Uzmanlara göre pazartesi itibarıyla Avrupa'nın çeşitli kentlerindeki havalimanlarında İngiliz tatilciler beş saate kadar kuyrukla karşılaşabilir. Yaz boyunca uygulanan geçici ara vermenin ardından AB sınır kontrolleri tam olarak yeniden başlayacak.
İngiliz pasaport sahipleri ve AB ya da Schengen bölgesindeki ülkelere giden diğer üçüncü ülke yolcuları için getirilen yeni Giriş/Çıkış Sistemi, EES, ilk olarak nisan ayında yürürlüğe girdi. Üye ülkeler, yaz sezonundaki yoğunlukta sınırda tıkanıklığı azaltmak için bazı kısıtlamaları gevşetmeye izin aldı.
Biyometrik kontrollerin yoğun dönemlerde askıya alınması da dahil bu izinler, EES'i kullanan 29 ülke için pazar günü sona erecek. Birkaç ülkenin Avrupa Komisyonu'ndan uzatılmasını istemesine rağmen süre dolacak.
Temmuzda Yunanistan, Belçika, Fransa, Almanya, İtalya, Malta, Portekiz, İsviçre ve Hollanda'dan oluşan dokuz ülke, Avrupa Komisyonu İçişleri ve Göçten Sorumlu Üyesi Magnus Brunner'a gönderdiği mektupta, istisnanın planlanan şekilde sona ermesinin "ciddi ve meşru bir endişe kaynağı" olduğunu belirtti.
Hafta içinde düzenlenen basın brifinginde konuyla ilgili sorulan Avrupa Komisyonu, "bazı sınır geçiş noktalarında bazı düzenlemelere ihtiyaç duyulan birkaç üye devletle yakın ve yapıcı temas halinde" olduğunu söyledi.
Komisyon, sistemin işlemesi için "güçlü ortak irade" bulunduğunu ekledi ve etkilenen üye devletlere "operasyonel yardım" ve ek personelin görevlendirilmesi de dahil olabilecek "ek destek" sağlamaya hazır olduğunu kaydetti.
EES'in önümüzdeki haftadan itibaren tam olarak yeniden başlamasıyla birlikte İngiliz yolcuların uzun kuyruklarla karşılaşabileceği kentlerden bazıları şöyle.
Brüksel, Paris, Amsterdam'da kuyruk beş saate kadar sürebilir
İngiltere'nin en büyük bağımsız seyahat işletmeleri konsorsiyumu Advantage Travel Partnership'in ticari direktörü John Sullivan, EES'in yarattığı sorunların ele alınma ihtiyacının "giderek acil" hale geldiğini söyledi. Sullivan, yaz boyunca sorunların tatilcileri tamamen caydırmadığını da belirtti.
"EES İngilizlerin Avrupa'ya seyahatini engellemedi ve yazın kademeli uygulamanın birçok kişinin beklediğinden daha sorunsuz geçtiği için memnunuz, şaşırdık; ancak en yoğun tatil merkezlerinde gecikmeler gördük" dedi.
Sullivan, EES kontrollerinin yeniden başlamasıyla Paris, Brüksel ve Amsterdam gibi başkentlerdeki havalimanlarında İngiliz yolcuların uzun beklemelerle karşılaşabileceğini öne sürdü.
"7 Eylül'den itibaren kuyruklar aşırı hale geldiğinde kontrolleri geçici olarak durduran güvenlik valfi ortadan kalkacak, bu nedenle Avrupa sınırlarının önemli aksaklıkları önlemek için kaynak ve önlem planlarına sahip olması hayati önem taşıyor."
"EES'in işlemesini istiyoruz, ancak seyahati gereksiz yere zorlaştırmayacak şekilde uygulanması gerekiyor ve AB, uygulamanın nasıl ilerlediğini yakından izlemeli ve hızlı hareket etmeye hazır olmalı. Seyahat profesyonellerinin müşterilerin yeni gereklilikleri anlamasına ve olası aksaklıkları yönetmesine yardımcı olmada önemli bir rolü var."
Hangi diğer havalimanları etkilenebilir?
Yaz başında bütçe havayolu şirketi Ryanair, AB sınır kontrolleri nedeniyle yolcuların zaten uzun gecikmeler yaşadığı yedi popüler Avrupa havalimanını tespit etti.
Havayolu şirketine göre EES ile özellikle zorlanan havalimanları İspanya'nın Tenerife Güney, Palma, Alicante ve Málaga, İtalya'nın Milano Bergamo, Polonya'nın Krakow ve Fransa'nın Paris Beauvais oldu.
Ryanair, bu noktaların yaz zirvesindeki yüksek yolcu hacmini "yetersiz personel, kiosk ve sistem hazırlığı" nedeniyle yönetmeye "hazır olmadığı"nı ekledi.
Seyahat avantajları platformu Dragonpass'ın baş pazarlama sorumlusu Andrew Harrison-Chinn, haziranda The i Paper'a verdiği demeçte, İngiliz tatilciler için popüler destinasyonlar olan Palma de Mallorca ve Alicante'nin "oldukça büyük ölçüde etkilendiğini" söyledi.
Harrison-Chinn'e göre tipik "darboğaz" destinasyonları, büyük miktarda İngiliz ya da diğer AB dışı yolcu gören ancak gelişleri sistemden verimli şekilde geçirecek altyapıdan yoksun daha küçük havalimanları.
Amsterdam, Paris-Charles de Gaulle ve Zürih gibi daha büyük Avrupa havalimanlarındaki yolcular da yeni sistemin devreye alınmasından bu yana, özellikle sabahın erken saatleri ve hafta sonları gibi yoğun seyahat zamanlarında uzun bekleme süreleriyle karşılaştı.
EES'in seyahat kaosu nedeniyle geçici olarak askıya alındığı ya da yıl içinde saatlerce süren sınır kuyrukları nedeniyle yolcuların uçuşlarını kaçırdığı diğer havalimanları arasında Lizbon ve Milano Linate yer alıyor.
Atina'da bir Londra Luton seferinin haziranda onlarca yolcu olmadan havalanmasının bildirildiği diğer havalimanlarında da yolcular mahsur kaldı.
Yunanistan gibi İngiltere'den yüksek düzeyde yolcu gören ülkelerin dile getirdiği endişeler, EES kontrollerinin 7 Eylül'den itibaren yeniden başlaması öncesinde daha önce yolcu trafiğini kaldıramayan havalimanlarının talebi daha iyi karşılayacak kapasiteyi kazanıp kazanmadığı sorusunu gündeme getiriyor.
