Yunan hükümeti, savunmasız insanların bir gece uyumak için ellerinden gelen her bedeli ödemesinin önüne geçmek amacıyla yeni bir yasa hazırlıyor. Düzenleme ayrıca konut olarak kullanılan dairelerin resmi olmayan, aşırı kalabalık yatakhanelere dönüştürüldüğü apartmanlardaki aileleri korumayı hedefliyor. Bu tür dairelerde yaşayan diğer sakinlerin günlük hayatı da bozuluyor.
Yurttaş Koruma Bakanı Michalis Hrisohoidis'in açıkladığı yasa tasarısı, konut amaçlı kullanılan mülklerde bireysel yatak ya da uyku alanlarının sistemli biçimde ticari olarak sunulmasını yasaklayacak. Tasarı aynı zamanda yasa dışı alt kiralamayı da hedef alıyor.
Bu düzeni işletenlere ya da kolaylaştıranlara, bilerek evlerini bu amaçla kullanılmasına izin veren ev sahiplerine para cezası ve diğer yaptırımlar getirilecek.
Girişim, Atina merkezindeki dairelerin onlarca kişiye geçici uyku alanı olarak kiralanmasıyla ilgili tekrarlayan şikayetlerin ardından geldi. Bu kişilerin birçoğunu yoksulluk içinde yaşayan göçmenler oluşturuyor. Yetkililer, önlemin böyle düzenlemelere mecbur kalan insanları cezalandırmayı değil, istismarı ve güvensiz konaklamayı önlemeyi amaçladığını söylüyor.
Fiyat listesi: Sandalye 10, yatak 20 euro
Diğer sakinlerden gelen şikayetler üzerine sık sık müdahale eden polis memurları ve halk sağlığı müfettişleri, gecelik konaklama için adeta bir fiyat listesi ortaya çıkardı.
Bildirildiğine göre bir sandalyede uyumanın bedeli 10 euro, yatağın bedeli ise 20 euro. Tek gece için bile yatak çok daha pahalıya veriliyor. Banyo imkanından yararlanmak isteyenlerden ayrıca ücret alınıyor.
Birçok durumda aynı uyku alanı, kişilerin ödeme gücüne göre gündüz ve gece farklı kişilere kiralanıyor. Bazı evsizler aynı dairede arka arkaya iki geceyi bile karşılayamıyor.
Önerilen cezalar bu koşullarda yatanlara değil, düzenlemeden kâr sağlayanlara uygulanacak. Bu kişiler istismarın mağduru sayılıyor.
Hrisohoidis, tasarıya yöneltilen eleştirilere de yanıt verdi. Hükümetin, göçmen aileler dahil diğer savunmasız sakinleri etkileyen gerçek bir sorunla uğraştığını vurguladı.
Yetkililerin tespit ettiği geçici yatakhanelerin çoğu Atina merkezindeki apartmanlarda bulunuyor. Bu binalar çoğu zaman, kendileri de göçmen olan ailelerin yaşadığı evlerin hemen yanında yer alıyor.
Yurttaş Koruma Bakanlığı yetkilileri, komşu hanelerin yaşayacağı sonuçlara ilişkin bir dizi soru gündeme getirdi.
Bakanlık yetkilileri şöyle dedi: “Yabancılar gece gündüz binaya sürekli girip çıkarken aileler ve çocukları ne kadar güvende? Gürültü hiç bitmezken sakinler ertesi gün işe gitmeden önce nasıl huzurla uyuyabilir? Tek bir dairede 30, 40 hatta daha fazla kişi tıkış tıkış yaşarken sağlıkları nasıl korunabilir?”
Yasadaki boşluk
Önerilen düzenleme, hükümetin Yunan mevzuatında resmi olmayan uyku tesislerine ilişkin önemli bir boşluk olarak tanımladığı durumu kapatmayı amaçlıyor.
Ağırlıklı olarak Atina'da görülen bu uygulama, bireysel yatakların ya da uyku alanlarının sistemli biçimde kiralanması anlamına geliyor. Bazen kapsül konaklamayı andıran düzenlerle yapılıyor ve çoğunlukla yasa dışı alt kiralama yoluyla gerçekleşiyor.
Bu tesisler genellikle ruhsatlı konaklama yerlerine uygulanan sağlık, yapı ve turizm düzenlemelerine uymadan faaliyet gösteriyor.
Önerilen yasal çerçeveye göre başlıca sorunlar şunlar:
Halk sağlığı ve güvenlik riskleri: Yeterli havalandırması, hijyen tesisi ya da acil çıkışı olmayan mülklerde aşırı kalabalık.
Yaşam koşullarının bozulması: Sürekli değişen tanımadık kişiler, mahalle yaşamının bozulması, gürültü ve daimi sakinlerin yaşadığı güvensizlik duygusu.
Vergi kaçakçılığı ve haksız rekabet: Ruhsatsız konaklama sağlayıcılarının vergi yükümlülüklerinden kaçarak, lisanslı oteller ve düzenlenmiş kısa süreli konaklama işletmeleriyle rekabet etmesi.
