Yunanistan'ın gizli kalmış yarımadası Lakonya'da, Parnon Dağı'nın eteklerinde yer alan Vamvakou, bir zamanlar yüzlerce kişinin yaşadığı hareketli bir köydü. İncir, ceviz, ot ve zeytin yetiştiren çiftçilerle dolu olan bu şirin yerleşim, yıllar içinde göç ve ekonomik kriz nedeniyle neredeyse boşaldı. 2019 yılına gelindiğinde köyde sadece 9 kişi kalmıştı. İşte tam o sırada, kökleri bu köye dayanan beş arkadaş bir canlanma hayali kurmaya başladı. Bu fikir, 2018 yılında Stavros Niarchos Vakfı'nın (SNF) kritik desteğiyle hayata geçirilen 'Vamvakou Revival' (Vamvakou Canlandırma) girişimiyle şekillendi. SNF'nin sağladığı hibe sayesinde ekip, köyü sürdürülebilirlik, ortak bilgi paylaşımı ve yerel kimliğe dayalı yeni geçim kaynaklarının merkezi haline getirdi.
Geleneksel taş evler restore edilerek ziyaretçilere otantik konaklama seçenekleri sunuluyor. Yerel bir sakinin adını taşıyan 'Ruga of Vamvakou' büyüleyici bir misafirhane olarak hizmet verirken, 'Magnolia' ise unutulmaz manzaralara sahip bir dağ evi olarak öne çıkıyor. Her iki konaklama yeri de Vamvakou'nun köklerine bağlı kalıyor. Gerçek bir yerel deneyim için ise köyün geleneksel kafe ve lokantası olan ve adını dağ fonundan alan 'Parnonas'ı ziyaret edebilirsiniz.
Bu dönüşüm sadece fiziksel değil, aynı zamanda derin bir toplumsal değişimi de beraberinde getirdi. Yeni atölye çalışmaları, etkinlikler ve el sanatları pazarları, yerel halkı ve ziyaretçileri bir araya getirerek Vamvakou'yu yaratıcılığın ve mirasın iç içe geçtiği canlı bir merkeze dönüştürdü.
Georgios Zarkadis/ShutterstockBugün Vamvakou'da 30'un üzerinde kişi yaşıyor. 30 yıl aradan sonra köyde iki bebek dünyaya geldi. Bu da buraya kök salmış bir geleceğin vaadini güçlendiriyor. Köy, tarım sektörünü geliştiriyor, çevredeki yerel üreticileri, yetiştiricileri ve zanaatkarları destekliyor. 'Parnon Poèma' aracılığıyla yerel halk ve ziyaretçiler, sürdürülebilir uygulamaları onurlandıran bal, fındık, süt ürünleri, zeytinyağı ve hamur işleri gibi yöresel ürünleri satın alabiliyor.
Vamvakou Experience Festivali, Dağ Koşusu ve hafta sonu konserleri gibi yıllık etkinlikler, bir zamanlar sessiz olan bu kasabaya enerji katıyor ve ziyaretçi çekiyor. Uzak köylerin sık sık yok olduğu bir dünyada Vamvakou, yaşayan bir örnek teşkil ediyor. SNF destekli canlandırma projesi, tarım, turizm, teknoloji ve kültür alanlarındaki girişimlere mentorluk, altyapı ve ağ kurma desteği sağlıyor.
Burada keşfedilecek çok şey var. Vamvakou'nun üzerindeki kayalıklarda gizlenmiş Agia Kyriaki mağara manastırı, ışık ve efsanelerle dolu. Çobanların bölgede gizemli bir parıltı görmesi üzerine inşa edilen bu vahşi, incir ağaçlarıyla kaplı sığınak, Osmanlı döneminde bir sığınak haline gelmiş. Manastır, toplara, gerilla baskınlarına ve yüzyılların sırlarına tanıklık etmiş. Vamvakou'ya kısa ve manzaralı bir araba yolculuğu mesafesindeki Karytaina ise yemyeşil ormanların arasında gizlenmiş, zamanın yavaşladığı ve geleneğin hüküm sürdüğü, günlerce dolaşmak isteyeceğiniz pitoresk bir taş köy.
Vamvakou'ya seyahat planlamak için en iyi başlangıç noktası Atina. Atina Uluslararası Havalimanı'ndan (ATH) kiralık bir araçla yaklaşık iki buçuk saatlik manzaralı bir yolculuk sizi bekliyor. Kıyı ovaları ve zeytinliklerden geçip Parnon Dağı'nın yemyeşil yamaçlarına doğru ilerleyen bu yolculukta, Tripoli ve Korint gibi kasabaları geçeceksiniz. Yol kenarındaki kafelerde mola vermek ya da kartpostallık manzaraların keyfini çıkarmak mümkün. Daha konforlu bir seçenek olarak havalimanından Vamvakou'ya özel bir servis de ayırtabilirsiniz. Bu seçenek biraz daha pahalı olsa da, üç saatten kısa sürede kapıdan kapıya hizmet sunuyor.
İster kestane ormanları, ister dinamik topluluklar, agro-turizm, tarih ya da yürüyüş parkurları ilginizi çeksin, Vamvakou eski dünyanın sıcaklığı ile yeni dünyanın amacının şiirsel bir karışımını sunuyor. Canlandırılmış bir köyden çok daha fazlası olan Vamvakou, kırsal dönüşüm için bir model oluşturuyor ve Yunanistan ile ötesindeki diğer unutulmuş hazinelere yol gösteriyor.
