Yunanistan, kullanılabilir konut arzını artırmak ve kiralar üzerindeki baskıyı hafifletmek için bir dizi konut önlemi uyguluyor. Bu kapsamda konut sıkıntısı yaşanan bölgelerde boş mülklerin yenilenmesine yönelik sübvansiyonlar, uzun süreli kiralamalara vergi teşvikleri ve yeni kısa dönem kiralama kayıtlarına getirilen kısıtlamalar yer alıyor.
Hükümet ayrıca 2027 yılının ocak ayında 2 milyar euroluk My Home III konut programını başlatmayı planlıyor. Daha fazla hanenin kendi evine sahip olmasına yardımcı olmak için sosyal konut girişimlerini de genişletmeyi hedefliyor.
Bu arada hükümet, uygun durumdaki binlerce kişiye ödenecek kira iadelerini genişletiyor. Ek önlemler ve özel vergi düzenlemeleri ise gelecek yıl, kasımda Meclis'e sunulmasını planladığı kapsamlı bir yasa tasarısıyla hayata geçirilecek.
Boş konutları yeniden kullanıma kazandırmaya yönelik acil önlemler
Hükümet önlemleri uygularken kiracılar ve mülk sahipleri, hangi teşvikin kendi durumlarına en uygun olduğunu değerlendirmek zorunda kalacak.
1. Maliyetlerin yüzde 95'ine kadar yenileme sübvansiyonu
Sosyal Uyum ve Aile Bakanlığı'nın yürüttüğü, fonları AB kaynaklarından oluşan ve Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanlığı üzerinden aktarılan program, eski konutlardaki yenileme ve enerji verimliliği çalışmalarını destekleyecek.
Hükümet 20 Ekim'de Ev Yenileme girişiminin uygulama rehberini yayımladı. Program, yenileme işleri için en fazla 36.000 euro, destek hizmetleri için ise ek olarak 2.500 euro sunuyor.
Temel sübvansiyon oranları, başvuru sahibinin gelir kategorisine göre yüzde 70 ile yüzde 80 arasında değişiyor. Uygun artışlar uygulandığında bu oranlar sırasıyla yüzde 85 ve yüzde 95'e çıkabiliyor.
Başvurular henüz açılmadı. Yetkililer önce boş konutlar için platformu devreye alacak, ardından başvuruyu asıl ikametgâh olarak kullanılan konutlara genişletecek. Başvuru tarihlerini ayrıca duyuracaklar.
Yetkililer şimdiye kadar 94.000 uygunluk belgesi verdi. Bunların 14.000'i boş konutlar, 80.000'i ise kendi evinde oturan mülk sahipleri için düzenlendi. Ancak uygunluk belgesi, finansman onayının verileceği anlamına gelmiyor.
Mülk sahipleri yenilenen boş konutlarda kendileri oturabilir ya da bu konutları asıl ikametgâh olarak kiraya verebilir. Program, piyasadaki baskıyı azaltırken uzun vadeli konut ihtiyacını karşılamayı amaçlıyor.
2. Boş konutların uzun süreli kiralamaya dönmesi için vergi teşvikleri
Hükümet, uygun uzun süreli kiralamaların ilk 36 ayına ait kira gelirlerindeki vergi muafiyetini 31 Aralık 2027'ye kadar uzatmayı planlıyor.
Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanlığı'nın önlemi, 120 metrekareye kadar uygun konutları kapsıyor. Kiracının ilk iki çocuğunun ötesindeki her bağımlı çocuk için ayrıca 20 metrekarelik ek alan tanınıyor. Kira sözleşmelerinin en az üç yıl sürmesi gerekiyor.
Genel kurala göre mülkün önceki üç vergi yılında boş kalmış ya da ikametgâh olarak kullanılmamış olması gerekiyor. Önceki vergi yılında yalnızca kısa dönem kiralamada kullanılan mülkler de sahipleri uzun süreli kiralamaya geçerse bu kapsama girebilecek.
Özel bir hükümle, kamuda çalışan doktor ve hemşirelere, devlet okulu öğretmenlerine ve üniformalı personele en az altı ardışık ay süreli kiralama yapma imkânı tanınıyor.
Muafiyet her yeni kira sözleşmesine otomatik olarak uygulanmıyor ve belirli uygunluk ile uyum şartlarına bağlı kalmaya devam ediyor. Önerilen uzatma, Meclis onayını bekleyen kapsamlı vergi yasa tasarısının bir parçası.
3. Atina ve Selanik'te yeni Airbnb kayıtlarına kısıtlama
Hükümet, Atina ve Selanik'in belirlenmiş bölgelerinde yeni kısa dönem kiralama kayıtlarına 2027 boyunca dondurma uygulamaya devam edecek.
Kısıtlamalar, Atina'daki üç belediye bölgesini ve Selanik'in Birinci Belediye Bölgesi'ni kapsıyor. Amaç, daha fazla konutun uzun süreli kiralama piyasasından çıkıp kısa dönem konaklamaya kaymasını önlemek.
Önlem, mevcut kısa dönem kiralama mülklerine genel bir yasak getirmek yerine bu bölgelerdeki yeni kayıtları hedefliyor.
