de yaptığı bir ankete göre Yunanlıların yüzde 43'ü evcil hayvan sahibi olduğunu söylüyor. Avrupa Evcil Hayvan Gıdası Sanayi Federasyonu'nun (FEDIAF) verileri ise Yunan hanelerinin yüzde 14'ünde en az bir köpek, yüzde 13'ünde en az bir kedi bulunduğunu gösteriyor.
Başka bir deyişle, bir ev sahibi “evcil hayvan kabul edilmez” dediğinde, potansiyel kiracıların önemli bir kısmını otomatik olarak dışarıda bırakmış oluyor. Bu da oldukça büyük bir pazar.
“Evcil hayvan sahiplerinin sayısı çarpıcı biçimde arttı. Artık milyonlarca insandan söz ediyoruz”, diyen Yunan Hayvan Refahı Derneği müdürü Liana Alexandri, TO BHMA'ya konuştu.
Peki insanlar hayvanlarla yaşamaya bu kadar alışmışken, ev sahipleri neden giderek evcil hayvan sahiplerine “hayır” diyor?
“Bizi kabul ederlerdi ama kedimizi değil…”
Eleni D. (44), yaklaşık 10 yıldır yurt dışında yaşıyordu. Eşiyle birlikte, karların çoğu zaman ulaşımı zorlaştırdığı ya da imkânsız hale getirdiği Amerika Birleşik Devletleri'nin soğuk kışlarını geride bırakarak Yunanistan'a dönmeye karar verdi.
İlk planları, ayaklarının üzerinde durabilecekleri “iş bulup kendi dairemizi kiralamaya hazır hissedene kadar” ailesinin Korint'teki evinde kısa bir süre kalmaktı.
Ailesinin evinde kısa bir süre olarak planlanan kalış, sonunda iki buçuk yıla uzadı. Zaman, herkesin mali durumuna göre farklı akan öznel bir kavram.
“İş bulduk ama ev bulamadık. Makul fiyatlı bir yer bulduğumuzda ev sahipleri kedimizi istemiyordu”, diye anlatıyor Eleni TO BHMA'ya. Mükemmel ev gibi görünen yerin heyecanının nasıl hızla hayal kırıklığına dönüştüğünü de hatırlıyor.
“Epey aradıktan sonra bir tanıdığımız, sakin bir bölgede yalnızca birkaç daireden oluşan bir apartmandan bahsetti. Kira 450 euroydu. Bu fiyat Korint için bile şimdi oldukça düşük sayılıyor. Harika bir fırsat olduğunu düşündük, aradık ve ev sahibiyle yüz yüze görüşmek için randevu ayarladık.
Daireyi gördük ve çok heyecanlandık. Ama kedimiz olduğunu söyler söylemez, bunu kabul etmesinin hiçbir yolu olmadığını söyledi. Alerjisi olduğunu ve bizim iki kat üstümüzde yaşadığı için bundan etkileneceğini belirtti. Güldük, teşekkür edip çıktık.”
Eleni ve eşi aramaya devam etti, ancak hem uygun fiyatlı hem de evcil hayvan kabul eden bir daire bulmak son derece zordu. Sonunda, ihtiyaçlarını karşılayan ve kedilerini tutmalarına izin veren bir yer için önemli ölçüde daha fazla para ödemek zorunda kaldılar.
Ev sahipleri genellikle hasar, koku, gürültü ve apartmandaki diğer sakinlerle olası anlaşmazlıklar konusunda endişelerini dile getiriyor. Eleni'ye göre bunlar “evcil hayvanı olmayan bir kiracının da aynı kolaylıkla yol açabileceği sorunlar”.
“Tek söylediği evcil hayvan kabul edilmediğiydi”
Dimitris N. (30), üniversite yıllarından beri Atina'da yaşıyordu, ancak başkentten uzun bir süre uzaklaşmak istiyordu. Bu nedenle Korint'teki Agioi Theodoroi'de bir ev aramaya başladı ve her gün işe gidip gelmeyi planladı. Daha fazla huzur ve sessizlik karşılığında daha fazla yolculuk yapmaya hazırdı.
Ancak arayışı zor geçti.
“Bölge aradığım şeye uygundu, çünkü Atina'ya yakın. Ama artık her yerde kiralar fahiş seviyede. Asıl sorunum ise evcil hayvanım olmasıydı.
İhtiyaçlarıma uygun bir daire görece çabuk buldum, ama ev sahibi kararlıydı: kedimi istemiyordu. Bana tek söylediği hayvan kabul etmediğiydi. Başka bir yer bulmakta çok zorlandım. Köpeği olan biri için bunun ne kadar zor olduğunu hayal bile edemiyorum”, diyor.
Bu örnekler, ne konut piyasasının ne de mevzuatın kolayca çözemeyeceği bir sorunu ortaya koyuyor. Yasal çerçeve, “evcil hayvanlar ve sahipleri artık korunuyor” yönündeki yaygın kanıdan çok daha karmaşık.
4830/2021 sayılı Yasanın 15. maddesi, hayvan refahı kurallarına, sağlık düzenlemelerine ve sessiz saat şartlarına uyulması koşuluyla, arkadaşlık hayvanlarının her konutta tutulmasına açıkça izin veriyor.
Apartmanlarda bina yönetmelikleri evcil hayvanları tamamen yasaklayamaz, ancak daire başına hayvan sayısını üçle sınırlayabilir. Köpek ve kedilerin ayrıca mikroçiplenmesi ve Ulusal Arkadaşlık Hayvanları Kaydı'na kaydedilmesi gerekiyor.
Sorun büyük şehirlerin dışında daha da ağır
Alexandri, olgunun giderek yaygınlaştığını doğruluyor. Bunu hem Atina'da hem de ülkenin geri kalanında, özellikle başkent dışında gündelik bir gerçeklik olarak tanımlıyor.
“Yeni yasa, hayvanların tutulmasını yasaklayan eski bina yönetmeliklerinin önüne geçiyor”, diye açıklıyor. Yasanın işleyişindeki çelişkiye de dikkat çekiyor.
“Yine de sonuçta ev sahibinin isteğine kalıyor. Şöyle diyebilirler: ‘Hayır, hayvan istemiyorum. Yasadışı bir şey yapmıyorum; sadece evi kiralamayı reddediyorum.’”
Dolayısıyla karar büyük ölçüde mülk sahibinin takdirinde kalıyor.
“Kulağa garip gelse de bu sorun Atina'yı ve diğer büyük şehirleri değil, kırsalı daha fazla etkiliyor”, diye vurguluyor Alexandri.
“Hayvan Refahı Derneği'ne başvuran vakaların çoğu büyük kentsel merkezlerin dışından geliyor. Geçenlerde bir subay ve eşi çaresizlik içinde bizi aradı. Bana şöyle dedi: ‘Büyük bir mücadeleden sonra sonunda bir ev bulmayı başardık, ama köpeğimizi yanımıza alamıyoruz.’
Kentsel merkezlerde insanlar biraz daha bilinçli ve bilgi düzeyi daha yüksek.”
