Yunanistan, savaş bölgelerinde ve doğal ile iklim kaynaklı afetlerden etkilenen bölgelerde çalışan muhabirleri korumaya yönelik tedbirler de içeren, sekiz ana alanı kapsayan Gazetecilerin Güvenliği için 84 eylemlik Ulusal Eylem Planı hazırlıyor.
İletişim ve Enformasyon Genel Sekreteri Dimitris Kirmikiroglou, planı Samothraki’de düzenlenen Panhellenic Federation of Journalists’ Unions, POESY’nin 19. Gazeteciler Konferansı’nda duyurdu.
Kirmikiroglou, konferansa çevrim içi katıldı ve oturum çevresel krizin medya tarafından ele alınmasına geçmeden kısa süre önce gerçekleşti.
POESY ve üye sendikalarını konferansın 19 yıllık sürekliliği nedeniyle kutladı ve etkinliğin uzak Samothraki adasında düzenlenmesinin önemini vurguladı.
“Gazetecilik merkeze ait değildir; tüm Yunanistan’a aittir ve özellikle vatandaşın sesi daha zor duyulan yerlere aittir” dedi.
Kriz dönemlerinde gazeteciliğin kritik rolü
Kirmikiroglou, sözlerini kriz dönemlerinde gazeteciliğin rolüne odakladı ve güvenilir bilgiyi doğrudan kamu güvenliğine bağladı.
İklim krizine ve Avrupa Birliği’nde kaydedilen en büyük yangın olarak tanımladığı 2023 Evros yangınına değinerek, doğal afetler sırasında doğru bilginin önemini vurguladı.
“Doğal bir afet sırasında bilgi sadece bir hak değildir; güvenlik meselesidir, yaşam meselesidir” dedi.
Çevresel kriz gazeteciliğini, hız ve doğruluk gerektirmesi, bilimsel bilgi ve insani duyarlılık, sahada cesaret ve stüdyoda soğukkanlılık gerektirmesi nedeniyle en zorlayıcı gazetecilik biçimlerinden biri olarak tanımladı.
Yerel ve bölgesel gazetecilerin çalışmalarını da öne çıkardı. Bu gazeteciler genellikle büyük televizyon ekipleri bölgeden önce etkilenen alanlara ulaşıyor ve ulusal medya kuruluşları ayrıldıktan sonra da sonrasını haberleştiriyor.
Ulusal Eylem Planı 84 tedbiri içeriyor
Kirmikiroglou, gazeteci korumasının hükümetin güncel politika gündeminin merkezinde yer aldığını söyledi.
Yunanistan ilk kez, sekiz alanda 84 eylem içeren Gazetecilerin Güvenliği için Ulusal Eylem Planı geliştiriyor.
Plan şu anda gazeteci sendikaları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve gençlerle istişare aşamasında. Süreç bölgesel atölyeleri de kapsayacak.
Hükümet, gazeteci güvenliği tedbirlerini Temmuz ayında Atina Günlük Gazeteler Gazeteciler Birliği ESIEA ve Dönemsel ve Elektronik Basın Gazeteciler Birliği ESPIΤ ile imzaladığı kamu sektörü gazetecileri için yeni Toplu İş Sözleşmesi’ne de dahil etti.
Sözleşme, savaş bölgelerinde ya da doğal ve iklim kaynaklı krizlerden etkilenen alanlarda çalışan gazeteciler için sertifikalı eğitim öngörüyor.
Ayrıca bu görevlerin öncesi, sırası ve sonrasında ücretsiz ve gizli psikolojik destek sağlıyor. Destek gazetecilerin ailelerini de kapsıyor ve taciz olayları için gizli bir şikayet mekanizması içeriyor.
Kirmikiroglou, kamusal yarar konularını araştıran gazetecileri korumak için kötü niyetli davalara karşı mevzuat olan anti-SLAPP tedbirlerine de değindi.
