Yunanistan ile Kıbrıs arasında uzun süredir geciken elektrik bağlantı projesinden sorumlu şirkette, Fransız bir yatırım grubunun kontrol hissesini satın alması Atina'da hem finansal hem de diplomatik bir moral kaynağı olarak değerlendiriliyor.
Çarşamba günü Başbakanlık ofisinde imzalanan anlaşma kapsamında, Meridiam şirketi deniz tabanı elektrik hattını geliştirmekle görevli özel amaçlı şirket Great Sea Interconnector'ın (GSI) hisselerinin yüzde 66'sını satın aldı. Projenin önündeki bir sonraki büyük sınav, önümüzdeki aylarda kiralanan bir geminin Girit'in güneydoğusu ile Kasos ve Karpathos adalarının güneyindeki uluslararası sularda deniz tabanı araştırmalarına yeniden başlamasıyla gerçekleşecek.
Bu anlaşma, Nisan ayında Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron arasında başlayan diplomatik temasların bir sonucu olarak ortaya çıktı. Yunan yetkililer, Fransızların sürece dahil olmasını, projeyle ilgili Türkiye ile yeni anlaşmazlıklar çıkması durumuna karşı bir güvence olarak görüyor.
Yunanistan'ın elektrik iletim operatörü, GSI ve Nexans arasında imzalanan ayrı bir anlaşma ise Temmuz 2024'te Kasos açıklarında yaşanan gerginliğin ardından durdurulan deniz araştırmalarının yeniden başlamasını kapsıyor. Kablonun rotasının değiştirilip değiştirilmeyeceği ise henüz netlik kazanmış değil; bu durumun gerçekleşmesi projeyi daha da geciktirebilir ve maliyetleri artırabilir.
Proje, Ortak Çıkar Projesi statüsüyle Avrupa Birliği'nden 657 milyon avro fon aldı. Projenin yeniden canlanması, Türkiye ve AB'nin daha geniş kapsamlı müzakerelere girdiği ve Ankara'nın Kuzey Kıbrıs'ı da içeren, deniz tabanı elektrik ve doğal gaz bağlantı planlarını da barındıran enerji girişimlerini duyurduğu bir dönemde gerçekleşiyor.
Maliyet ve zamanlama gibi büyük zorluklar hala masada duruyor. Araştırmalar Eylül sonu itibarıyla yeniden başlasa bile, tamamlanmanın ek 18 ila 24 ay daha süreceği öngörülüyor. Bu durum, sadece bu aşamanın bile 2028 yılına sarkması anlamına geliyor.
