Yunanistan'ın en ölümcül orman yangınlarından birinin anıları, sevdiklerini kaybedenler için hâlâ taptaze. Ülke, bir başka zorlu yaz mevsimine hazırlanırken endişeler de büyüyor.
Başkent Atina'nın yaklaşık 40 kilometre kuzeydoğusundaki Mati kasabasında bir evin oturma odasında, şöminenin üzerindeki çerçeveden Tania Gazeridou'nun ışıldayan yüzü bakıyor. Eşi Yiorgos Kairis, "Hayatımın aşkıydı" diyor.
Gazeridou, 23 Temmuz 2018'de, Ege Denizi kıyısındaki bu tatil beldesini birkaç saat içinde kül eden şiddetli bir yangında dumandan boğularak hayatını kaybetti. Resmi rakamlara göre, şiddetli rüzgarların alevleri körükleyip tepeden aşağı inerek Atina yoluna atlaması ve önüne çıkan her şeyi yok etmesi sonucu toplam 104 kişi öldü.
Felakete, itfaiyecilerin geç sevk edilmesi ve acil müdahalede koordinasyon eksikliği gibi bir dizi başarısızlık yol açtı. Geçen yıl dört eski yetkiliye hapis cezası verildi.
Mati'de yaşananlar Yunanistan'ı hâlâ rahatsız ediyor ve yetkilileri yangın çıktığında sistematik tahliye politikası uygulamaya itti. Ülke, küresel ısınmanın ön saflarında yer alıyor. Her yıl, personel ve ekipman artışına rağmen ölümcül yangınlar araziyi ve mülkleri yok ediyor. Avrupa Orman Yangını Bilgi Servisi'ne (EFFIS) göre, geçen yıl 47 bin 500 hektardan fazla alan kül oldu. Bir önceki yıl ise alevler Atina'nın banliyölerine kadar dayanmıştı.
Uyarılar
Gazeridou, eşi yardım aramak için tepenin aşağısına gittiğinde mutfağında öldü. Kairis, "Beni hâlâ rahatsız eden bir şey var: Ona geri dönüp bulacağıma söz vermiştim ama başaramadım" diyor. Kalli Anagnostou ise "Yangın bizim için hiç sönmedi. Fiziksel ve psikolojik etkileriyle yaşıyoruz" ifadelerini kullandı. O ve o sırada sadece beş buçuk yaşında olan oğlu, vücutlarının yüzde 45'inde yanık yaşadı. Anagnostou, "Normalde kalkamadığım günler oluyor, yürüyemediğim günler. Nörolojik etkiler ve yüksek cilt kanseri riski de var. Yıllarca oğlum doğum günü pastasında mum yakmak istemedi. Birinin çakmak kullandığını görür görmez ağlamaya başlıyordu" dedi.
Hem Anagnostou hem de Kairis, o günkü başarısızlıklar nedeniyle Yunan devletini suçluyor. Özellikle alevlerden kaçmaya çalışırken yardım alamadıklarını belirtiyorlar. Anagnostou, "Eğer gerektiği gibi ciddiye alınsaydı, asla kimseyi tehdit etmemeli ve hiçbir hayat kaybedilmemeliydi" diye ekledi.
Yunan yetkililer o tarihten bu yana cep telefonuna acil durum mesajı veya tahliye emri gönderen bir uyarı sistemi kurdu. Ancak Kairis, bunu sorumluluğu halka yüklemenin bir yolu olarak görüyor. Yunanistan ayrıca 2022'den 2026'ya kadar önleme çalışmalarına yaklaşık 667 milyon avro yatırım yaptı.
Şans
Hükümet bu yaz 100'den fazla insansız hava aracının yanı sıra yangınların çıkışını tespit edip yayılımını takip edebilen dört termal görüntüleme uydusunun konuşlandırılacağını açıkladı. Profesyonel itfaiyeciler ve gönüllülerden oluşan yaklaşık 18 bin kişilik ekip seferber edildi; bu sayı 2022'ye göre yüzde 15 arttı.
Atina Ulusal Gözlemevi'nden kıdemli araştırmacı Theodore Giannaros, yangınların erken tespitinin artık en önemli şey olduğunu söylüyor. Ancak "entegre yangın yönetimi"ni, özellikle de "kış aylarında kontrollü yakma yaparak yazın tutuşabilecek yakıt miktarını azaltmayı içeren reçeteli yakma" gibi önleyici tedbirleri iyileştirmek için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini belirtiyor. Otlatma da yanıcı bitki örtüsünün birikmesini sınırlamaya yardımcı olduğu için önem taşıyor.
Mati'de yıkılan evler yeniden inşa edildi ve doğa kendini toparlıyor. Ancak mağdurların acısı devam ediyor. Kairis, "İçinizde her zaman başka bir yerde, o yangında, o günde olan bir parça var. Hayatta kalmanın veya ölmenin tamamen şansa bağlı olduğunu bilmek korkutucu" diyor.
Kaynak: AFP