Düzenlemenin yasaklayacakları
Yeni hükümler, konut olarak resmi biçimde belirlenmiş mülklerde bireysel yatak ya da uyku alanlarının sistemli biçimde ticari olarak kiralanmasını, alt kiralanmasını veya başka şekillerde devredilmesini yasaklayacak.
Daha somut olarak, önerilen çerçeve üç temel tanım içeriyor.
1. Yasaklanan faaliyet: Planlama düzenlemeleri kapsamında konut olarak belirlenmiş mülklerde, konaklama ya da dinlenme amacıyla bireysel yatak ya da uyku alanlarının herhangi bir yolla sistemli biçimde kiralanması, alt kiralanması veya sunulması.
2. Yatak ya da uyku alanı: Bireysel bir uyku ya da dinlenme yeri sağlamak amacıyla yapılmış her türlü tesis. Yataklar, ranza yatakları, şilteler ve diğer amaca yönelik yapılar bu kapsama giriyor.
3. Uyku alanlarının sistemli sunumu: Konut mülklerinde bireysel yatakların ya da odaların bölümlerinin, genellikle günlük ya da kısa süreli konaklama için ardışık kiracılara ücret karşılığı kiralanması. Bu durumda konaklamayı paylaşan kişiler arasında aile ya da kişisel bir ilişki bulunmuyor.
Düzenleme, turistik konaklama olarak yasal biçimde ruhsatlandırılmış ya da kaydedilmiş mülklere uygulanmayacak.
Diğer muafiyetler arasında resmi olarak tanınmış konaklama tesisleri, hosteller, pansiyonlar, sığınmaevleri ve evsizlere ya da madde bağımlılığı olan kişilere yönelik hizmetler ile belirli yasal ya da düzenleyici hükümler kapsamında faaliyet gösteren psikososyal rehabilitasyon birimleri yer alıyor.
Bu muafiyetler, ruhsatsız ticari uyku tesislerini meşru konaklama ve sosyal yardım hizmetlerinden ayırmayı amaçlıyor.
Denetimler, kapatmalar ve para cezaları
Uygulama, bu uygulamayla bağlantılı farklı hukuki sorunları yansıtacak şekilde birkaç kamu kurumunu bir araya getirecek.
Denetim sorumluluğu Bağımsız Kamu Gelirleri Otoritesi (AADE), Mali Polis, Belediye Polisi, ilgili planlama makamları ve Turizm Bakanlığı'nın yetkili birimleri arasında paylaştırılacak.
Bir ihlal tespit edildiğinde polis, geçerli yasal koşullara bağlı olarak ve bir şikayet ya da kamu makamının bildirimi üzerine mülkü geçici ya da kalıcı olarak mühürleyebilecek.
Önerilen para cezaları şöyle:
Yasaklanan faaliyeti yürüten, buna izin veren ya da kolaylaştıran kiracı, alt kiracı, mülk sahibi veya diğer kişiler: 10.000 euro
Yasa dışı kullanımı bilerek hoşgören, izin veren ya da kolaylaştıran ev sahibi: 5.000 euro
Faaliyeti durdurma emrine rağmen faaliyete devam etmek: Ek olarak günlük 1.000 euro
Tekrar eden ihlal: Para cezasının iki katına çıkarılması ve mülkün mühürlenmesi
İkinci kez tekrarlanan ihlal: Uygulanabilir azami para cezasının üç katına çıkarılması
Günlük 1.000 euroluk ceza, faaliyet durdurulup yasa dışı kullanım ortadan kalkana kadar birikmeye devam edecek.
Tekrarlayan ihlallerde mülkün kapatılması da emredilecek. İkinci kez tekrarlanan ihlalde ise uygulanabilir azami ceza üç katına çıkarılacak.
Yasayı ihlal ettiği tespit edilenlere, ihlal ve uygulanacak para cezası taahhütlü mektupla bildirilecek. Bildirimi aldıkları tarihten itibaren beş iş günü içinde ödeme yapabilecekler.
Düzenleme henüz bir öneri aşamasında. Bu nedenle söz konusu para cezaları ve yaptırım yetkileri yeni çerçeve kapsamında henüz yürürlükte değil.
Hükümetin açıkladığı hedef iki yönlü: Göçmenlerin ve evsizlerin çaresizliğinden kazanç sağlayan kârlı bir sistemi ortadan kaldırmak ve sürekli değişen gece konuklarıyla ortak alanları paylaşmak zorunda kalan daimi sakinlerin yaşadığı apartmanlarda temel güvenliği, hijyeni ve kabul edilebilir yaşam koşullarını yeniden sağlamak.
Önlemler, Hrisohoidis'in Atina merkezindeki yasa dışı konaklama düzenlerini ele almak için açıkladığı daha geniş girişimin parçası. Bakan, yetkililerin hem sömürülen insanları hem de yanlarında yaşayan aileleri korumak zorunda olduğunu ısrarla vurguluyor.
