Yunanistan'da yaz mevsimi resmen başladı ve beraberinde her yıl olduğu gibi yine yangın endişesini getirdi. Savaş, yüksek yakıt fiyatları, uçak biletlerindeki zamlar, ABD-İran arasındaki gergin ateşkesin yarattığı belirsizlik, ünlü yankesiciler, sık sık yaşanan protestolar ve ulaşım durmaları, hatta kavurucu sıcak hava dalgaları... Bunların hiçbiri, rekor sayıda turistin Yunanistan'a gelmesini engellemiyor.
2025 yazında termometrelerin 45,8 santigrat dereceyi (114,4 Fahrenheit) gördüğü bir sezonun ardından ülke henüz tam anlamıyla ısınmamış olsa da turist akını durmuyor. Tekrarlanan yangınlar da bu akını durduramıyor; özellikle 2007'de 85 kişinin ölümüne yol açan büyük yangınlar unutulmamış olsa bile. O yıl sadece Ağustos ayında 67 kişi hayatını kaybetmişti. Bunların arasında öğretmen Athanasia Paraskevopoulou ve dört çocuğu da vardı; Mora Yarımadası'ndaki yazlıkları yakınında arabalarında mahsur kalarak can vermişlerdi. Bu, gerçek bir Yunan trajedisiydi.
Hiçbir şey turistleri caydırmıyor. Yunanistan Merkez Bankası verilerine göre, yılın ilk dört ayında (genelde en yavaş dönem) varışlarda yüzde 27,1'lik bir artış yaşandı. Bu dönemde 5,24 milyon ziyaretçi ülkeye geldi ve 2,79 milyar euro (3,16 milyar dolar) gelir elde edildi.
Şimdilik 2024 ve 2025'te Attika, ülkenin ikinci büyük adası Eğriboz (Evia) ve Oniki Adalar'ı kasıp kavuran yıkıcı yangınların benzerleri yaşanmış değil. O yangınlar, Rodos sahillerindeki turistlerin korku dolu tahliyelerine sahne olmuş ve 221.430 dönümlük alanı kül etmişti. Bu korkunç görüntüler dünya çapında televizyonlardan, internetten ve sosyal medyadan izlendi ama yine de turist kitlelerinin gelmesini engellemedi.
Turistler yangını pek düşünmezken, Yunan hükümeti bu konuda ciddi önlemler alıyor. Tatil beldelerine dayanan alevlerin videoları bile turistleri caydırmasa da, hükümet itfaiye güçlerini ve yeteneklerini önemli ölçüde artırmış durumda. GTP Headlines'ın haberine göre, 2026 sezonu için Yunanistan'ın yangınla mücadele kapasitesi son derece hazırlıklı. Daha fazla itfaiyeci, Avrupa Birliği tarihinin en büyük koordineli orman yangını konuşlandırması, yeni insansız hava aracı (drone) gözetleme sistemleri, genişletilmiş uluslararası hava filosu ve yüksek riskli bölgelere konuşlandırılmış yüzlerce AB'li itfaiyeci hazır bekliyor.
Başbakan Kiryakos Miçotakis hükümeti, yangınları önleme ve söndürmeye neredeyse Türkiye'ye karşı bir savunma cephaneliği oluşturmaya ayırdığı kadar önem veriyor. Mayıs ayında açıklanan sivil koruma stratejisi, büyük şehir merkezlerinin yakınındaki ormanlık alanları korumaya odaklandı. Zira iki yıl önceki yangınlar Atina'nın bazı mahallelerinin varoşlarına kadar dayanmıştı. Amaç, itfaiye güçlerini savaş pilotları gibi anında müdahaleye hazır tutmak.
Bu çabalar 2022'de Orman Hizmetleri aracılığıyla başladı. 2026 planı kapsamında, önleme, restorasyon çalışmaları ve çevre araştırmaları için 864 milyon euro (981,84 milyon dolar) ayrıldı. Ev sahiplerinin, ada veya köy evi olanların bile, arazilerindeki çalıları temizlemesi zorunlu hale getirildi. Belediyeler de aynı yükümlülük altında. Daha önce bu temizliğin yapılmaması, yangınların bu denli yıkıcı olmasında büyük rol oynamıştı.
