Yunanistan, Suriye'deki dini ve etnik toplulukların daha güçlü biçimde korunması için çağrıda bulundu; ülkenin toparlanma sürecinde eğitim ile çocukların güvenliğinin önceliklendirilmesi gerektiğini vurguladı. Ekonomik sıkıntılar, topluluklar arası gerilim ve süren güvenlik tehditleri, Suriye'nin siyasi geçiş sürecini zorlaştırmayı sürdürüyor.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne hitap eden BM Suriye Özel Temsilci Yardımcısı Claudio Cordone, ekonomik toparlanmanın ülkenin geçiş süreci ve istikrarı için hayati önem taşıdığını belirtti.
Cordone, "Başarı nihayetinde insanların gündelik hayatındaki somut iyileşmelerle ölçülecektir" dedi ve uluslararası ortakları siyasi desteği finansmana, teknik yardıma ve somut projelere dönüştürmeye çağırdı.
Güvenlik konusuna değinen Cordone, İsrail'in Suriye'nin güneyinde sürdürdüğü askeri faaliyetlere işaret ederek 1974 Ayrılık Anlaşması'na saygı gösterilmesi çağrısını yineledi. Süveyda meselesinde ise kalıcı bir çözümün Suriyeliler arasındaki diyaloğu gerektirdiğini kaydetti.
BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Aglaia Balta, ülkesi adına yaptığı konuşmada tüm dini ve etnik toplulukların korunması gereğinin altını çizerek, eğitim ile çocukların güvenliğinin Suriye'nin toparlanmasının merkezinde yer aldığını vurguladı.
Balta, "Eğitim, Suriye'nin toparlanmasının kalbinde yer almalıdır" dedi. Suriye'nin yeni yönetiminin attığı adımları kabul etmekle birlikte, özellikle tüm dini ve etnik toplulukların haklarının ve güvenliğinin korunması konusunda somut ilerlemeye ihtiyaç bulunduğunu belirtti.
Sukaylabiye ile Humus'ta yaşanan son şiddet olaylarına değinen Balta, bu olayların toplumsal uyumun ne kadar kırılgan olduğunu ve güvenlik sorunlarının sürdüğünü kaygı verici bir biçimde hatırlattığını söyledi. Ortodoks Hristiyan topluluğu da dahil olmak üzere bazı grupları etkileyen yeni şiddet haberlerine de dikkat çekti.
"Tüm Suriyeliler geçiş sürecinde gerçekten temsil edildiklerini, korunduklarını ve sürece dahil edildiklerini hissetmelidir" diyen Balta, toparlanmanın her topluluğun güveni olmadan ve onların güvenlik, hak ve kimliklerine tam saygı gösterilmeden kalıcı olamayacağını sözlerine ekledi.
Balta, Suriye yönetiminin çocuklara yönelik ağır ihlalleri sona erdirmek ve önleme konusunda BM ile bir plan üzerinde çalışma taahhüdünü memnuniyetle karşıladı ve planın bir an önce benimsenerek uygulanması çağrısında bulundu.
"Suriye, bir çocuk kuşağını kaybetmeyi göze alamaz" diyen Balta, son yayımlanan yönergelerin gözden geçirilmesini ve yükseköğretime eşit, ayrımcılık içermeyen erişim sağlanmasını da istedi.
Milyonlarca kişi yerinden edilmiş durumda, insani ihtiyaçlar sürüyor
BM İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Mohammed Yahya, 1,82 milyondan fazla mültecinin ve 2,04 milyon yerinden edilmiş kişinin Aralık 2024'ten bu yana evlerine döndüğünü bildirdi.
Buna karşılık 5,5 milyondan fazla kişi hâlâ ülke içinde yerinden edilmiş durumda; bunların 770 bini kamplarda yaşıyor. Kamplardakilerin dörtte üçünü kadınlar ve çocuklar oluşturuyor.
Kışın yaklaştığı bu dönemde yetersiz barınma ve ısınma koşulları, savunmasız kesimler için ciddi riskler doğuruyor.
Savaşın patlamamış kalıntıları ve diğer patlayıcı düzenekler, Aralık 2024'ten bu yana 2 bin 500 ölüm ve yaralanmaya yol açtı; ölenler arasında 900'den fazla kişi var. Hayatını kaybedenlerin üçte birini çocuklar oluşturuyor.
Yahya, "Yalnızca acil yardım yeterli değildir" dedi ve 2026 insani müdahale planının gereken finansmanın yalnızca yüzde 32'sini alabildiğine dikkat çekti.
Milyonlarca çocuk hâlâ eğitim engelleriyle karşı karşıya
Suriye Gençlik Güçlendirme girişiminin kurucusu George Batta, 2,7 milyondan fazla çocuğun hâlâ okula gitmediğini ve yaklaşık 8 bin okulun faaliyet göstermediğini söyledi.
Suriye'nin BM Daimi Temsilcisi Ibrahim Olabi ise ülkenin eğitim alanındaki toparlanması konusunda daha olumlu bir tablo çizerek yaklaşık 5 milyon öğrencinin okula döndüğünü ve yaklaşık 4 bin okulun onarıldığını belirtti.
Olabi, yeniden inşa, eğitim ve temel hizmetlere yatırım yapılması çağrısında bulundu.
ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Tammy Bruce, İsrail ve Suriye'ye gerilimi düşürme çağrısı yaparken, Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Ahmet Yıldız, Suriye'nin güvenlik kurumlarının DEAŞ'ın tehdidine karşı güçlendirilmesi gereğine işaret etti.
BM, seçimler ve kimyasal silahlarla ilgili ilerlemeyi aktardı
Briefingde, BM ile Şam arasında gelecekteki seçimler ve olası seçim yardımı konusunda başlayan görüşmelere de değinildi.
Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW), kimyasal mühimmat taşıyan 42 Suriye hava bombasının imhasını ilk kez doğruladığını bildirdi.
Öte yandan Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA), Suriye'nin nükleer alandaki taahhütlerine uymamasına ilişkin soruşturmasını 9 Eylül'de tamamladı.
Bu gelişmeler, Suriye'nin siyasi geçiş, yeniden inşa ve temel hizmetlerin restorasyonu yolunda karşılaştığı zorlukların boyutunu ortaya koyuyor.