2027 için planlanan yeni konut önlemleri
4. Yeni My Home III programı
Hükümet, 2027'nin ocak ayında, Yunan Kalkınma Bankası üzerinden düşük faizli konut kredileri sunacak 2 milyar euroluk My Home III programını başlatmayı planlıyor.
Açıklanan uygunluk sınırları arasında başvuru sahipleri için en fazla 55 yaş, en fazla 300.000 euro piyasa değerine sahip mülk ve en fazla 230.000 euro kredi bulunuyor. Kredi, mülk değerinin yüzde 90'ına kadar finansman sağlayabilecek.
Program, çocuklu daha fazla aileyi kapsayacak şekilde gelir uygunluk eşiklerini genişletecek. Ayrıca birden fazla çocuğu olan aileler için daha büyük konutlara izin verecek ve daha fazla hanenin kendi mülkünü satın almasına yardımcı olacak.
5. Kamu mülklerini kullanan yeni sosyal konutlar
Hükümetin planları arasında, kullanılmayan dört askeri kampta yapılacak 2.350 enerji verimli konut ve bunun için ayrılan 435 milyon euroluk bütçe yer alıyor. Yetkililer ayrıca kamu binalarının yenilenmesiyle yaklaşık 450 konut daha yapmayı hedefliyor.
Hükümet bu arada bir sosyal konut ortaklığı modelini ilerletiyor ve ilk sekiz kamu mülkünü geliştirmeye açmayı planlıyor.
Bu konutlar hâlâ planlama aşamasında ve henüz teslim edilmiş değil.
6. Kiralık konut geliştirmelerine yönelik vergi teşvikleri
Hükümet, yalnızca uzun süreli kiralama amacıyla inşa edilen binaları kapsayan "kiralık amaçlı inşaat" projelerine vergi teşvikleri sunmayı planlıyor.
Yetkililer henüz bu teşviklerin koşullarını, vergi indiriminin düzeyini ya da uygulamaya başlama tarihini açıklamadı. Girişimin, uzun süreli kiralama piyasasına yüzlerce konut eklemeyi amaçladığı belirtiliyor.
Kiracılara ve mülk sahiplerine yönelik ek destekler
7. 30 Kasım'da kira iadeleri
Hükümet, 2025 vergi yılında kira ödeyen uygun kiracılara 30 Kasım'da kira iadesi yapacak.
Bölgelerde görev yapan doktor, hemşire ve öğretmenler, standart iadenin iki katını alacak. Böylece uygun hanelere ek mali destek sağlanacak.
8. Mülk sahipleri için daha düşük kira geliri vergisi
2026 vergi yılında, 12.000 ile 24.000 euro arasındaki kira gelirinin bir kısmına yüzde 25'lik yeni bir ara vergi oranı uygulanacak.
İndirim, mülk sahiplerini daha fazla konutu kiraya vermeye teşvik etmeyi amaçlıyor. Ev sahipleri ayrıca vergi tasarruflarının bir kısmını, aldıkları kirayı düşürerek kiracılara yansıtabilir.
9. 2027'den itibaren genişletilmiş ENFIA emlak vergisi muafiyetleri
2027'den itibaren hükümet, Yunanistan'ın yıllık ENFIA emlak vergisi (ENFIA, yıllık emlak vergisi) muafiyetlerini küçük yerleşim birimlerindeki daha fazla asıl ikametgâha genişletecek.
Önlem, en fazla 2.000 nüfuslu yerleşim birimlerini kapsıyor. Batı Makedonya'da bu sınır 2.200 nüfusa çıkarılıyor. Attika ise Adalar Bölge Birimi hariç tutuluyor.
Uygun başvuru sahipleri Yunanistan'da vergi mükellefi olan gerçek kişiler olmalı. Mülkün tam mülkiyet üzerinden hesaplanan vergilendirilebilir değeri de 400.000 euroyu aşmamalı.
Muafiyet, bir mülk sahibinin sahip olduğu her mülkü otomatik olarak kapsamıyor.
10. Yenileme ve inşaatlar için uzatılan vergi indirimleri
Maliye Bakanlığı'nın önerdiği yasa tasarısı, birkaç vergi önlemini 2027 yılı sonuna kadar uzatacak.
Bunlar arasında uygun bina iyileştirme harcamalarına yönelik vergi indirimi, yeni binalarda KDV uygulamasının askıya alınması ve mülk devirlerinde sermaye kazancı vergisinin askıya alınması yer alıyor.
KDV askıya alınması yürürlükte kaldığı sürece geliştiriciler ilgili düzenlemeler için başvurabilecek. Uygun mülk devirlerinde ise KDV yerine yüzde 3'lük devir vergisi uygulanacak.
11. AB ve AEA dışındaki alıcılar için daha yüksek mülk devir vergisi
Yunanistan, 1 Temmuz 2027'den itibaren AB ve Avrupa Ekonomik Alanı ülkelerinde vergi mükellefi olmayan kişilerin konut alımlarında mülk devir vergisini yüzde 3'ten yüzde 15'e çıkarmayı planlıyor.
Önlem, Orta Doğu ve Çin gibi bölgelerden gelen yatırımcıların büyük ölçekli mülk alımlarını sınırlamayı amaçlıyor.
Belirleyici ölçüt alıcının uyruğu değil, vergi mükellefiyeti.