“Bir gazeteci çevresel bir ihlali araştırıyorsa yargısal yok edilme korkusu yaşamamalı” dedi.
Afetlerin ardından dezenformasyon geliyor
Konferansta kriz dönemlerinde dezenformasyonun yayılması da ele alındı.
Yanlış raporlar, komplo teorileri ve yapay zekâ ile üretilen görüntüler büyük doğal afetlere eşlik edebiliyor ve vatandaşların güvenilir bilgiyi uydurma içerikten ayırt etmesini zorlaştırıyor.
İletişim ve Enformasyon Genel Sekreterliği, akademik topluluk ve Avrupa doğrulama ağı ile birlikte Dezenformasyonla Mücadele Ulusal Stratejisi’nin geliştirilmesini koordine ediyor.
“Dezenformasyona en etkili yanıt devlet değildir. Güvenilir gazeteciliktir. Rolümüz onu desteklemek, onun yerini almak değil” dedi.
Bölgesel medya merkezleri genişliyor
Hükümet, yerel medyanın doğal afetler ve diğer acil durumlarda kritik rol oynaması nedeniyle bölgesel gazeteciliği güçlendirmeyi hedefliyor.
Kirmikiroglou’na göre Bölgesel Medya Merkezleri girişimi başladı.
İlk merkez, Trakya Üniversitesi ve Doğu Makedonya ve Trakya Bölgesi iş birliğiyle Didymoteicho’da 1st Thrace Media Hub adıyla faaliyet gösteriyor.
Girişim, bölgesel gazetecilerin eğitime, profesyonel araçlara ve iş birliği ağlarına daha fazla erişimini amaçlıyor.
Bu yıl ayrıca bölgesel medya kuruluşlarına özel önem veren yeni bir basın destek programı da başladı.
Medya okuryazarlığı programı gençleri hedefliyor
Kirmikiroglou, Selanik Aristoteles Üniversitesi iş birliğiyle 35 okulda yürütülen Kritik Okurları Yetiştirme pilot programını da vurguladı.
Yetkililer ayrıca uzmanlar, akademisyenler ve gazeteci derneklerinin katılımıyla Ulusal Medya Okuryazarlığı Stratejisi hazırlıklarına başladı.
Strateji, vatandaşların aldıkları bilginin güvenilirliğini ve kaynağını değerlendirme yeteneğini güçlendirmeyi hedefliyor ve özellikle gençlere odaklanıyor.
Dil doğruluğu ve gazeteciliğin geleceği
Yunan dili konferansta önemli bir yer tuttu.
Kirmikiroglou, gazeteciliğin Yunan dilinin yayılmasındaki tarihi rolüne değinerek “gazetecilik Yunan dilini dünyaya öğretti” dedi.
Gazetecilerin iklim kriziyle ilgili giderek karmaşıklaşan bilimsel ve teknik terminolojiyi geniş halkın anlayabileceği bir dille açıklaması çağrısında bulundu.
“Dil doğruluğu, haberlerdeki ilk doğruluk biçimidir” dedi.
Sözlerini noktalarken Kirmikiroglou, 61 yıl sonra gazetecilik kariyerini noktalayan emektar gazeteci Giannis Marinos’a saygı duruşunda bulundu.
Marinos’u mesleki etik ve toplumsal duyarlılığın bir modeli olarak tanımladı ve mirasını yapay zekânın yarattığı zorluklarla ilişkilendirdi.
Yeni teknolojiler metin üretebiliyor, Kirmikiroglou kaydetti, ancak gazetecilik içerik üretiminin ötesine uzanıyor. Toplumsal duyarlılık, gerçeğin peşinden gitme ve okuyuculara karşı sorumluluk mesleğin temel unsurları olmaya devam ediyor.
Samothraki’deki 19. Gazeteciler Konferansı Atina-Makedonya Haber Ajansı AMNA tarafından yayınlanıyor.