Yunan yasaları ve anayasası, yanmış arazilerde geliştirme yapılmasını yasaklıyor. Ancak yasadaki boşluklar ve kaçak yapıların ücrete tabi olarak yasallaştırılması, bir zamanlar orman olan alanlarda inşaat yapılmasına izin verdi. Bu durum, kundakçılığı karlı bir iş haline getirdi. Temmuz 2018'de Atina'nın kuzeydoğusunda çıkan yangında 104 kişi hayatını kaybetmiş ve Mati sahil kasabası neredeyse yok olmuştu. Dönemin Başbakanı Alexis Çipras, felaket planı ve hatta SMS uyarıları bile olmadığı için sadece 'siyasi sorumluluk' üstlenmişti. Yangında can kaybına yol açan kaçak yapıların yıkılacağını söylemişti. Halkı kandırmak için sahte bir yıkım gösterisi yapıldı ama çok geçmeden her şey normale döndü ve ülke hâlâ kaçak yapılarla dolu. Bunların bir kısmı koruma altındaki arazilerde bulunuyor.
İstediğin yere inşaat yapıp yasaları görmezden gelme uygulaması 'aftereta' olarak biliniyor. Mati'deki bu yapılar kaçış yollarını kapatmış ve felaketin boyutunu büyütmüştü. Hayatını kaybedenler arasında 9 yaşındaki ikizler Sofia ve Vasiliki Filippopulu ile büyükanne ve büyükbabaları da vardı. Denize bakan bir uçurumda bulunan 26 kişilik ceset grubunun bir parçasıydılar. Dört eski üst düzey itfaiye ve sivil savunma yetkilisi hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme, günde 10 euro (11,36 dolar) ödeyerek cezalarını tamamlamalarına izin veren hafifletici kararı bozdu. Olayla ilgili hiçbir hükümet yetkilisi yargılanmadı. Pendeli semtinde yangını başlatan yaşlı adam Konstantinos Angelopulos ise, rüzgarlı bir günde mülkünde odun ve bahçe atıklarını yakması nedeniyle ihmali kundakçılıktan suçlu bulundu. Hapis cezası almadı, sadece günde 10 euro ödemesine hükmedildi.
Yunanistan artık Çipras'ın elinde değil, ancak kendisi ülkeyi mahvetmeyi tamamlamak için yeniden iktidara gelmek istiyor. Kundakçıları, kazaları, sıcak hava dalgalarını ve yangınları yayan kuvvetli rüzgarları durdurmak mümkün olmasa da, en azından hazırlık seviyesi çok daha yüksek. Bu kapsamda, 1981'den bu yana 14 kez yanan Pendeli Dağı çevresi de dahil olmak üzere tepeleri taramak için insansız hava araçları ve yüksek teknoloji kullanılıyor. Pendeli Dağı'nda 2009'da çıkan yangın 200.000 dönümlük alanı ve binlerce ağacı kül etmişti.
Ancak tehlike hâlâ devam ediyor. Orman yetkilileri, servisin güçlendirilmesine rağmen hâlâ yetersiz personel olduğunu söylüyor. İklim değişikliğinin etkilerinden endişe duyuyorlar; zira bu etkiler, büyük müdahale çabalarına rağmen yangınların kontrolden çıkmasına neden olan koşulları yaratıyor. Avrupa Birliği, Yunanistan'a daha fazla itfaiyeci için yüz milyonlarca euro verdi. Ancak 2010-2018 arasındaki kemer sıkma önlemleri, ülkenin yangınlarla mücadele kapasitesini ciddi şekilde zayıflatmıştı. Çevre Bakanlığı'na bağlı orman hizmetlerini yürüten Stathis Stathopulos, Reuters'a yaptığı açıklamada, "Yirmi yılda oluşan bir açığı iki veya üç yıl içinde kapatmak her zaman kolay olmuyor" dedi ve ekledi: "Yangını bir olgu olarak ortadan kaldıracak sihirli değneğe sahip olduğunu söyleyen herkes muhtemelen doğruyu söylemiyordur."
